Reklamsız Sözcü

Anne-babalar 2 yıl sonra fark ediyor

Günümüzde gençlerin yaşamını en çok tehdit eden ve merakla başlayan uyuşturucu kullanımı, aileler tarafından 2 yıl sonra fark ediliyor
12:1813 Mart 2016
Anne-babalar 2 yıl sonra fark ediyor
Günümüzde gençlerin yaşamını en çok tehdit eden ve merakla başlayan uyuşturucu kullanımı, aileler tarafından 2 yıl sonra fark ediliyor

Özellikle ergenlik döneminde, arkadaş baskısının ve merakın etkisiyle uyuşturucuya başlandığını belirten Psikiyatri Uzmanı Dr. Cemal Engin Noyan, “Çocuktaki bazı değişimlere dikkat edilmesi gerekiyor. Ailelerin bu değişimleri fark etmesi genel olarak madde kullanımından 2 sene sonra olur” uyarısında bulundu.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi AMATEM Birimi Psikiyatri Uzmanı Dr. Cemal Engin Noyan, bağımlılık yapıcı madde kullanma yaşının 15-16'lara düştüğünü belirterek ergenlik döneminin madde kullanımı açısından en riskli dönem olduğunu söyledi.

ERGENLER NEDEN UYUŞTURUCUYA BAŞLAR?

Ergenlerin ve gençlerin madde denemelerinin birçok farklı nedene bağlı olabileceğine dikkat çeken Noyan, “Merak, akran baskısı, bireysel faktörler, sorunları ile baş etme yöntemi, kendini göstermek ve kanıtlamak şeklinde sıralanabilir” dedi. Madde denemelerinin en önemli sebebinin merak olduğunu belirten Noyan, şu bilgileri verdi:
“Ergenlik döneminde madde kullanmaya karşı korku ve merak savaş içerisindedir. ‘Korku' ve ‘merak' dengesi, merak lehine bozulursa birey maddeyi denemeye başlar. Daha sonra akran baskısı gelir. Birey arkadaş ortamında yapılan ısrarlara dayanamayabilir. Arkadaş grubu tarafından dışlanmak ve arkadaşlarından farklı olmak korkusuna merak da eklenince kullanım kaçınılmaz olmaktadır. Bu seviyede en kritik nokta kişinin “hayır” diyebilmesi olacaktır.

Gençlerin büyük çoğunluğu ilk olarak denedikleri uyuşturucu maddenin kendisinden yaşça büyük ya da kendi yaşlarında bir arkadaş tarafından verildiğini veya bir grup arkadaş tarafından paylaşıldığını belirtmektedir. Elbette ki bazı bireysel ve kişisel yatkınlıklar da çok önemlidir. Çabuk parlayan, duygudurumda dalgalanmalar olan, duygularını kontrol etmede zorluk yaşayan, yenilik ve heyecan arama davranışı olan bir ergen madde denemeye çok yakındır.

SORUNLARLA BAŞA ÇIKMAYI ÖĞRETİN!

Günlük hayatın içerisinde sorunu olmayan, stres yaşamayan, kısacası hayatı güllük gülistanlık olan ergen yoktur. Sorunlarının içerisinde kendisini çaresiz hissettiği anda ergenlerin madde kullanım riski artmaktadır. Ergenler sorunlarını çözmek için başka bir yol kalmadığına inanır ve çözüm yolu olarak madde kullanmayı seçerler. Bu noktada gençlere sorunlarla başa çıkma yöntemlerinin öğretilmesi gereklidir.

Sorunlar ortaya çıktığında ‘ergen' olan çocuğunuzun da fikrini almak, onunla çözüm yolları üzerine tartışmak sorunların paylaşılması gerektiğini düşünmesini sağlayabilir. Ergenlikte madde kullanımının diğer bir sebebi de ergenlerin kendini kanıtlamak için madde kullanımına yönelmeleridir. Yapılan çalışmalarda bu durum açıkça gösterilmektedir. Madde kullanarak farklı ve değişik gözükmek, beğeni toplamak amaçlanmaktadır.

BU DEĞİŞİKLİKLERE DİKKAT EDİN

Madde kullanmaya başlayan kişilerdeki ilk değişiklik çevrelerinde yapmış oldukları değişikliklerdir. Yalnız kalmak istemesi, yeni arkadaşlar edinmeye başlaması, gizli telefon konuşmaları yapması, ailesi ile araya mesafe koymaya başlaması ilk dikkat edilmesi gereken noktalardır. Maddeye daha rahat ulaşım sağlayabilecek kişilerle yakınlaşmaya başlarsa, eski arkadaşları ile görüşmüyorsa ve ruhsal durumu çok çabuk değişiyorsa çok dikkatli olunmalı. Bu süre içerisinde bazen çok neşeli, bazen de çok öfkeli, huzursuz, keyifsiz olabilir.

Ders durumunda ani değişiklikler olması, okula devamsızlık, sorumluluktan kaçınma ve hayata karşı ilgisizlik dikkat edilmesi gerekilen diğer durumlardır. Madde kullanımı başladıysa ailesi ile mümkün olduğu kadar az zaman geçirmeye başlar ki aralarında çatışma yaşanmasın. Para harcamalarında artış gözlenebilir. Kendine olan bakımı azalmıştır. Gözlerde kızarma ve şişlikler oluşur, konuşmada değişim, denge bozukluğu, vücudunda değişiklikler başlar. Uyku düzeni değişir. Sinirlilik, gerginlik, kişilerarası ilişkilerde sorunlar, dalgınlık, dikkatsizlik başlar. Ailelere ergendeki bu değişimleri ya görmezden gelir ya ergenliğe bağlar ya da çocuklarına kondurmazlar. Ailelerin bu değişimleri fark etmesi genel olarak madde kullanımından 2 sene sonra olur. Bu çok uzun bir zaman dilimi. Bağımlılık yapıcı madde ilk kullanıldığında, kullanan ergen zararları, etkileri hakkında hiçbir şey bilmediğinden kendisini koruma ihtiyacı hissetmemektedir. Farkındalık eğitimleri ile bu dönemde koruma sağlanmalıdır.

ÇOCUĞUNUZLA İLGİLİ ŞÜPHE DUYUYORSANIZ NE YAPMALISINIZ?

Son günlerde değişen birçok davranışı var. Madde kullandığınızdan şüphelenmeye başladınız. Haksız yere suçlamamak, dikkatli davranmak gerekli. Bu dönemde en erken yapılması gereken davranış ergenle sağlıklı iletişim kurmaya çalışmak. Öğretmenlerine, arkadaşlarına yakın çevresindeki kişilere danışarak gözlemlerini sorabilirsiniz. Var olmayan bir şüpheniz olma ihtimaline karşı çok dikkatli olmalısınız. İletişimi arttırmak için girişimlerde bulunmak, madde ya da alkol kullanımıyla ilgili sağlıklı bilgiler edinmesini sağlamak, farkında olmadan yapılabilecek özendirici konuşmalardan kaçınmak, çocuğunuzun ilgi alanları hakkında bilgi sahibi olmak ve bu alanlarda kendisiyle ortak paylaşımlarda bulunmak fayda sağlayacaktır. Bu dönemde siz çocuğunuzla alkol/madde/sigara hakkında konuşmaktan kaçınırsanız, başkaları sizden önce konuşup yanlış bilgilendirebilir. Kısa ve basit mesajlar vermek her zaman etkilidir. Önemli olan yaşına ve beklentisine uygun bilgi vermektir. Meraklandıracak, ilgi çekecek şekilde anlatmaktan kaçınmalıdır. Çocuklarımıza küçük yaşlardan itibaren kendilerini, bedenlerini korumayı ve riskli durumlarda hayır demenin gerektiğini öğretmeliyiz.

BAĞIMLILIKLA NASIL MÜCADELE EDİLİR?

Bağımlılıkla mücadele öncelikle bağımlılığın ortaya çıkmasına engel olmakla başlamalıdır. Bağımlılık oluştuktan sonra tedavi süreçleri, maddelerin vücuttan temizlenmesi, kişide bağımlılıkla ilgili farkındalık oluşturulması, maddenin bırakılması, madde kullanmamanın sürdürülmesi, tekrar başlamanın engellenmesi ve rehabilitasyon kısmıdır.

En etkili olunabilen aşama bağımlılık yapıcı maddeleri kullanmaya başlamanın engellenmesi ve madde kullanımı bırakıldıktan sonraki rehabilitasyon sürecidir. Ülkemizde son dönemde önleme çalışmaları önem kazanmakta ve tüm kesimler çaba sarf etmektedir. Bağımlılık tedavi edildikten sonra tekrar madde kullanımına başlamamak için rehabilitasyon süreci gereklidir. Yeni bir hayat ve yeni bir sürece adapte olmak kolay olmayacaktır. Ülkemizde rehabilitasyon süreci maalesef çok etkin yapılmamaktadır. Bireylerin yeni hayatlarına adapte olana kadar, yeni özellikler kazanana kadar, kendisini tanıyan ve anlayan bir çevrede zaman geçirmesi iyileşme sürecini pekiştirecektir. Bağımlılıkla mücadelede rehabilitasyon süreci için uzun soluklu sağlık politikaları geliştirilmesi gerekmektedir.”

 

Son güncelleme: 12:2013.03.2016
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet