Reklamsız Sözcü
SAYGI ÖZTÜRK

MKE­’ye ya­zık edi­yor­lar

21 Aralık 2012

Ma­ki­ne ve Kim­ya En­düs­tri­si (MKE) Ku­ru­mu üze­rin­de bü­yük oyun­lar var. Si­lah ve mer­mi üre­ti­min­de önem­li nok­ta­la­ra ge­lin­di şim­di işin içi­ne özel sek­tör so­kul­ma­ya, Em­ni­yet ise yer­li mer­mi ye­ri­ne ya­ban­cı ül­ke­ler­den “da­ha ucu­z” di­ye mer­mi al­ma­ya baş­la­dı.

MKE'­nin An­ka­ra'da Ga­zi sem­tin­de Fi­şek Fab­ri­ka­sı bu­lu­nu­yor. Si­lah­lı Kuv­vet­le­r'­in, Em­ni­ye­t'­in mer­mi ih­ti­ya­cı bu fab­ri­ka ta­ra­fın­dan kar­şı­la­nı­yor­du. Öte­den be­ri hep yurt­dı­şın­dan mer­mi al­mak is­te­yen­ler, ilk kez bu yıl amaç­la­rı­na ulaş­tı. “M­KE'nin mer­mi­si pa­ha­lı­” de­ni­lip, İtal­ya'dan 20 mil­yon adet it­hal edi­len mer­mi­nin ya­rı­sı ge­ti­ril­di. Kı­sa­ca­sı, Em­ni­yet de, mer­mi ih­ti­ya­cı için dı­şa ba­ğım­lı ha­le gel­di.

“Mermiler zamanından önce verildi”

Şim­di, Tür­ki­ye'de üre­til­me­yen “u­cu ke­si­k” mer­mi ola­rak bi­li­nen mer­mi­le­ri it­hal et­mek is­ti­yor­lar. Çün­kü o mer­mi Tür­ki­ye'de yok. Ge­rek­çe ola­rak “bu mer­mi­ler da­ha et­ki­li­” de­ni­li­yor. Ya­ban­cı­lar böy­le­dir, Tür­ki­ye'de üre­ti­len ürü­nü ucu­za ve­rir­ler, üre­til­me­yen­le­re ta­lip ol­du­ğu­nuz­da fi­yat­lar kat­la­nır ve o in­di­rim ora­nın­dan da­ha faz­la ge­lir el­de edi­lir.
Em­ni­yet yet­ki­li­le­ri, “M­KE bi­ze mer­mi­le­ri za­ma­nın­da ver­mi­yo­r” ge­rek­çe­siy­le, tam iki yıl­dır po­lis­le­re her yıl yap­tı­rıl­ma­sı ge­re­ken 50'şer mer­mi atı­şı­nı yap­tır­mı­yor. An­cak, bu du­ru­ma MKE yet­ki­li­le­ri iti­raz edi­yor, “Biz, söz­leş­me­mi­ze gö­re za­ma­nın­da mer­mi ih­ti­ya­cı­nı kar­şı­la­dık. Amaç, yurt­dı­şın­dan mer­mi it­hal et­mek­ti. Amaç­la­rı­na ulaş­tı­la­r” di­yor­lar. MKE yet­ki­li­le­ri, ıs­rar­la Tür­ki­ye'de üre­ti­len mer­mi­nin, it­hal mer­mi­den ka­li­te yö­nün­den hay­li üs­tün ol­du­ğu­nu üs­tü­ne ba­sa ba­sa be­lir­ti­yor­lar.
Si­lah­lı Kuv­vet­le­r'­in, Em­ni­ye­t'­in si­lah mü­him­ma­tı­nı kar­şı­la­mak üze­re kâr amaç­lı de­ğil gö­rev amaç­lı ku­rul­muş fab­ri­ka­mız var­ken, pa­ha­lı di­ye ora­dan mer­mi al­ma­mak, üs­te­lik de “za­ma­nın­da mer­mi ve­ril­mi­yo­r”­u ge­rek­çe gös­ter­mek Em­ni­ye­t'­e bir şey ka­zan­dır­maz.
Üre­tim ka­pa­si­te­si­nin 150 mil­yon adet mer­mi­ye çı­ka­rıl­dı­ğı­nı öğ­re­ni­yo­rum. MKE mer­mi­le­ri­ni İs­viç­re'sin­den Bel­çi­ka'sı­na, Suu­di Ara­bis­ta­n'­ın­dan Ka­ta­r'­a, Ye­me­n'­e, Tu­nu­s'­a ka­dar de­ği­şik ül­ke­le­re ih­raç edi­yo­ruz. Dev­le­tin ku­ru­lu­şu var­ken, mer­mi­yi “u­cu­za ala­ca­ğı­z” di­ye Em­ni­yet yet­ki­li­le­ri­nin İtal­ya'dan al­ma­sı­nın ne­den­le­ri çok iyi araş­tı­rıl­ma­lı. Ka­li­te, fi­yat so­run­la­rı var­sa bun­lar ma­sa­ya otu­ru­lup ko­nu­şul­ma­lıy­dı. An­cak Em­ni­yet ka­ra­rı­nı ver­miş ge­ri adım da at­ma­ya ni­ye­ti yok.

MKE çalışanları zoru başardı ama…

Ata­türk ta­ra­fın­dan 1935 yı­lın­da Kı­rık­ka­le' de ku­ru­lan 12 fab­ri­ka­dan bi­ri­si de MKE Si­lah Fab­ri­ka­sı'dır. Al­man­ya'dan alı­nan pa­tent­ler­le iç ve dış pi­ya­sa­ya si­lah üre­til­di. 2009 yı­lın­da MKE mü­hen­dis­le­ri, tek­nis­yen­le­ri, iş­çi­le­ri “JMK Bo­ru-12” isim­li uzun men­zil­li kes­kin ni­şan­cı tü­fe­ği üret­ti. Yüz­de 100 yer­li ma­lı olan bu si­lah, 1.200 met­re­den nok­ta he­de­fi vu­ra­bi­li­yor. Si­lah fab­ri­ka­sı­nın ilk pa­tent­li ürü­nü olan si­lah, ya­rış­ma­da per­for­mans, atış ve isa­bet­te dün­ya bi­rin­ci­si ol­du. Bu si­lah 11 bin li­ra­dan Jan­dar­ma'ya sa­tıl­dı ve özel ha­re­kat tim­le­ri­nin kul­lan­dı­ğı si­lah, SAT ko­man­do­la­rı ve Ha­va Kuv­vet­le­ri için de üre­ti­le­cek.
İş­te, böy­le bir si­lah üre­til­miş ol­ma­sı, MKE Si­lah Fab­ri­ka­sı ça­lı­şan­la­rı­nın öz­gü­ven­le­ri­ni da­ha da ar­tır­dı. Mo­dern Pi­ya­de Tü­fe­ği'ni Sa­vun­ma Sa­na­yi Müs­te­şar­lı­ğı adı­na yap­tı­lar. Si­lah ta­mam­lan­dı, test­le­ri ya­pıl­dı. Türk mü­hen­dis­le­ri­nin üret­ti­ği si­lah 41 ay­rı kri­te­rin ta­ma­mın­dan geç­ti. Tam 16 bin mer­mi atış ya­pıl­dı. Hiç­bir so­run çık­ma­dı.

MKE'nin başardığına, özel sektörü sokuyorlar

Si­la­hın ba­zı mal­ze­me­le­ri özel bir şir­ket ara­cı­lı­ğıy­la alı­nı­yor. Si­lah sek­tö­rüy­le il­gi­si ol­ma­yan an­cak yan­la­rın­da Sa­vun­ma Sa­na­yi Müs­te­şar­lı­ğı, MKE'de da­ha ön­ce önem­li gö­rev­ler­de bu­lun­muş ki­şi­ler bu şir­ke­tin yö­ne­tim ku­ru­lu üye­li­ği, da­nış­man­lı­ğı­nı ya­pı­yor. Ya­ni, MKE yö­ne­ti­min üze­rin­de bir bas­kı un­su­ru ola­rak gö­rü­lü­yor.
Üre­ti­len si­lah­la il­gi­li tez­gah 300 bin do­la­ra alı­na­bi­le­cek­ken, bu şir­ket 600 bin do­la­ra sa­tı­yor. Keş­ke, iş hep böy­le ol­say­dı. Şim­di fark­lı bir nok­ta­ya gi­di­yor. Ye­ni si­la­hın ya­pıl­ma­sı hü­kü­me­te ya­kın­lı­ğı ile bi­li­nen gru­bun şir­ke­ti­ne ve­ril­mek is­te­ni­yor. Ar­tık işi o ka­dar ile­ri­ye gö­tür­müş­ler ki, fab­ri­ka­nın gi­ri­şi ya­sak olan yer­le­rin­de, özel şir­ke­tin ele­man­la­rı “alt yük­le­ni­ci­” adı al­tın­da üst ma­kam­lar­dan ge­len ta­li­mat­lar­la giz­li bö­lüm­le­re de ra­hat­lık­la gi­rip çı­kı­yor­lar. İna­nın mü­hen­di­si, tek­nis­ye­ni, iş­çi­si­nin içi kan ağ­lı­yor.
Sa­vun­ma Sa­na­yi Müs­te­şa­rı Mu­rad Ba­yar, Mil­li Pi­ya­de Tü­fe­ği ile il­gi­li MKE Ku­ru­mu'nun tüm ça­lış­ma­la­rı­nı ta­mam­la­dı­ğı­nı, ta­sa­rım an­la­mın­da des­te­ğe ih­ti­ya­cı ol­du­ğu için pro­je­nin özel sek­tö­re in­di­ği­ni be­lir­ti­yor. Ya­ni “ha­tır­lı fir­ma­” üre­tim kıs­mın­da da gö­rev ala­cak. Se­ri üre­tim de 2013 yı­lın­da baş­la­ya­cak.
Bu önem­li pro­je­yi ha­ya­ta ge­çir­me­ye ha­zır bir MKE var­ken, mü­hen­di­si, tek­nis­ye­ni, iş­çi­si ba­şar­mış­ken, özel sek­tör ni­çin dev­re­ye so­ku­lur? Mu­rad Ba­yar bil­sin ki, MKE yet­ki­li­le­ri bu­na şid­det­le kar­şı. An­cak on­lar bu ka­da­rı­nı söy­le­ye­bi­li­yor.

Saygı Öztürk
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp