Reklamsız Sözcü
MURAT MURATOĞLU

Ekonomide petrol etkisi

18 Kasım 2014

Böy­le­si­ne kri­tik bir haf­ta­ya gi­rer­ken eko­no­mi yö­ne­ti­mi bir mut­lu, bir mut­lu… Na­sıl ol­ma­sın­lar pet­rol fi­yat­la­rı 40 do­la­ra ya­kın düş­tü…
Bu mü­sa­it or­tam­da Mer­kez Ban­ka­sı per­şem­be gü­nü ya­pı­la­cak PPK top­lan­tı­sın­da fa­iz­ler­de in­di­ri­me gi­de­bi­lir. Cu­ma gü­nü de S&P kre­di no­tu­nu açık­la­ya­cak.
Pet­rol fi­yat­la­rı böy­le ka­lır ve­ya da­ha da dü­şer­se bir taş­la üç kuş bir­den vu­ru­ruz. Ca­ri açık yüz­de 15'e ya­kın dü­şüş gös­te­rir. Enf­las­yon ol­ma­sı ge­re­ken­den 1.5 pu­an az çı­kar. Bü­yü­me ra­ka­mı­mı­za yüz­de 1'e ya­kın ek­le­me ya­pa­rız. Bu­nu za­ten de­miş­tik.
Ame­ri­ka, Rus­ya'yı zor du­ru­ma sok­mak için ma­ni­pü­las­yo­nun kra­lı­nı ya­pıp pet­rol fi­yat­la­rı­nın ca­nı­na oku­du. Rus­ya'nın en bü­yük ge­lir kay­na­ğı cid­di an­lam­da tör­pü­len­di. Pe­ki, Arap ül­ke­le­ri bu işe ne der?
Pet­ro­lü kim ne­re­de gör­mek is­ter?
Şöy­le bir he­sap ya­pa­lım; Her 1 do­lar­lık dü­şüş Rus­- ya'nın ge­li­ri­ni 2 mil­yar do­lar azal­tır­ken, or­ta­la­ma­sı 90 do­la­ra dü­şen pet­rol fi­ya­tı Rus­ya'nın GSMH'­si­ni yüz­de 1.2 aşa­ğı çek­ti­ği he­sap­la­nı­yor.
Rus­ya'nın ar­ka­sı­nı to­par­la­ya­bil­me­si için pet­ro­lün 110 do­lar ol­ma­sı ge­re­ki­yor. İran için bu ra­kam 120 do­lar iken Ira­k'­ı to­par­la­ya­cak ra­kam 115 do­lar… Ara­bis­ta­n'­ın büt­çe­yi denk tut­ma­sı­na 90 do­la­rın üze­ri ye­ti­yor. Ne­re­dey­se kaz­ma vur­san pet­rol fış­kı­ran Ka­tar, Ku­veyt ve Birleşik Arap Emir­lik­le­ri için 40 do­lar bi­le ye­ter­li.
Pet­rol fi­yat­la­rı­nı aşa­ğı çek­ti­ği id­di­a edi­len ka­ya ga­zı­nın ma­li­ye­ti 70 do­lar­lık pet­ro­le denk ge­li­yor. An­cak do­ğa­nın ca­nı­na oku­yor.
İşin açık­ça­sı, pet­rol fi­yat­la­rı­nı kes­tir­mek kim­se­nin had­di de­ğil…
Fi­yat­lar bir an­da art­ma­ya baş­lar­sa Tür­ki­ye'nin ya­şa­dı­ğı ba­har çok kı­sa sü­rer, tab­lo es­ki­ye dö­ner… Ne olur?
Ar­tar­sa ne olur?
Dü­şer­se ne olur?
Pet­rol 90 do­lar se­vi­ye­le­ri­ni geç­me­ye baş­la­dı­ğın­da ön­ce TL hız­la de­ğer kay­bet­me­ye baş­lar… Türk tah­vil­le­ri ve bor­sa­ya sert sa­tış­lar ge­lir.
Di­ğer se­nar­yo­da ha­di pet­rol fi­yat­la­rı bu se­vi­ye­ler­de kal­dı ve hat­ta düş­tü di­ye­lim.. Ne olur?
He­men söy­le­ye­yim… Enf­las­yon­da he­nüz her­han­gi iyi­leş­me ol­ma­dan si­ya­si bas­kı ne­de­niy­le fa­iz­ler dü­şü­rü­le­cek­tir. İk­ti­dar, Mer­kez Ban­ka­sı üze­ri­ne kâ­bus gi­bi çö­ker, Mer­ke­z'­in ka­ça­cak ye­ri kal­maz. Her top­lan­tı­da fa­iz­le­ri kır­pa kır­pa yo­la de­vam eder.
İyi de ya­ban­cı ya­tı­rım­cı­la­rın Tür­ki­ye'ye so­ğuk bak­ma­la­rı­nın baş­lı­ca ne­de­ni ca­ri açık de­ğil, Ame­ri­ka'nın fa­iz­le­ri ar­tı­rıp pi­ya­sa­ya sür­dü­ğü tril­yon­lar­ca do­la­rı bir an ön­ce çek­me­ye baş­la­ma­sıy­dı. Bu hâ­lâ ma­sa­da olan bir so­run…

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more