Reklamsız Sözcü

2017 Nobel Tıp Ödülü: Biyolojik saatimiz nasıl işliyor?

Nobel Tıp Ödülü bu yıl sirkadiyen ritmini kontrol eden moleküler mekanizmanın keşfine verildi. Ödül, Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young adlı üç Amerikalı bilim insanı arasında paylaştırıldı. İşte Nobel ödülü alan bu çalışmaya dair ayrıntılar...

15:203 Ekim 2017
2017 Nobel Tıp Ödülü: Biyolojik saatimiz nasıl işliyor?
Nobel Tıp Ödülü bu yıl sirkadiyen ritmini kontrol eden moleküler mekanizmanın keşfine verildi. Ödül, Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young adlı üç Amerikalı bilim insanı arasında paylaştırıldı. İşte Nobel ödülü alan bu çalışmaya dair ayrıntılar...

Uzun yıllardır biliyoruz ki aralarında insanların da olduğu canlı organizmaların içinde biyolojik bir saat vardır. Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young bu biyolojik saatin içinde olup bitenlere göz atarak nasıl çalıştığını tespit edebildi.

Yeryüzü'nde yaşam, gezegenimizin dönüşüne ayak uydurur. Uzun yıllardır biliyoruz ki aralarında insanların da olduğu canlı organizmaların içinde biyolojik bir saat vardır ve bu saat günün normal ritmini önceden kestirir ve fizyolojimizin buna uyum sağlamasına yardımcı olur.

biyosaat-icc

Jeffrey C. Hall, Michael Rosbash ve Michael W. Young biyolojik saatin içinde olup bitenlere göz atarak nasıl çalıştığını tespit edebildi. Bu keşif, bitkilerin, hayvanların ve insanların biyolojik ritme nasıl ayak uydurduğunu ve Dünya'nın dönüşü ile eşgüdümü nasıl sağladığını açıklıyor.

Model organizma olarak meyve sineklerini kullanan üçlü, günlük normal biyolojik ritmi kontrol altında tutan geni ayrıştırmayı başardı. Bu genin geceleri hücre içinde biriken bir proteini kodladığını ve gün içinde azaldığını ortaya çıkarttılar. Daha sonra, bu mekanizmanın ilave protein bileşenlerini tespit ederek hücre içinde saat gibi çalışan mekanizmayı neyin yönettiğini buldular.

Kusursuz bir hassasiyetle çalışan iç saatimiz, günün farklı saatlerine fizyolojimizin uyum sağlamasına yol açar. Bu saat, davranış, hormon düzeyleri, uyku, vücut sıcaklığı ve metabolizma gibi kritik işlevleri düzenler. Dış çevremiz ile bu iç biyolojik saat arasında geçici bir uyumsuzluk olduğunda sağlığımız bozulur. Örneğin yolculuk sırasında birkaç saat dilimini aştığımız zaman “jet lag” dediğimiz durum ortaya çıkar. Ayrıca yaşam tarzımız ile iç saatimizin yönetimindeki ritim arasında kronik bir uyumsuzluk baş gösterirse çeşitli hastalıkların ortaya çıkma olasılığı artar.

SİRKADİYEN SAAT

Bitkilerin, hayvanların, mantarların ve siyanobakterilerin 24 saatlik periyot içerisindeki biyokimyasal ve psikolojik davranışlarının bütünüdür. Terim olarak “sirkadiyen”, Franz Halberg, tarafından Latince circa sözcüğünden türetilmiştir. Circa “tahminen bir gün” anlamına gelmektedir.

Kaynak: herkesebilimteknoloji.com

İLGİLİ HABERBiyolojik saat önemi ve etkileriBiyolojik saat önemi ve etkileri
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet Whatsapp