Reklamsız Sözcü
YEKTA GÜNGÖR ÖZDEN

Yalan

6 Aralık 2012

İlişkileri ve düzeni bozan nedenlerden biri de “yalan”dır. Kişisel bozukluğu, düşkünlük ve düşüklüğü olanlar yararlarına sonuç almak için yalana başvururlar, yalanı bir araç olarak kullanırlar. Son yıllarda daha çok siyasal alanda görülen yalan, kimileri için bir beceri sayılır. Seçimler nedeniyle verdikleri sözü tutmazlar, tutulması olanaksız sözler veririler. Sonra da utanıp sıkılmadan bu tutumun siyaset gereği olduğunu savunup olağan göstermeye çalışırlar.

Yalan, davranışlar ve sözlerle gerçekleri saptırmak, tersine çevirmek, gizlemek yoluyla yansıyan bir anlatmadır. Nasıl bakılırsa bakılsın bir ahlak yozlaşmasının ürünüdür. Yaşamsal olması hoşgörü gerektirmez. Yaşamsallığı yalanla sağlayıp savunmak da yanlıştır. Bu nedenle yalanın “beyaz-pembesi” olmaz. Gerçek, güneş gibidir, er-geç doğar ve tüm yalanları alteder.
Siyasette olduğu gibi yargıda da yalana çok rastlanır. Tanıklar, hele “gizli” etiketiyle dinlenen tanıkların kimileri söyleyecek doğruları olmadığından kullanılarak yalan söylerler. Kusuru, hatayı, yanlışlık ve yanılgıyı yalanla savunmak, doğru göstermek yerine, içtenlikle kabul edip özür dilemek erdemliliktir. Daha çok haksızlıkların, suçluların, korkakların, çıkarcıların, sahtekar, madrabaz ve düzenbazlarla maskaraların başvurduğu yalandan kaçınmak, nitelikli, seçkin kişilerin soyluluğudur.

Kötülerin kötülüğü

Kimileri sözde gerçekçilik taslayarak olmamış durumları olmuş gibi anlatır, kimileri gördüklerini “görmedik” diye geçiştirir, kimileri de aşağılık duygularını doyurmak ya da doğruyu araştırmadan duyduğu, iletilen yalanı doğruymuş gibi anlatıp yazarak ilgi çekmek, belki de bir yanlış anlayışın karşılığı olarak öç almak ister. Hangi nedenle olursa olsun yalan, yalandır ve aşağılık bir kullanımdır. Çizgisini hiç değiştirmemiş, satmamış, saptırmamış, sapkınlığa asla düşmemiş insanları bu yolla karalamaya, yanlış tanıtmaya çalışırlar. Bu tutumda biraz da kıskançlık ve çekememezlik vardır. Bu yaklaşım, kötülerin kötülüğüdür, tiksindirici ve utandırıcıdır.

Günümüzde

Medyanın her kesiminde yalana rastlanmaktadır. Suçlamalar, karalamalar, kötülemeler, aşağılamalar ve alaya almalar biçiminde yürütülmektedir. Nesnellikten (objektiflikten) uzak anlatımlar ve eleştirilerle, düşüncelerden, görüşlerden çok, hatta bunlar tümüyle bırakılarak kişilikle, onurla oynanmaktadır. İnsana saygı unutulmakta, kimilerince yadsınmaktadır. Bunun en belirgin örneği de Atatürk ve arkadaşlarıyla Atatürkçüler'e yönelik saldırılardır. Bilimsel olduğu beklenen ve sanılan yazılarda, röportajlarda, özellikle haberlerde ve anılarda yalan yığınları çok kimseyi üzmektedir. Geçen hafta, 12 Eylül Milli Güvenlik Konseyi üyelerinin ve çocuklarının mal ve para varlıklarına ilişkin şaşırtıcı rakamların verilmesi böyledir.
Yalanın en üzücüsü, halk dilinde “kuyruklu yalan” nitelemesiyle kınananı, yargıyı etkilemeye yönelik olanlardır. Yıkıma, ayrılmaya, boşanmaya, öldürmeye ve intihara neden olan yalanlar yalancının pisliğidir. İnanı ve güveni sarsan, sevgiyi, saygıyı, arkadaşlık ve dostluğu ortadan kaldıran yalan, toplumsal hastalıklardan biridir. Yalan, dönmedir, karaçalmadır, terbiyesizliktir.
Yalan söyleyene “yalancı” denir. Halk dinde ve atasözlerinde yalanla ilgili çok anlamlı değinmeler vardır. Birisine “yalancı” demeyi sövme sayıyoruz. Yalancılıkla suçlamayı ağır bir dokunma buluyoruz. Adı-sanı ya da bulunduğu konum ve kat nedeniyle saygın olması gereken, saygın sanılan kimselerin, olur olmaz konuşma ve yazılarıyla, olur olmaz nedenlerle yalana yaslanmaları üzücü ve düşündürücüdür. Kişilikle bağdaşmayan, küçülten, yakışmayan durumların başında yalan gelir.
Yalan hiçbir zaman kurtarıcı değildir. Çoğu zaman, çok yıkıcıdır. Bedeli ağırdır. Kullanmak zorunda kaldığımız bir sözü yineleyelim: Namuslu ve şerefli insanlar yalan söylemezler. Yalana bulaşan ve yalanla yaşayan değersizdir, hiçtir. Yalanı düzeltmeyen, kınamayan, yayan ve yayımlayan da sorumludur. Yalanı silah gidi kullanmak sahibini yaralar. Unutmamalıdır ki onurlu insan, başkasının onuruna saygı gösterir.

Yekta Güngör Özden
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp