Reklamsız Sözcü
EGE CANSEN

Yalanın gücünü asla küçümseme

16 Şubat 2014

Bıkmadan, usanmadan ve utanmadan tekrarlanan “milli gelirimiz 10 yılda 3 kat artmıştır” hesabı yanlıştır. Yazılarımı izleyenler bunun ispatını birkaç kere okumuştur. Her yazıdan sonra bu konuya dönmeyeceğim diyorum. Ama aynı yanlış (daha doğrusu bilerek tekrarlandığı için yalan demek gerekir) halka tekrarlanıp duruyor. Hadi diyelim siyasetçiler “cari dolar kuruyla yapılan bu yanlış hesabı” propaganda olarak kullanmakta mazurdur. Pekiyi, aynı yanlışı, doğruymuş gibi hiç kuşku duymadan kullanan (bir kısmı da sözde tarafsız) köşe yazarlarına ve TV yorumcularına ne diyeyim?

Yalan, kuyruklu yalan ve istatistik

Ara başlıktaki ifade klasik bir derecelendirmedir. En kötü yalan “istatistikle” söylenendir. Çünkü halkta hatta ve aydınlarda, resmi makamlarca yapılan sayısal açıklamalara inanmak gibi bir saflık veya alışkanlık vardır. Bunu istismar etmek isteyen siyasiler de yalanlarını istatistik verilere dayandırır. Böylece gerçeği anlamak çok zorlaşır.

Milli gelir büyümesi sabit fiyatla ölçülür

Başbakan Yardımcısı Babacan'a, Merkez Bankası Başkanı Başçı'ya veya herhangi bir iktisatçıya sorun: Milli gelirimiz 2013'de veya 2005'de yüzde kaç artmıştır veya 2014 için beklentiniz nedir diye? Hepsi size “sabit TL ile ölçülen” milli gelir hesabına dayalı oranları söyleyecektir. Hiç kimse bu soruya cari dolar kuruyla yüzde şu kadar olmuştur veya olacaktır demeyecektir. Doğru olan cevap da budur. Bu yanıt doğruysa, nasıl oluyor da 10 yıllık milli gelir artışı “cari dolar fiyatıyla” söyleniyor? Böyle tutarsızlık olur mu? Ölçü yöntemi ve ölçü birimi “süre uzayınca” değişir mi?

Doğru hesabı tekrarlayayım

Türkiye İstatistik Kurumu'nun sitesinde “Sabit TL ile ölçülen, yıllık büyüme oranları” var. Burada 2002-2012 arasındaki on tane yıllık büyüme (2009'da küçülme) oranı yazılıdır. Bu oranlar mürekkep faiz yöntemiyle çarpılınca çıkan sonuç, milli gelirin toplamda yüzde 63, kişi başına da yüzde 44 arttığıdır. Girin internete. Dünya Bankası “Indicators” sayfasını bulun. 2005 Sabit Dolarıyla (Constant 2005 US Dollars) tablolarına gidin. Türkiye'nin 10 yıllık milli gelir büyümesi toplamda yüzde 64, kişi başına da yüzde 43'tür. Nerede 3 kat artış? Siyasilerden bir talebim yok. Onlar istedikleri gibi atmaya devam etsinler. Ancak iktisattan anlayan köşe yazarlarından ricam, “milli gelir büyümesi” denilen olgunun ne olduğunu ve nasıl ölçülmesi gerektiğini açıklasınlar ve oranları öyle kullansınlar.
Son söz: Bağırarak bin kere tekrarlansa da yanlış, yanlıştır.

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more