Reklamsız Sözcü
SAYGI ÖZTÜRK

Uzman gözüyle liderlerin halet-i ruhiyesi

30 Aralık 2012

CHP Ge­nel Baş­ka­nı Ke­mal Kı­lıç­da­roğ­lu, ün­lü psi­ko­log ve psi­ki­yat­rist­ler­le bir ara­ya ge­lip “Ne­dir bu Al­lah aş­kı­na, si­ya­si­ler ne­den böy­le ko­nu­şu­yor. Baş­ba­ka­nın ruh ha­li­ni so­ra­ca­ğı­m” de­di. Si­ya­si­le­rin üs­lu­bun­dan he­men her­kes şi­ka­yet­çi. Ko­nuş­ma­la­rı top­lu­mu ya­tış­tır­mak ye­ri­ne da­ha da ge­ri­yor.
An­ka­ra Üni­ver­si­te­si Po­li­tik Psi­ko­lo­ji Araş­tır­ma ve Uy­gu­la­ma Mer­ke­zi Mü­dü­rü Prof. Dr Ab­dül­ka­dir Çe­vi­k'­e hem li­der­le­ri, hem de top­lum­da bu ge­ri­li­min düş­ürülme­si için ne­ler ya­pı­la­ca­ğı­nı sor­dum. İş­te, Çe­vik ağ­zın­dan li­der­le­ri­mi­zin top­lum­da ya­rat­tık­la­rı al­gı:

Er­do­ğan: Aşa­ğı­lı­yor, kü­çüm­sü­yor

Baş­ba­kan Re­cep Tay­yip Er­do­ğa­n'­ın ifa­de tar­zın­da yük­sek ses­le ko­nu­şu­yor ol­ma­sı ve ko­nuş­ma­nın içe­ri­ğin­de doğ­ru şey­ler söy­le­se bi­le bu ses to­nu ve kar­şı ta­ra­fı kü­çük gö­ren, aşa­ğı­la­yan tav­rı var. Geç­miş­te ya­şan­mış olay­la­rı gü­nü­müz­de ay­nı ke­fe­ye ko­yan tav­rı is­ter is­te­mez mu­ha­le­fet­te bir ger­gin­lik, te­dir­gin ya­ra­tı­yor. Ör­ne­ğin, tek par­ti dö­ne­mi­nin ve ikin­ci Dün­ya Sa­vı­şı ko­şul­la­rın­da iz­le­di­ği po­li­ti­ka­nın halk­ta ya­rat­tı­ğı olum­suz­luk duy­gu­la­rı­nı gün­de­me ge­tir­me­si is­ter is­te­mez şim­di­ki CHP'­li­le­ri kız­dır­mak­ta­dır.
Bir par­ti li­de­ri ola­rak ko­nuş­ma tar­zı ile Baş­ba­kan ola­rak ko­nuş­ma tar­zı­nın fark­lı ol­ma­sı ge­re­kir. Baş­ba­kan ola­rak, ken­di ta­kip­çi­le­ri­ne yö­ne­lik me­saj­lar de­ğil, top­lu­mun bü­tü­nü­nü ku­cak­la­yan bir üs­lup kul­lan­ma­sı ge­re­kir. Pa­di­şah­lık ge­le­ne­ğin­den ge­len bir top­lum ol­du­ğu­muz için halk li­der­den her za­man her­ke­se eşit ya­kın­lık ve uzak­lık­ta ol­ma­sı­nı bek­ler. Tıp­kı bir ai­le­de­ki an­ne-ba­ba­nın ço­cuk­la­rı­na olan tav­rı gi­bi.
An­ne-ba­ba ço­cuk­la­rı­na eşit me­sa­fe­de ya­kın ol­du­ğun­da, o ai­le için­de ço­cuk­lar da ken­di­le­ri­ni an­ne-ba­ba­ya ay­nı ya­kın­lık­ta his­se­der. An­cak, an­ne-ba­ba ço­cuk­la­rı­na fark­lı dav­ra­nır­sa ço­cuk­lar ara­sın­da bir çe­kiş­me olur, an­ne-ba­ba­ya da fark­lı dav­ra­nır­lar. Bu­gün ül­ke­miz­de­ki tab­lo bu­na ben­ze­mek­te­dir. Baş­ba­ka­nın önem­li bir özel­li­ği de ya­rat­tı­ğı al­gı ba­kı­mın­dan çok do­ğal ol­ma­sı­dır. Çok faz­la ken­di­ni kon­trol et­me ih­ti­ya­cı duy­mu­yor. Bu da ken­di­si­ne olan aşı­rı gü­ven­le il­gi­li­dir.

Kı­lıç­da­roğ­lu: Ses to­nu, mi­mik ve jest­le­ri­ni kul­la­na­mı­yor

CHP Ge­nel Baş­ka­nı Ke­mal kı­lıç­da­roğ­lu'nun üs­lu­bu da­ha yu­mu­şak ve ku­cak­la­yı­cı gö­rün­se de, et­ki­li ola­ma­mak­ta­dır. Et­ki­li ola­bil­me­si için ses to­nu­nu, mi­mik ve jest­le­ri­ni kul­lan­dı­ğı ke­li­me­le­re, cüm­le­le­re ve içe­ri­ği­ne gö­re ayar­la­ma­sı ge­re­ki­yor. An­cak o za­man da­ha ken­di­ni or­ta­ya ko­ya­bi­len, ses ge­ti­re­bi­len bir li­der ima­jı çi­ze­bi­lir.
Kı­lıç­da­roğ­lu'nun, ba­na gö­re bir ek­si­ği de top­lu­ma umut ve­ren ve ge­le­cek viz­yo­nuy­la il­gi­li bir al­gı ya­ra­ta­ma­mış ol­ma­sı­dır. Ör­ne­ğin, Baş­ba­kan 2023, 2071 viz­yo­nun­dan söz edi­yor. Kı­lıç­da­roğ­lu ise umut ver­me ko­nu­sun­da ye­ter­siz ka­lı­yor. Sü­rek­li Er­do­ğa­n'ın pe­şin­den git­me­si onu da­ha çok pa­sif ko­num­da tu­tu­yor. Mu­ha­le­fe­tin de gün­dem ya­ra­ta­cak bir güç­te ol­ma­sı la­zım.

Bah­çe­li: San­ki dev­le­ti o yö­ne­ti­yor­muş gi­bi

MHP Ge­nel Baş­ka­nı Dev­let Bah­çe­li, çok di­sip­lin­li, ti­tiz, mü­kem­me­li­yet­çi ve her han­gi bir olum­suz olay ya­şan­ma­ma­sı­nı is­te­yen, her şe­yi ida­re et­me­ye ça­lı­şan bir li­der ima­jı çi­zi­yor. San­ki mu­ha­le­fet par­ti­si de­ğil, Dev­le­ti yö­ne­ti­yor­muş gi­bi bir iz­le­nim ve­ri­yor. O za­man da bir mu­ha­le­fet par­ti­si li­de­ri gi­bi imaj ya­rat­mı­yor. Hat­ta ik­ti­da­rın pe­şin­den sü­rük­le­ni­yor iz­le­ni­mi­ne yol açı­yor. Bah­çe­li'nin ye­ri­ne ko­nu­şan MHP söz­cü­le­ri da­ha fark­lı dav­ra­nı­yor. Bah­çe­li'nin de hak­kı­nı ye­me­ye­lim, ken­di par­ti­si­nin aley­hi­ne de ol­sa dev­le­ti ön plan­da tu­tu­yor.

Eş baş­kan­lar: Li­der ola­rak gö­rül­mü­yor

BDP'­li eş baş­kan­la­rı Se­la­hat­tin De­mir­taş ile Gül­tan Kı­şa­nak, par­ti li­de­ri ola­rak gö­rün­mü­yor­lar. San­ki, Ab­dul­lah Öca­la­n'­ı tem­sil eden yar­dım­cı­lar gi­bi. Bun­lar da ken­di­le­ri­ni li­der de­ğil, eş baş­kan ola­rak ta­nım­lı­yor. Li­der vas­fı­na ka­vuş­ma­la­rı için Kürt va­tan­daş­la­rın tü­mü­nü zor­la tem­sil et­me gi­bi bir tu­tum­dan vaz­geç­me­si ge­re­ki­yor. Üs­lup­la­rı çok tah­rik edi­ci, ırk­çı söy­lem­le­ri çok teh­li­ke­li. Bir­lik, bü­tün­lük, kar­deş­li­ği iş­le­mek ye­ri­ne bö­lü­cü söy­lem­le­re faz­la yer ve­ri­yor­lar. Bu da tep­ki­le­re yol açı­yor.
Prof.Dr. Çe­vik, ba­kan­lar ara­sın­da Ulaş­tır­ma Ba­ka­nı Bi­na­li Yıl­dı­rı­m'­ı be­ğe­ni­yor. “Çün­kü, ken­di yap­tık­la­rı­na da gü­le­bi­li­yor. Bu da onun da­ha güç­lü ol­du­ğu­nu gös­te­ri­yo­r” di­yor. Çe­vik, mil­let­ve­kil­le­ri­nin TBMM'­de hır­çın dav­ra­nış­lar için­de bu­lun­ma­la­rı­nın te­me­lin­de “ken­di bi­rey psi­ko­lo­ji­le­rin­den sıy­rı­lıp, grup psi­ko­lo­ji­si­nin al­tı­na gir­me­le­ri­”ne bağ­lı­yor, bu­nun da top­lum­da iyi bir ör­nek ol­ma­dı­ğı­nı kay­de­di­yor.

Di­ya­log kül­tü­rü ge­liş­me­miş

Psi­ki­yat­rist Ab­dül­ka­dir Çe­vik, “Türk top­lu­mun­da di­ya­log kül­tü­rü ma­ale­sef ye­te­rin­ce ge­liş­me­miş­ti­r” gö­rü­şün­de. Çe­vik, Son gün­ler­de sık­ça kul­la­nı­lan Baş­ba­ka­n'ın “genç­le­re taş ve mo­lo­tof ve­rip so­ka­ğa sa­lı­yor­lar”, di­ğer li­de­rin “baş­ba­ka­nın kim­ya­sı bo­zul­du­” gi­bi bir dil ve üs­lup kul­lan­dı­ğın­da bu­nun özel­lik­le genç­lik ça­ğın­da­ki grup­lar de­mok­ra­tik bir hak olan ifa­de­yi şid­de­te dö­nüş­tü­re­bi­le­ce­ği­ni be­lir­ti­yor.
Ye­ni bir yı­la, ye­ni bir üs­lup­la gi­ril­me­si ge­re­ki­yor. Yok­sa, kay­be­den he­pi­miz olu­ruz.

Saygı Öztürk
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp