Reklamsız Sözcü
YEKTA GÜNGÖR ÖZDEN

Yargıyı yargıya bırakınız

3 Kasım 2014

Ya­zı­mı­zın baş­lı­ğı­na ba­kıp yar­gıç­lar dev­le­ti is­te­di­ği­miz sa­nıl­ma­sın ya da çar­pı­tıp sap­tır­may­la böy­le söy­le­di­ği­miz ya­la­nı­na baş­vu­rul­ma­sın. Yar­gı ulu­sun en sağ­lık­lı gü­ven­ce­si, dev­le­tin en et­kin gü­cü­dür. Ka­rak­te­ri­ni ba­ğım­sız­lı­ğıy­la yar­gıç­la­rın yan­sız­lı­ğın­dan alır. Yö­ne­ti­me kar­şı yurt­taş­la­rın hak­kı­nı ko­ru­du­ğu, top­lum­sal ba­rı­şı sağ­la­dı­ğı için ger­çek­te ulu­sun yar­gı­sı­dır. Yar­gı yet­ki­si­nin ulus adı­na ba­ğım­sız mah­ke­me­ler­ce kul­la­nıl­ma­sı il­ke­si de bu ger­çe­ği an­la­tır. Yar­gıç­la­rın yan­sız­lı­ğı, ka­rar ver­me da­ya­nak­la­rı­nın hu­kuk ağı, kuş­ku ve et­ki­yi dış­la­yan özen, in­sa­nı ve in­san­lık onu­ru­nu amaç­la­yan hu­ku­kun üs­tün­lü­ğü an­la­yı­şı yar­gı­nın öz­gün­lü­ğü­nü ve özel­li­ği­ni vur­gu­lar.
İk­ti­dar baş­la­rı­nın ko­ru­ma kı­ta­la­rıy­la do­laş­tı­ğı, kö­tü­lük­le­rin Cu­ma na­ma­zı gös­te­ri­le­riy­le ör­tül­me­ye ça­lı­şıl­dı­ğı, PKK'­lı­la­rın peş­mer­ge mak­ya­jıy­la ül­ke­ye so­kul­du­ğu, yar­gı­nın çe­liş­ki­li ka­rar­la­rı­nın ya­kın­ma­ya ve kar­ga­şa­ya ne­den ol­du­ğu, dev­le­te sal­dı­rı­la­rın as­ker ve po­lis üze­rin­den sür­dü­rül­dü­ğü or­tam ür­kü­tü­cü­dür.
Son yıl­lar­da ik­ti­da­rın yar­gı­ya yak­la­şı­mı hu­kuk­suz­luk ör­nek­le­riy­le tar­tış­ma ko­nu­su ol­du. 12 Eylül 2010 Hal­koy­la­ma­sı özel­lik­le yar­gı­yı iyi­ce ele ge­çir­mek ça­ba­sıy­la gün­de­me ge­ti­ri­len ku­ral­lar için­di. Bi­ri Ana­ya­sa Mah­ke­me­si'nin öbü­rü Ha­kim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Ku­ru­lu'nun ya­pı­lan­ma­sıy­la il­gi­liy­di. Öbür mad­de ço­ğun­lu­ğu bu iki mad­de­yi ge­çir­mek için ko­nul­muş, ya­nıl­tı­cı dol­gu­lar­dı. İk­ti­dar, si­ya­sal gi­di­şi­ne el­ver­me­yen du­rum­la­rı ön­le­mek için ken­di ge­tir­di­ği ku­ral­la­rı be­ğen­me­di. Kum­pas­lar, yar­gıç ve sav­cı de­ğiş­tir­me­le­ri, ta­kip­siz­lik ka­rar­la­rı­nı ye­ter­li bul­ma­dı, yi­ne ken­di­si­nin ge­tir­di­ği “ Bi­rey­sel baş­vu­ru­” la­rı so­nuç­lan­dı­ran Ana­ya­sa Mah­ke­me­si ka­rar­la­rı­nı da be­ğen­me­di­ği­ni gös­te­ren “ Ana­ya­sa Mah­ke­me­si ayak­ba­ğı olu-
­yo­r” ka­ba­da­yı­lı­ğıy­la Ana­ya­sa' da de­ği­şik­lik­le­re gi­de­cek­le­ri­ni açık­la­dı. Ye­ni öne­ri­len Yar­gı­tay ve Da­nış­tay ya­pı­lan­ma de­ği­şik­li­ği yar­gı­da­ki si­ya­sal­laş­ma­yı ar­tı­ra­cak, pa­ra­le­li et­ki­siz bı­rak­ma ama­cıy­la yan­daş ço­ğun­lu­ğu sağ­la­yıp AK­P'­li yar­gı­ya ağır­lık ve­re­cek­tir.

Yak­la­şım
İk­ti­da­rın hu­kuk an­la­yı­şı, si­ya­sal yak­la­şım­la­rı­nın ba­ğım­lı­sı­dır. Be­lir­gin amaç­la­rı­nı hu­kuk dev­le­ti için­de ger­çek­leş­tir­me­le­ri ola­nak­sız­dır. Ge­çi­ci ka­za­nım­lar sü­rek­li ve ka­lı­cı de­ğil­dir. Bu ne­den­le yar­gı­yı iyi­ce ele ge­çir­me­ye ön­ce­lik ve ağır­lık ver­miş­ler­dir. Er­ge­ne­kon, 28 Şu­bat, Poy­raz­köy, Bal­yoz, Zir­ve ve ben­zer da­va­la­rın ya­rat­tı­ğı so­nuç­la­ra al­dı­rış et­me­den ken­di ege­men­lik­le­ri­ne kat­la­nan ku­rul­lar için kol­la­rı sı­va­mış­lar­dır. Ada­let Ba­kan­lı­ğı yet­ki­li­le­rin ve ye­rel baş­sav­cı­la­rın ka­tıl­dı­ğı top­lan­tı­lar­la seç­men­le­re bas­kı uy­gu­lan­mış, HSYK'­da Ada­let Ba­kan­lı­ğı ağır­lı­ğı yet­mi­yor­muş gi­bi bö­lün­müş grup­lar­la se­çi­me gi­dil­miş­tir. 12 Ey­lül 1980'den ön­ce­ki Yük­sek Ha­kim­ler Ku­ru­lu ba­ğım­sız idi. Ba­kan, baş­kan­lık yap­mı­yor­du.
Yar­gıç­lar ik­ti­dar­cı, ile­ri­ci, ül­kü­cü, de­mok­rat gi­bi ay­rım­la­ra bağ­lı tu­tul­muş, tem­sil­ci­le­ri­nin maz­ba­ta tö­re­nin­de al­kış­la­nıp al­kış­lan­ma­ma­sıy­la yan­lı­lık­la­rı be­lir­til­me­ye ça­lı­şıl­mış­tır. Bir ya­na ma­le­dil­mek bü­yük sa­kın­ca­dır.
Son ata­ma da cum­hur­baş­ka­nın ken­di­le­ri­ne ya­kın olan­la­rı­nı Ku­ru­la kat­ma­sıy­la ger­çek­leş­miş­tir. 1961 Ana­ya­sa­sı, Ana­ya­sa Mah­ke­me­si'ne ka­tı­lım­cı ku­ru­luş­la­rın doğ­ru­dan üye seç­me­si­ni ön­gö­rür­ken 1982 Ana­ya­sa­sı be­lir­le­nen üç aday­dan bi­ri­nin se­çi­mi­ni cum­hur­baş­ka­nı­na bı­rak­mış­tır. Be­lir­gin yan­lış­lık­lar ya­şan­mış, sap­tan­mış­tır.

Ger­çek­çi çö­züm

Ku­rum­la­rın is­ten­ci­nin üs­tü­ne çı­ka­rı­lan si­ya­sal is­ten­ce son ve­ril­me­li­dir. Yar­gı­yı ik­ti­dar gü­dü­mü­ne sok­ma­mak için yar­gıç ve sav­cı­la­rı mes­le­ğe al­mak­tan çı­kar­ma­ya, Yar­gı­tay ve Da­nış­tay üye­le­ri­ni seç­me­ye ka­dar ge­niş yet­ki­si bu­lu­nan HSYK'­nın Baş­ka­nı si­ya­set­çi-par­ti­li Ada­let Ba­ka­nı ol­ma­ma­lı­dır. Cum­hur­baş­ka­nı'nın yar­gı ko­nu­sun­da­ki ge­niş yet­ki­le­ri da­ral­tıl­ma­lı­dır, azal­tıl­ma­lı­dır. Ana­ya­sa Mah­ke­me­si'ne, 1961 Ana­ya­sa­sı dö­ne­min­de ol­du­ğu gi­bi, üye se­çil­me­li­dir. Cum­hur­baş­ka­nı'nın şim­di­ki doğ­ru­dan ata­ma­la­rı iyi ol­ma­mış­tır. Ar­tık yar­gı­da sık­ma­ba­şın önü alı­na­maz.
Borç­lar Hu­ku­ku pro­fe­sö­rü­müz, say­gıy­la an­dı­ğı­mız Esat AR­BE­BÜ­K'­ün şu söz­le­ri­ni hiç unut­mu­yo­ruz “Ha­kim­lik mes­lek de­ğil, me­zi­yet­tir. Ha­kim­lik ve he­kim­lik, iba­det et­mek gi­bi mes­lek­tir.” Hu­kuk ya­ra­tı­cı yar­gıç­lar, hu­kuk dev­le­ti­nin mi­mar­la­rı­dır. Ah­lak, onur, vic­dan tüm­lü­ğü­nün yar­gı­da­ki anı­tı sa­yı­la­cak üs­tün ki­şi­lik, baş­lı­ca gü­ven­ce­dir. Ye­ni Ku­ru­lun ne­ler ya­pa­ca­ğı­nı gö­re­ce­ğiz. Yer­leş­tir­me­ler ta­mam­lan­dı.
Cum­hur­baş­ka­nı'nın Af­ga­nis­ta­n'­dan dö­ner­ken “Ö­nü­müz­de­ki dö­nem­de yar­gı ye­ni ka­rar­lar ve­re­ce­k” sö­zü­nün ne an­la­ma gel­di­ği­ni hep bir­lik­te gö­re­ce­ğiz. Ba­ğım­sız ol­ma­yan yar­gı, yar­gı de­ğil­dir; yan­sız ol­ma­yan yar­gıç, adam de­ğil­dir. Hu­kuk en et­kin güç, en et­kin gü­ven­ce­dir. Hu­ku­kun ve hu­kuk dev­le­ti­nin de­ğe­ri­ni bil­me­li­yiz. Ku­ru­cu­la­rı­nı unut­ma­ma­lı­yız. Yü­rüt­me ken­di­ni, ya­sa­ma ken­di­ni ve yü­rüt­me­yi de­net­ler. Yar­gı hem ken­di­ni hem ya­sa­ma ve yü­rüt­me­yi de­net­ler. Yar­gı­yı baş­ka hiç­bir or­gan de­net­le­ye­mez.

Merakla beklenen Yılmaz Özdil'in son kitabı "Mustafa Kemal" Plus abonelerine hediye.

Yekta Güngör Özden
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more