Reklamsız Sözcü

Büyüme rakamlarına ilk tepkiler

Büyüme rakamlarındaki sert düşüşü ekonomistler yorumladı.

10:0410 Aralık 2012
Büyüme rakamlarına ilk tepkiler
Büyüme rakamlarındaki sert düşüşü ekonomistler yorumladı.

Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 1.6 ile beklentilerin altında büyüdü. Ekonomideki büyüme rakamları ilk çeyrekte yüzde 3.4, ikinci çeyrekte yüzde 3’e revize edildi. Hükümet yıl sonunda yüzde 3.2 büyüme hedefliyor.  büyüme hedefliyor.

 

 

 

İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre üçüncü çeyrekte Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYH), 2011’in aynı dönemine nispeten sabit fiyatlarla yüzde 1,6 artarak 31 milyar 594 milyon TL oldu. Cari fiyatlarla GSYH ise yüzde 7,7 artışla 377 milyar 584 milyon TL’yi buldu.

İlk 9 ayda sabit fiyatlarla GSYH yüzde 2,6 artarak 87 milyar 655 milyon TL seviyesine gelirken; cari fiyatlarla da yüzde 10,5 artarak 1 trilyon 57 milyar 348 Milyon TL’yi gördü. Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH 2012 üçüncü çeyrekte 2011’in aynı dönemine göre yüzde 1,9 artış elde etti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH değeri bir önceki döneme oranla yüzde 0,2 arttı.

CHP’DEN TEPKİ

CHP Genel Başkanı Hurşit Güneş, Türkiye yüksek büyüme hızını dış açık vermeden gerçekleştirecek bir ekonomi modeline on yıldır geçemediğini belirterek, 2012'nin büyüme tahmini için 3.2 diyordu, biz plan bütçedeyken gerek Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'a gerek Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'a 3 rakamının tutmayacağını, 3'ün altında bir büyüme rakamıyla karşılaşacağımızı bildirdiklerini söyledi.

Büyüme rakamının hedefin altında olacağını ve büyük olasılıkla 2.8 ile sonuçlanacağını söyleyen Güneş 2,8-2,9 oranlarının düşük bir büyüme olduğunun altını çizerek, Türkiye’nin düşük büyümesi küresel değildir, Merkez bankası altı ay önce bankaların Ankara'nın kredi hacimlerini daraltmak için bazı parasal kontrol mekanizmalarını devreye soktu. Çünkü bankaların kredi genişlemesi çok hızlıydı, riskler artıyordu, iş talebi çok canlı oluyordu ve cari açık hızla büyüyordu. Bunu kontrol için frene bastılar. Bu da büyümeyi düşürdü.” diye konuştu.

Bu büyümenin bir politika sonucu olduğunu görmemiz gerektiğinin ve bu politika sonucunun bu şekilde olmasının kaçınılmaz olduğunu belirten Güneş, “Artık yüksek bir büyümeyi bu hükümetin mevcut politika setiyle götürmesi mümkün değil. Türkiye ekonomisi yüksek dış açık yaratmamak için düşük büyüme hızına razı olmak zorunda. Nitekim 2012 yılının makroekonomik tasarımı da bu niteliği gösteriyor.  Büyüme hızı hedefi veya tahmini düşürüldü, dış açık da milli gelire oranla aynı oranda korunmaya çalışılıyor.” dedi.

İŞSİZLİK ORANI ARTACAK

Geçen yıl Türkiye ekonomisinin dünyanın en büyük milli açığını verdiğinin hatırlatan Güneş, “Milli gelirin yüzde onu, 77 milyar dolar. Rakamsal olarak ABD'den sonra dünyanın ikinci büyük rakamı. Milli gelir oranı ise rekor. Bunun sürdürülebilir tarafı yoktu, bu yüzden derhal frene bastılar.” dedi Bu politikalar sonucu düşük büyüme ve katlanan bütçe açığıyla karşı karşıya kaldığımız belirten Güneş, artan bir işsizlik oranıyla karşılaşmak zorunda kalacağımızı da belirtti.

“Geçen yıl Türkiye ekonomisi %8.5 büyümüştü bu yıl %3 büyüdü. %5,5 büyüme farkı hemen hemen 35 milyar dolar civarında bir büyüme farkıdır.” diyen Güneş, “Cari işlemler açığında ise daralma 77 milyar dolardan eğer 65 milyara-60 milyara bile inse bunun çok altında. Demekki cari işlemler açığımızı azaltabilmek için olağanüstü bir milli gelir kaybına uğramak zorunda kaldık ve önemli bir refah fırsatını da kaçırdık. Türkiye yüksek büyüme hızını dış açık vermeden gerçekleştirecek bir ekonomi modeline on yıldır geçemedi.” dedi.

BÜYÜME SÜREKLİ DÜŞÜYOR

CHP İstanbul Milletvekili Müslim Sarı 2011 yılının ilk çeyreğinden itibaren, yedi çeyrektir büyümenin aşağı doğru indiğini belirterek, “2011 yılının ilk çeyreğinden beri yedi çeyrektir büyüme aşağı doğru iniyor. Bu bir eğilim göstergesi, mesela 2011'in birinci çeyreği 12,1′ den başlayan ve 1.6'ya kadar giden bir düşüş var. Büyüme hızı sürekli aşağı düşüyor.” dedi.

Bu %1.6 büyümenin takvim ve mevsim etkilerinden arındığında %0.2’ye düştüğünü belirten Sarı, bunun geçen senenin aynı çeyreğine göre büyümenin durması demek olduğunu belirterek, “Geçen sene dördüncü çeyreğin %5 olduğunu ve bu çeyrek büyüme %5'in üzerine çıkarsa ancak 9 aylıkda 2.6'nın üzerine çıkabiliriz” diye konuştu.

Mevcut gelişmelere baktığımız zaman, hükümetin hedefin altında kalacağının görüldüğünü belirten Sarı, büyümenin bu gerçekleşmeler karşısında %3.2'nin altında kalacağını öngördüğünü belirtti.

Dördüncü çeyrekte hafif bir yukarı bir eğilimin görüleceğini söyleyen Sarı, “Belki biraz yukarı kayacak ama büyüme yukarı yönlü olsa bile 9 aylık gerçekleşmeler %3.2'nin altında kalacağımızı gösteriyor. Bu yılı revize edilen rakamın altında kapatacağız.” dedi.

Büyümenin alt kısımlarına baktığımız zaman Türkiye'de büyümenin toplam nihai yurtiçi harcamalar olduğunun görüldüğünü belirten Sarı, bu orta vadeli program belirlenirken de bu rakamın 3.9 olacağı var sayılmıştı. Yeni orta vadeli programda -0.1 nihai yurtiçi talep görülecek. Dolayısıyla bu yılı negatif bir yurtiçi taleple kapacağız” dedi.

2013 HEDEFİ DE GERÇEKLEŞMEYECEK

Hükümetin 2013 yılı hedeflerinin yurtiçi talebin canlanacağına göre koyulduğunu hatırlatan Sarı, hükümetin 2013 büyüme hedeflerini de gerçekleştiremeyeceğinin görüldüğünü belirtti.

AKP HAYAL PEŞİNDE KOŞARKEN EKONOMİ ÇAKILDI

CHP Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran, Türkiye ekonomisinin 3. çeyrekte iyice yavaşladığını ve yılın üçüncü çeyreğinde büyüme sabit fiyatlarla sadece yüzde 1.6 ile son 12 çeyreğin en düşük düzeyine indiğini belirterek “Türkiye yılın ilk dokuz ayında sadece yüzde 2.6 oranında büyüyebildi. Başlangıçta yılın tümü için yüzde 4'le düşük düzeyde hedeflenen büyüme, tutmayacağı anlaşılarak yüzde 3.2'e revize edilmişti. Revize büyüme hedefinin tutması için son çeyrekte yüzde 4.9 büyüme gerekiyor.” dedi.

İlk dokuz aydaki büyüme ise tamamen “net ihracat” sayesinde elde eldiğini hatırlatan Oran, “İthalattaki düşüş ve İran'a petrol ve gaz bedeli karşılığı altınla ödemenin “altın ihracatı” gibi gösterilmesi nedeniyle ihracat kağıt üzerinde büyüdü. Bu sayede net dış ticaretten GSYH büyüme oranına dokuz ay itibariyle 4.7 puanlık bir katkı geldi.

Buna karşılık dokuz ayda özel tüketim sabit fiyatlarla yüzde 0.5 geriledi, stok değişimi de dahil kamu ve özel sektörün toplam yatırımlarındaki düşüş ise yüzde 7.7'ye ulaştı. Dokuz ayda özel tüketimdeki düşüş büyümeyi 0.4 puan, yatırımlar 2.1 puan aşağı çekti, kamu tüketimi ise büyümeye 0.5 puan katkı yaptı.” diye konuştu.

Oran, “üçüncü çeyrekte imalat sanayii ve inşaat başta temel sektörlerde büyüme yavaşlarken, özellikle toptan ve perakende ticarette seyir negatife döndüğünü söyleyerek, “İlk dokuz ay itibariyle imalat sanayinde yüzde 2.8, tarımda yüzde 3.3,  ticarette sadece yüzde 0.1, inşaatta yüzde 1, elektrik, gaz ve suda yüzde 6.2, ulaştırma, depolama ve haberleşmede yüzde 4 büyüme yaşandı.” dedi.

Türkiye ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 1.6 ile kriz yılı 2009’un son çeyreğinden itibaren en düşük büyümesini kaydederken, büyümenin ana kaynağı olan sanayiden dördüncü çeyrek için de kötü haber geldiğini ve Türkiye ekonomisinin durma noktasına doğru hızla gittiğini belirten Oran, “Sanayi üretimi Ekim ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 5.7’le rekor bir düşüş gösterdi. Sanayideki bu gelişme, yılın son çeyreğinde de GSYH büyüme oranının düşük çıkacağı, başka deyişle Türkiye ekonomisinin durma noktasına doğru hızla gittiğine işaret ediyor.” dedi.

Dokuz aylık GSYH ve ekim ayı sanayi üretim verileri, 2012’nin Türkiye için ekonomide kayıp bir yıl olduğunu şimdiden gösteriyor.

BEKLENTİNİN ÇOK ALTINDA

MHP Antalya Milletvekili ve Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Mehmet Günal, çok kereler hükümeti bu konuda uyardıklarını belirterek, beklentinin çok altında olan bu büyüme rakamları konusundaki uyarılarında haklı çıktıklarını söyledi.

Piyasa beklentisinin 2.6 olduğunu hatırlatan Günal, rakamların beklentilerin çok altında olduğunu söyleyerek, geçen yıl MHP olarak muhalefet şerri verdiklerini ve bu sonucu öngördüklerini hatırlatarak, “Bu şartlarda giderse 2013 yılında da benzer bir sonuçla karşılaşacağız.” diye konuştu.

Ekim aynın sanayi üretimi normalde 2.6 beklenirken, 5,7 düşüş olduğunu belirten Günal, sanayi üretiminin lokomotif olduğunu belirterek, üçüncü çeyrekte de ciddi anlamda ekonomide bir daralma olacağının üzerinde durdu.

“İmalat sanayinde 5.9 luk bir azalış var, bu büyük ölçüde temel sanayiyi de etkileyecektir. Önümüzdeki Aralık endeksinde de düşüş olursa son çeyrekte de eksiye doğru gideceğini tahmin edebiliriz. Temennimiz bu değil ancak gidişat pek de parlak değil.” diyen Günal, Büyüme hedefleri gerçekçi olmaz ise hükümetin mali politikalarının gelir ve gider hedeflerinin gerçekçi olmadığı konusunda kredi bilitesi düşüyor ve sonucunda bunun faturası dar gelirli vatandaşa çıkıyor dedi.

DAR GELİRLİ VATANDAŞ ETKİLENECEK

“Bu sene 22'ye yakın bir rakam beklenirken, 35'e çıkacağı bekleniyor. Yani yarısından fazla bir hedeften şaşma var. Bu şartlarda gelir gider hedefi tutmayınca, KDV, ÖTV zammı olarak vatandaşa yansıyor” diyen Günal, getirilen vergi artışları ve zamlarla vatandaşın ezildiğini belirterek, “Bu vergi adaletsizliğinin kahrını vatandaş çekiyor. AKP Hükümetinin beceriksiz politikalarından etkilkenen kişi dar gelirli vatandaşlarımız oluyor. Bu gidişatı çok doğru bulmuyoruz. Bir an önce önlem alınması gerekir diye düşünüyoruz” şeklinde konuştu.

 

 

Son güncelleme: 15:0710.12.2012
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp