Reklamsız Sözcü

‘Başkanlık gönlümde yatar!’

TJK Yöneticisi Cüneyt Çalıcıoğlu Erdem Ergüden'e konuştu...

14:5513 Ocak 2013
‘Başkanlık gönlümde yatar!’
TJK Yöneticisi Cüneyt Çalıcıoğlu Erdem Ergüden'e konuştu...

Erdem Ergüden / Fotoğraf: Mustafa Nacar

Çalıcıoğlu'yla derin sohbetimize kaldığımız yerden devam ediyoruz…
Son yılların moda söylemi özelleştirme… TJK'da da böyle bir şey söz konusu mu?
TJK'da böyle bir şey yok. Ama bizim ürettiğimiz bir şey var. Ben bunu 2008'den beri sık sık söylüyorum. Mantıken, müşterek bahisin olduğu yerde illa ki özelleştirme olur. Amerika ve bir çok ülkeye bakıldığında hipodromların çoğu özel. Ama bizde böyle başlamamış. Biz buralara küçük rakamlardan geldik. Türk atçılığı yıllık 300-400 bin dolarlık cirodan şuan da neredeyse 2 milyar dolara doğru gidiyor. 2 milyar dolara doğru giden bir süreç belki de beraberinde daha profesyonelliği çağırıyor.

Özelleştirilememe noktasının yegane sebebi atçılığın özel bir konum olması da olabilir. Atçılığa bakarsak her bir bireyin elinde bir at, her at sahibinin ayrı talepleri var. Bireysel bazda hareketler söz konusu. Tabii bu özelleştirme yatırımcısını ürkütüyor. Özelleştirme bu noktada gecikiyorsa gecikiyor. Şans oyunları vergisi adı altındaki toplum 3 şeyden ibaret. İddaa ve Sportoto, Millipiyango ve At Yarışları. Herkes ilk 2'sini devletin özelleştirme çabalarını görüyor. Biz de bu şemsiyenin altındayız.

Sizce özelleştirilmeli mi?
Bana göre özelleştirme zarar verir. Arzu ettiğimiz tablolardan uzaklaşırız. Atçılığın özel bir konumu var. Atçıyla idare her zaman birbirine çok yakındır. Atçı, At sahipleri Derneği'ne yakındır, TJK'nın başkanına yakındır. Derdini sıkıntısını dile getirir. Özelleştirme noktasında yatırım yapan firmanın birinci hedefi kar etmektir. Para kazanmak için de ilk yapacağı iş maliyet noktasındaki düzeltmeleri yapmaktır. Bu noktalara bakacaktır. Yurtdışına özelleşmiş bir hipodroma gittiğinizde bir atın koşması için gerekli bütün her şey minimum düzeyde sağlanmıştır. Mesela pist götürdüğü yere kadar götürür. Biz şimdi bir atçı olarak İstanbul pistini veya başka bir pisti beğenmezsek bir şekilde duyurur, çareler ararız. Gecikme de olsa bu yapılır. Ama özelleştiği noktada derdinizi patrona anlatamazsınız. Ama eğer bir gün bir özelleştirme yapılacaksa umarım sadece müşterek bahis noktasında kalır. At ıslahı ve yatırımları noktasında hala idare TJK'da olur.

Bakanlık, ihtiyaç olduğu halde neden hala aygır alımı yapmıyor?
TJK'nın atçılık adına şu anda kaliteli aygır ihtiyacı var. “Aygır dediğimiz şey bu fabrikanın en önemli unsurudur. Aygır olmadığı zaman bu fabrika durur.”
2 sene fabrikanın dişlilerini yenileyemiyorsak, bu da izne tabiyse ve bu izin de verilmiyorsa, o noktada bir baskı olabilir tabii ki…
Aygır alımı bakanlık yetkisinde. Neden alınmıyor şöyle söyleyeyim Erdem; 2009'da yine aygır sıkıntısı hat safhadaydı. Hatta aygır alımı için 10 milyon dolar ayrılmıştı. O zamanın yönetimi aygırdan ziyade yatırımı bir başka noktada öncelik sezinlemiş, aygır almayalım da en azından şu pistleri onaralım, ışıklandırmaları toparlayalım demişler… Biz 2009-2010'da yönetime geldiğimizde maddi açıdan sıkıntılı bir dönemdi. O dönemde ben bakan beye ilk toplantıda dedim ki: ‘Bir kağıt çıkardım ve elimizdeki aygırların yaş ortalaması 19 civarındadır. Fabrika durmak üzere sayın bakanım… Bize acil aygır lazım' dedim. En sıkıntılı olduğumuz dönemde bize 10 milyon dolar aygır parasını tahsis ettiler ve aygır alımı yapıldı. Demek ki doğru zamanda doğru şey, doğru kelimelerle istendiğinde bakanlık yok da demiyor.

Talepler doğru şekilde dile getirilmiyor mu?
Bilemiyorum. Belki istenmiyordur. Yönetime yeni gelen arkadaşları zan altında bırakmak istemem. Daha onlar çok tazeler. Aşağı yukarı 4 aylık bir yönetim süreci içerisindeler. Muhakkak ki kendi öncelikleri var, neye öncelik tanıyorlar bilemiyorum.

Bahis dünyasına yakın zamanda giren iddia ve benzerleri gibi oyunlara TJK gerekli karşılığı verip, pazar payının daralmasını önleyebildi mi?
Hayır, önleyemedi. Yalnız pazar payının daralmasını doğru yorumlamak lazım. Pazar büyüyen bir pazar…
Büyüyen bir pazarın %25'i mi, yoksa aynı pazarın %30'u mu?

Gözüken o ki yıllar itibarıyla müşterek bahisler kendi çapında yukarıya gittiğine göre biz büyüyen pazarın kendi çapında büyüyen tarafındayız. Pazar payını kaybettik mi dersen; evet, o anlamda pazar payı kaybedildi. İddaa diye genç bir oyun piyasaya girdi. Ayrıca iddaa'da ne kadar ikramiye verileceği önceden tespit ediliyor. Oyuncu ne alacağını bilmeyi seviyor ve futbol at yarışından herkese çok daha yakın. Ama at yarışında ikramiye kazanılan bilet adedine göre pay ediliyor. Dünyada atçılık daralıyor. Dünyada at yarışı momentumunu kaybetmiştir. Bu konuda ciddi veriler var. Türkiye haricindeki bütün atçılık pazarlarının hepsi daralmıştır. Türkiye bu konuda neredeyse yegane ülkedir.
Genç kuşak at yarışına fazla itibar göstermiyor. At yarışı bir keyif oyunudur. Atçılığın kralların sporu olduğunu düşünüyorum. Kralların sporunun da insanların sadece şansını deneme bağbında tabiatla buluşarak, atın muhteşem görüntüsünü hissederek, ne kadar güzel bir yaratıkmış deyip oymasını arzu ederim. Büyük İskender, Persler, Romalılar, Selçuklular, Osmanlılar… Neredeyse insanların hayvanları terbiye etmeye başladığı andan itibaren at yarışı vazgeçilmez bir tutku, aynı zamanda bir bayram sevincidir. Sevildikçe oynanan bir oyundur at yarışı.

Pazar payını genişletmek için ne yapılabilir?
2009'da muhasip üye olarak göreve geldim. Yönetimdeki arkadaşlarıma ilk kabul ettirmeye çalıştığım konu; geçmiş 15 senedir 1900 adet makineyle ganyan bayilerinde satış yapan sisteme 500 adet daha makine ilave etmek oldu ve bugünkü satışlara ulaşıldı. TJK'nın pazar payında hedeflediği rakamın üzerine çıkması için tek bir yol vardır; at yarışının satılmadığı mecraların hepsine ulaşmaktır. Bunlar; eğer iller bittiyse ilçelere, ilçeler bittiyse nahiyelere ulaşmak ve yeni yapılaşmayı muhakkak bulmaktır. Minimum ganyan bayii sayısı 4 bine ulaşmaktır. Bunlar çok dikkatlice yapılır ve yerleştirilmeye özen gösterilirse kimse bu işten zarar etmez. Yeni vizyon çok önemlidir ve hem TJK'ya, hem atçılığa hem de yarışsevere fayda sağlar

Önü­müz­de­ki se­çim­ler­de baş­kan ada­yı ola­cak mı­sı­nız?
Baş­kan ada­yı olup ol­ma­ma­yı şöy­le söy­le­mek is­te­rim: Baş­kan­lık is­ten­me­me­li, Baş­kan­lık söy­len­me­li. Sen bu işi ya­par­sın nok­ta­sın­da olun­ca en şı­kı olu­yor. Yok­sa za­ma­nı mü­sa­it her TJK üye­si­nin gön­lün­de baş­kan­lık ya­tar. Do­la­yı­sıy­la o nok­ta­da da baş­kan­lık gön­lüm­de ya­tar. Ama tak­dir ku­lüp üye­le­rin­de­dir. Öy­le bir ta­lep ge­lir­se ve yo­ğun olur­sa el­bet­te­ki is­te­rim.
Si­ze aday olun ya da baş­kan­lık yap­ma­lı­sı­nız di­yen ol­du mu?
Ba­zı ya­kın çev­rem­den öy­le bir is­tek var.
Yine soruyorum… Aday ola­cak mı­sı­nız?
Böy­le bir şe­ye ta­lip olup ol­ma­ma­yı dü­şü­nü­yo­rum. He­nüz ka­ra­rı­nı ver­miş de­ği­lim. Ol­ma ih­ti­ma­li ola­bi­lir. Kim­ler ta­lip ola­cak kim­ler ol­ma­ya­cak da­ha bel­li de­ğil. Her kim ge­lir­se gelsin zor bir dö­nem.
2013 yı­lı içe­ri­sin­de TJK ile ba­kan­lık ara­sın­da so­na ere­cek olan söz­leş­me­nin akı­be­ti ne olur?
Ba­kan­lık TJK'­nın Ge­nel Ku­ru­lu'nun seç­ti­ği tüm ekip­le ça­lı­şır. Ça­lış­ma baş­la­dık­tan son­ra sı­kın­tı­lar ola­bi­lir. Ba­kan­lık tav­rı­nı ko­yar, TJK tav­rı­nı ko­yar ve iliş­ki ya iyi ya da kö­tü ta­ra­fa doğ­ru gi­der. Veya hiç­bir şey ol­maz nor­mal bir iliş­ki çer­çe­ve­sin­de iler­ler. Ba­kan­lık at­çı­lı­ğı TJK va­sı­ta­sıy­la ida­re edi­yor. Şim­di şu­nu iyi bil­mek la­zım. Bu yet­ki­yi ba­kan­lık al­mış ve be­lir­li se­ne­ler­le bir baş­ka ku­ru­ma ida­re et­me­si için dev­re­di­yor. Söz­leş­me bun­dan iba­ret. Şu as­la unu­tul­ma­ma­lı­dır:

Her za­man için Türk at­çı­lı­ğı­nın ko­ru­ma nok­ta­sın­da­ki sa­hi­bi ba­kan­lık­tır. Ama 20-25 se­ne­li­ği­ne bu yet­ki­yi TJK'­ya ida­re et­me­si için dev­re­der. Hep böy­le ol­muş ve uzat­ma­lar­da hiç­bir sı­kın­tı ya­şan­ma­mış. Eğer özel­leş­tir­me gi­bi bir şey söz ko­nu­su de­ğil­se, bü­yük ih­ti­mal­le söz­leş­me yi­ne uza­tı­la­cak­tır. TJK'­nın var ol­ma se­be­bi de za­ten at­çı­lı­ğı yö­net­me ama­cı­dır. Se­ne­ler iti­ba­rıy­la hiç ak­sa­ma­dan bu şe­kil­de de­vam et­miş. Ha­la TJK'­nın at­çı­lı­ğı ida­re ede­ce­ği­ne ina­nı­yo­rum.

Son güncelleme: 14:5713.01.2013
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp