Reklamsız Sözcü
MURAT MURATOĞLU

‘Kayıt dışı’ deyince dur ve düşün!

29 Eylül 2014

Başbakan Ahmet Davutoğlu beylik bir laf etti; “Önümüzdeki ekim ayı muhtemelen, ama en geç kasım ayında kayıt dışı ekonomiyle mücadele stratejimizi açıklayacağız” dedi.
Tıpkı kendinden öncekiler gibi… Bu kayıt dışı ekonomi le mücadele niyeti 1990'lara dayanır. Muhabbeti iyidir, güzeldir ama kayıt dışı ile başa çıkmak öyle sanıldığı kadar kolay değildir… Kayıt dışını bugün sert bir kontrol sistemi ve sıkıyönetimle önlersin, yarın ülke batar!

Tarımın yüzde 83'ü kayıt dışı
Şöyle ki; 2013 istihdam raporlarına göre Türkiye'de bulunan 5 milyon
820 bin tarım işçisinin yüzde 83.1'i olan 4 milyon 838 bini kayıt dışı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu Türkiye'nin gerçeğidir. Ne yapacaksınız? İşten el mi çektireceksiniz? Tarımı yok mu edeceksiniz?
Eğer üzerine gittiğinizde, kayıt dışı bir kazanç yok olacaksa ve işsizlik had safhadaysa ve mecbursanız, bırakın onu var olsun. Ülkenin gerçeğinden uzaklaşıp ekonomiyi yönetecekseniz çağırın üniversiteden 2-3 profesör, düzeltsin bu ekonomiyi!
İnsan her şeyden önce, yaşadığı ülkenin şartlarını ve özelliklerini bilir. Fakültelerde öğretilen ekonomik teorilerin hiçbiri, bizim gerçeklerimizi de dikkate alan bir sorumluluk taşımaz.

Sebep değil sonuçtur
Peki, kayıt dışı iyi midir? Hayır değildir. Ancak kayıt dışı öncelikle bir sebep değil, sonuçtur. Beğenseniz de beğenmeseniz de, sıklıkla ekonomik krizlerin yaşandığı ülkelerde, yetersiz tasarruflar, ağır vergi yükü, köyden kente göç, yolsuzluk gibi unsurların da baskısıyla bir “ilaç” etkisi yaratabilmektedir. Bu ilaç, tedavi edici olmaktan çok geçici ağrı kesici gibidir…
İşsizliğin bizim gibi yüksek olduğu ülkelerde kayıt dışı ekonomi istihdam yaratıcı özelliğiyle ekonomik ve sosyal yarar sağlayabilir. Dinamiklik yaratır. Üretimi artırır. Vergi ve diğer maliyet yaratıcı etkenler olmadığı için düşük fiyatla mal üretimi sağlar ve enflasyonun düşmesine yardımcı olur.

Yumuşak geçiş
Ya sonra? Kayıt dışı, kayıtlı üreticiye adeta yasalara uyduğu için rekabet dezavantajı yaratan bir mekanizmaya dönüşür. Devlet buna göz yumarsa vergi gelirleri ne olacak? Vergi alamayan bir devlet ayakta kalabilir mi?
Demem o ki; Türkiye ekonominin mevcut şartlarında kayıt dışı ile direkt mücadele etmek yerine “kayıt dışılık belli bir sınır içinde tutulmalı, nispeten göz yumulmalıdır.”

Merakla beklenen Yılmaz Özdil'in son kitabı "Mustafa Kemal" Plus abonelerine hediye.

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more