Reklamsız Sözcü

İnsafsızlık vergisinin ‘fıtratında’ da var

20 Mayıs 2014

So­ma fa­ci­ası, iş­çi üc­ret­le­rin­de­ki se­fa­le­ti bir kez da­ha gün­de­me ta­şır­ken, üc­ret­te­ki in­saf­sız­lı­ğı ver­gi­de­ki ada­let­siz­lik ta­mam­lı­yor. AKP re­ji­mi­nin “fıt­ra­tı­”n­da­ki ada­let­siz­lik ver­gi sis­te­min­de de göz­le­ni­yor. Yıl­da yüz­de 5'e yak­la­şan bü­yü­me­den na­sip­le­ne­me­yen üc­ret­li­ler, emek­li ke­sim ile bir­lik­te, ver­gi yü­kü­nün de en ağır ha­ma­lı du­ru­mun­da­lar.

Do­lay­lı ver­gi %70…

2013'te ver­gi ge­lir­le­ri 367 mil­yar TL'­yi bul­du. Bu, mil­li ge­li­rin yüz­de 23,5'u tu­ta­rın­da ver­gi de­mek. AKP, ik­ti­dar ol­du­ğu 2003'ten iti­ba­ren ver­gi­le­ri azalt­mak ye­ri­ne ko­yult­tu, mil­li ge­lir­de­ki pa­yı­nı yüz­de 20'den yüz­de 23,5'a ka­dar çı­kart­tı. Bun­la­ra bir de ha­raç-me­zat sa­tış­lar­dan 60 mil­yar do­la­ra ya­kın özel­leş­tir­me ge­lir­le­ri­ni kat­tı ve gön­lün­ce har­ca­yıp re­ji­mi­ni in­şa et­ti, yan­daş­la­rı­nı pa­laz­lan­dır­dı.
Ver­gi­nin “fıt­ra­tı­”n­da ger­çek­ten ada­let­siz­lik var. Bir ke­re ver­gi­nin yüz­de 70'i­ni do­lay­lı ver­gi­ler oluş­tu­ru­yor. Gı­da mad­de­le­rin­den bi­le yüz­de 8 ora­nın­da ke­si­len KDV'­ler, akar­ya­kıt­tan iç­ki-si­ga­ra­ya, te­le­fon­dan be­yaz eş­ya­ya alı­nan Özel Tü­ke­tim Ver­gi­le­ri ve bu top­la­ma ek­le­nen harç­lar­la bir­lik­te do­lay­lı ver­gi­ler yüz­de 70'i bu­lu­yor. Bu ver­gi, mal ve hiz­met tü­ke­tir­ken alı­nı­yor.
Nü­fu­sun ağır­lı­ğı­nı oluş­tu­ran alt ve or­ta sı­nıf­lar, ge­lir­le­ri­nin ta­ma­mı­nı tü­ket­tik­le­ri için bü­tün ge­lir­le­ri ver­gi­le­ni­yor, bu­na kar­şı­lık nü­fu­sun yüz­de 20'lik var­lık­lı ke­si­mi ge­li­rin ya­rı­sı­na tek ba­şı­na el ko­yu­yor ve o ge­li­rin hep­si­ni tü­ke­te­me­di­ği için, tü­ke­til­me­yen kıs­mı ver­gi­den mu­af ka­lı­yor. Ada­let­siz­lik bu­ra­dan baş­lı­yor.
Ver­gi­nin do­lay­lı kıs­mın­dan ar­ta ka­lan yüz­de 30'u­nu oluş­tu­ran kıs­mı­nı kim­ler ödü­yor? Ko­ca ko­ca ban­ka­lar ve şir­ket­ler ver­gi ha­vu­zu­na sa­de­ce yüz­de 9 ku­rum­lar ver­gi­si kat­kı­sı ya­pı­yor­lar. Oto­mo­bil sa­hip­le­rin­den alı­nan “ser­vet ver­gi­si­” ise ver­gi ge­lir­le­rin­de de­ve­de ku­lak ve yüz­de 2 pay oluş­tu­ru­yor. Ver­gi­nin yüz­de 21 ka­da­rı da ge­lir ver­gi­sin­den olu­şu­yor. On­da da yük yi­ne üc­ret­li sı­nı­fın sır­tın­da…

Üc­ret ver­gi­si…

2013'te top­la­mı 79 mil­yar TL'­yi bu­lan ge­lir ver­gi­si­ni kim öde­di di­ye ba­kar­sa­nız, yi­ne “a­la­ve­re, da­la­ve­re, Kürt Me­met nö­be­te­” he­sa­bı, yü­kün üc­ret­li sı­nı­fa yı­kıl­dı­ğı­nı gö­rür­sü­nüz. Ge­lir İda­re­si Baş­kan­lı­ğı'nın ve­ri­le­ri­ne gö­re, 2013'te iş­ve­ren­ler yak­la­şık 5.5 mil­yon iş­çi­yi, as­ga­ri üc­ret­li gös­ter­di ve on­lar için Ma­li­ye'ye 7.6 milyar TL ge­lir ver­gi­si ya­tır­dı. Bun­la­rın ya­nı sı­ra 3 mil­yon üc­ret­li ise as­ga­ri üc­re­tin üs­tün­de üc­ret­li gös­te­ril­di ve on­lar için 38.5 mil­yar TL ver­gi ya­tı­rıl­dı. Böy­le­ce 8.5 mil­yon üc­ret­li için 2013'te 46 mil­yar TL'­ye ya­kın ver­gi, üc­re­tin kay­na­ğın­dan ke­si­lip Ma­li­ye'ye ya­tı­rıl­dı. Bu da öde­nen ge­lir ver­gi­si­nin yüz­de 60'ı­nı oluş­tur­du.
Üc­ret­li­le­rin kay­na­ğın­dan ke­si­len 46 mil­yar TL'­lik ge­lir ver­gi­le­ri, Tür­ki­ye'nin 2013 ver­gi ge­lir­le­ri­nin yüz­de 15'i de­mek ay­nı za­man­da. Ya­ni üc­ret­li sı­nıf hem doğ­ru­dan ge­lir ver­gi­si yo­luy­la yüz­de 15 yük üst­len­di hem de tü­ke­ti­mi üs­tün­den öde­di­ği KDV'ler ve ÖT­V'­ler ile do­lay­lı ver­gi yü­kü üst­len­di.
Sa­yı­la­rı 10 mil­yo­nu bu­lan ve 6 mil­yo­nu iş­çi emek­li­si olan or­ta­la­ma ge­lir­le­ri aylıkları 1000 küsur TL'­yi an­cak bu­lan emek­li ke­sim de yi­ne KDV, ÖT­V'­ler­le ver­gi­nin ağır­lık­lı kıs­mı­nı öde­di.

Di­ğer ke­sim­ler

AKP re­ji­mi, ban­ka ve şir­ket­le­rin ku­rum­lar ver­gi­si yü­kü­nü yüz­de 9'da tu­ta­rak ver­gi yük­le­ri­ni ha­fif­le­tir­ken, tek tek kâr, fa­iz, rant ge­li­ri sa­hip­le­ri­nin ge­lir ver­gi­si ola­rak öde­dik­le­ri de iş­çi­le­rin öde­dik­le­ri­nin ya­nın­da de­ve­de ku­lak. Ör­ne­ğin, ge­lir ver­gi­si­nin yüz­de 60'ı­nı üc­ret­li­ler öder­ken fa­iz­den ge­lir el­de eden­ler yüz­de 10 yük al­dı. İş­ye­ri ki­ra­sı el­de eden­ler yüz­de 7 ver­gi yü­kü üst­len­di. Şir­ket­ler­den kâr pa­yı alan­lar sa­de­ce yüz­de 7 kat­kı yap­tı­lar. Mü­te­ah­hit­ler, ge­lir ver­gi­si ha­vu­zu­na yüz­de 4, yi­ne çe­şit­li ser­best mes­lek sa­hip­le­ri de yüz­de 4 kat­kı yap­tı­lar.
Böy­le­ce, za­ten ço­ğu dü­şük üc­re­te ta­lim eden 16.3 mil­yon üc­ret­li ve 10 mil­yon ço­ğu dü­şük ma­aş­lı emek­li, ai­le­le­ri ile bir­lik­te in­saf­sız ver­gi yü­kü al­tın­da ezi­lir­ken, ge­lir da­ğı­lı­mın­dan yüz­de 50 pay alan nü­fu­sun yüz­de 20'lik zen­gin ke­si­mi­ne kol-ka­nat ge­ril­di, ver­gi ba­ğı­şık­lık­la­rı ta­nın­dı, ver­gi­den ka­çın­ma­la­rı­na ve ver­gi ka­çır­ma­la­rı­na göz yu­mul­du.
Her fe­la­ket, bi­ze bu ger­çek­le­ri bir kez da­ha ha­tır­la­tı­yor ve ada­let­siz­lik öf­ke­mi­zi bü­yüt­tük­çe bü­yü­tü­yor…

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp