Reklamsız Sözcü
SAYGI ÖZTÜRK

Yar­gı üze­ri­ne oyun­lar

28 Kasım 2014

AKP yet­ki­li­le­ri, ken­di­le­rin­den baş­ka kim­se­nin ko­nuş­ma­sı­nı, uz­man­la­rın alan­la­rıy­la il­gi­li açık­la­ma yap­ma­la­rı­nı is­te­mi­yor. Yar­gıta­y'­la, Da­nış­ta­y'­la il­gi­li bir dü­zen­le­me ya­pı­lı­yor­sa, uy­gu­la­ma­nın için­de olan baş­kan­lık­la­rın gö­rüş­le­ri­nin alın­ma­sı da son de­re­ce do­ğal­dır. An­cak, ül­ke­miz­de il­gi­li ku­ru­luş­la­rın gö­rüş­le­ri­ni al­mak san­ki il­gi­li ba­kan­lık­la­rı kü­çül­te­cek­miş gi­bi gö­rüş al­ma alış­kan­lık­la­rı yok. Özen­siz, dü­zen­siz ha­zır­la­dık­la­rı ve TBMM'­den ge­çir­dik­le­ri ya­sa­lar da o yüz­den Ana­ya­sa Mah­ke­me­si'n­den dö­nü­yor.
Yar­gı ile il­gi­li ya­sa­lar yi­ne gün­dem­de… Amaç, ba­ğım­sız, ta­raf­sız yar­gı de­ğil, hü­kü­me­te ba­ğım­lı bir yar­gı oluş­tur­mak. Bu yüz­den­dir ki, ya­sa­la­rı ken­di­le­ri­ne gö­re dü­zen­le­mek için tor­ba­lar do­lu­su ka­nun ta­sa­rı­la­rı ha­zır­lı­yorlar. Bun­lar ya­pı­lır­ken, “ey­y” de­me­ye me­rak­lı olan­lar “Ey Yar­gı­tay, ey Da­nış­tay, ey ha­kim­ler, sav­cı­lar bu ko­nu­da si­zin gö­rü­şü­nüz ne­dir? Biz böy­le dü­şü­nü­yo­ruz, si­zin bu ko­nu­da­ki gö­rüş­le­ri­niz öğ­ren­mek is­ti­yo­ru­z” di­ye sor­mu­yor.

Kı­lıf: Ya­sa tek­li­fi

Yar­gı­tay Baş­ka­nı Ali Al­kan, yar­gı­da ya­pıl­mak is­te­nen ba­zı dü­zen­le­me­ler­le il­gi­li kay­gı­la­rı­nı di­le ge­tir­di. Ya­pı­lan, AK­P'­nin sık­ça baş­vur­du­ğu “ya­sa ta­sa­rı­sı­nı, ya­sa tek­li­fi kı­lı­fın­da TBMM'­ye su­nup nor­mal ya­sa­laş­ma sü­re­cin­den ka­çır­mak­tı­r”. Böy­le­ce, ya­pıl­mak is­te­nen dü­zen­le­me­nin tar­tış­ma ola­na­ğı ta­nı­ma­dan, il­gi­li ku­rum­la­rın gö­rü­şü alın­ma­dan, ço­ğun­lu­ğa sa­hip ol­ma­nın ra­hat­lı­ğıy­la yar­gı er­ki ile sü­rek­li oy­na­nı­yor.
Yar­gı­ta­y'­ın iç iş­le­yi­şin­de, Yar­gı­ta­y'­ın tak­dir yet­ki­le­ri azal­tı­lı­yor. Tet­kik ha­kim­le­ri­nin ve Cum­hu­ri­yet sav­cı­la­rı­nın gö­rev­len­di­ril­me­sin­de Yar­gı­ta­y'­ın gö­rü­şü­nün so­rul­ma­sı uy­gu­la­ma­sı­na son ve­ri­li­yor. Ka­nu­nun ka­bul edil­me­si ha­lin­de yü­rür­lük ta­ri­hin­den iti­ba­ren 15 gün için­de Yar­gı­tay üye­li­ği için HSYK ta­ra­fın­dan se­çim ya­pı­la­cak. Se­çim­den son­ra Bi­rin­ci Baş­kan­lık Ku­ru­lu ye­ni­den be­lir­le­ne­cek ve olu­şan ye­ni Bi­rin­ci Baş­kan­lık Ku­ru­lu da­ire­le­rin iş bö­lü­mü­ne iliş­kin ka­rar ala­cak, ki­min han­gi da­ire­de gö­rev ya­pa­ca­ğı ye­ni­den be­lir­le­ne­cek. Bu du­rum Da­nış­tay için de ge­çer­li.
Ad­li yıl açı­lış töreninde, Tür­ki­ye Ba­ro­lar Bir­li­ği Baş­ka­nı'nın eleş­ti­rel ko­nuş­ma­sı­na bi­le ta­ham­mül edi­le­mi­yor. Ge­le­nek­ler, gün­de­lik si­ya­set adı­na kal­dı­rı­lı­yor.

Yar­gı men­sup­la­rı gö­zal­tın­da

Yar­gı­tay Baş­ka­nı Ali Al­kan, ge­cik­me­li de ol­sa açık­la­ma yap­tı. Da­nış­tay Baş­ka­nı ise ses­siz­li­ği­ni sür­dü­rü­yor. O yüz­den­dir ki, bu ko­nu­yu es­ki Da­nış­tay Baş­ka­nı Nu­ri Ala­n'­a sor­dum. Kay­gı­sı şu: Ku­rum­la­rıy­la il­gi­li or­ta­da ha­ya­ti bir ge­liş­me var. Ana­ya­sal ku­rum­la­rın yar­gı­sal fonk­si­yon­la­rı­nı yok edi­ci bir du­ru­ma gi­di­li­yor.
Dai­re ve üye sa­yı­la­rı ye­ni­den be­lir­le­ni­yor. Hü­kü­met, öy­le bir plan ya­pı­yor ki, “ken­din­den gör­dü­ğü­” ki­şi­ler­le il­gi­li ku­ru­mun ge­nel ku­ru­lun­da ve ku­rul­la­rın­da et­ki­li ol­ma­yı he­def­le­miş. İş­te bu­ra­da şu ak­lı­nı­za ge­li­yor, bu sa­yı­la­rı na­sıl be­lir­le­di­ler. Bu­nu da de­ne­yim­li hu­kuk­çu Nu­ri Alan açık­lı­yor:
“Yar­gı­tay ve Da­nış­ta­y'­da gö­rev ya­pan baş­kan ve üye­le­ri­nin tek tek kim­lik­le­ri­ni araş­tı­ra­rak, ide­olo­ji­le­ri­ni sap­ta­ya­rak bu sa­yı­la­rı be­lir­le­di­ler. Ya­pı­lan­lar, ku­rum­la­rın öte­den be­ri gö­zal­tın­da ol­duk­la­rı­nı gös­te­rir. Bu yar­gı için ka­bul edi­le­cek bir du­rum de­ğil. Ada­let Ba­ka­nı Be­kir Boz­dağ, Yar­gı­tay Baş­ka­nı'nın açık­la­ma­sı üze­ri­ne ‘sen işi­ne bak, ka­nun­la­rı uy­gu­la' di­yor. Böy­le bir şey ola­bi­lir mi? Ba­kan­la­rın gö­re­vi de, Ana­ya­sa'da­ki ku­ral­la­ra gö­re ya­sa­nın çı­ka­rıl­ma­sı­nı sağ­la­mak­tır. Ana­ya­sa, Yar­gı­tay ve Da­nış­ta­y'­ın hu­ku­ka gi­di­şi­ni de­ğiş­ti­re­cek, bel­li ko­nu­lar­da se­ni ra­hat­la­ta­cak dü­zen­le­me ya­pa­maz­sı­nız.”

Hü­kü­me­tin tak­ti­ği şöy­le

Yar­gı­tay ve Da­nış­tay üye­li­ği­ne se­çi­le­cek ki­şi­le­rin be­lir­len­me­sin­de kı­dem, li­ya­kat ön plan­da tu­tu­lur, yar­gı men­sup­la­rı­na gö­re “gen­ç” sa­yı­lan­lar ko­lay ko­lay üye­lik­le­re ge­ti­ril­mez­di. An­cak, eğer ya­rı­nın he­sa­bı­nı ya­par­sa­nız, “be­nim yer­leş­tir­dik­le­rim en az 20-25 yıl Yar­gı­tay, Da­nış­ta­y'­da gö­rev­de bu­lun­su­n” di­yor­sa­nız, iş­te şim­di on­la­rı ya­pı­yor­lar.
Yar­gı­ta­y'­a, Da­nış­ta­y'­a se­çi­len üye­le­re ba­ka­lım. Özel­lik­le Da­nış­tay üye­li­ği­ne AKP dö­ne­min­de se­çi­len­le­rin ora­da uzun sü­re kal­ma­sı­nı sağ­la­mak için yol bu­lun­muş. “Biz git­sek bi­le Yar­gı­ta­y'­da, Da­nış­ta­y'­da bi­zim yer­leş­tir­dik­le­ri­miz bu­lun­su­n” an­la­yı­şı var. Da­nış­tay üye­lik­le­ri­ne ge­ti­ri­len­le­rin yaş or­ta­la­ma­sı 41 ci­va­rın­da. Böy­le­ce, se­çi­len üye­nin uzun sü­re o gö­rev­ler­de bu­lun­ma­sı­nın yo­lu açı­lı­yor, bu ki­şi­ler ha­kim­lik te­mi­na­tın­dan ya­rar­la­nı­yor.
“Yar­gı ba­ğım­sız mı?” Nu­ri Alan gi­bi isim­le­re so­rar­sa­nız, “yar­gı ba­ğım­sız­lı­ğın­dan söz et­me­k” müm­kün de­ğil. Eğer, se­çi­len­ler hü­kü­me­tin yo­lun­da gi­der­se yü­rüt­me­nin, hu­ku­kun için­de git­me­si­ni sağ­la­ya­cak hiç­bir araç kal­mı­yor.

Saygı Öztürk
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more