Reklamsız Sözcü
MURAT MURATOĞLU

BES sonunda pes dedirtti!

11 Aralık 2015

Ülkede tasarruf olmayınca, mevcut emeklilik sistemi ihtiyaçları karşılamaktan uzak olunca, dünya nasıl yapıyor diye baktık, 2003 yılında Bireysel Emeklilik Sistemi'ni kurduk. Geç bile kaldık! Gelişmiş ülkelerin olmazsa olmazı bir sistem…
Bizde nasıl işliyor? En az 10 yıl geçirmek şartıyla 56 yaş üstünde emekli olabiliyorsun. İstersen paranı toplu alıyorsun istersen her ay maaş gibi alıyorsun. Ne kadar alacağın birikimine ve yatırdığın fonların getirisine bağlı…

12 yılda gelinen nokta

Devlet de boş durmadı. Sistemi sonuna kadar destekledi. Aylık 1000 liraya kadar yüzde 25 destek verdi. Ayda 250 lira eder ki, daha ne yapsın?
Sonuçta ne oldu? Bireysel Emeklilik Sisteminde, 5 milyon 900 bin kişi var. Bu kişilerin toplam yatırdıkları para 42 milyar liraya yakın. Devletin bireysel emekliliğe katkısı ise 4,6 milyar lirayı buldu. Başarılı mı? Daha kötüsü olamazdı! (Satılanların da nasıl baskılarla satıldığına illa şahit olmuşsunuzdur!)

Sadece her 10 kişiden biri

Hani bir şeyi doğru yaptık, onu da elimize yüzümüze bulaştırdık derler ya işte o hesap… Türkiye'de bu sistemden yararlanabilecek 56 milyon kişi var. Bedava para verilmesine karşın sayı ancak onda biri kadar…
Neden böyle oldu? Öncelikle ülkenin tasarruf oranı öyle vahim bir hale gelmiş ki, Devlet üstüne para verdiği halde para biriktirebilecek insan sayısı onda bir oranında kalıyor. Bu ülke yönetiminin sorunu… Turpun büyüğü ise heybede… Emeklilik şirketlerinin birikimlerini yöneten fon yönetim şirketlerinin getirileri rezalet! Neredeyse hiç birinin reel getirisi yok gibi…

Bakan bile isyan etti!

Bu tespiti Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek yapıyor. “Sırtınızı BES'e dayadınız, yüksek ücretler, düşük performansla yola devam edemezsiniz” diyor. Sonrasında da; “Size gerek bile yok, bilgisayar modellemesi yapsak daha iyi getirir!” diye ekliyor.
Sonuna kadar haklı… Devletin verdiği katkı olmasa hemen hepsi zararda! Bireysel emeklilik fonlarında son beş yılın ortalama getirisi ise yüzde 34,6'da kalıyor. Enflasyon ise beş yılda yüzde 47 artmış. Yatırımcı reel olarak zararda… Zararı devlet katkısı kapıyor.

Hem zarar ettir hem ücret al!

Üstüne üstlük yönettikleri zarardaki fonlardan yıllık yüzde 1 ile yüzde 2,5 arasında yönetim ücreti alıyorlar. Bu ücreti de günlük yansıtıyorlar.
Acil paraya ihtiyacınız oldu, sistemden çıksanız devlet katkısının çoğu yanacağı gibi fonlar da getiri sağlamadığından yatırdığınız parayı bile alamayacaksınız.
Bu sistem ülkeye gerekli, yaşaması lazım ancak ortada büyük bir başarısızlık var. Önümüzdeki yıllarda devlet katkısı da azalacak. Demek ki bazı şeylerin acilen değişmesi gerekiyor.

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp