Reklamsız Sözcü

Çamaşırları evde kurutmak astım sebebi

Kış mevsiminde çocuklarda artan alerji vakalarına dikkat!
İmge BALIK
21:239 Şubat 2016
Çamaşırları evde kurutmak astım sebebi
Kış mevsiminde çocuklarda artan alerji vakalarına dikkat!

Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Akçay ile kış mevsiminde çocuklarda artan alerji vakalarının nedenlerini ve tedavi yöntemlerini anlattı.

Röportaj: İmge Balık- imge.balik@sozcu.com.tr

Çocuk Alerji ve Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Akçay- Foto: Bülten

Alerjik hastalıkların oluşmasının nedenleri neler?
Alerjinin gelişmesine neden olan başlıca nedenler genetik ve çevresel faktörlerdir. En önemli neden genetiktir. Ailesinde herhangi bir alerjik hastalık olan çocuklarda alerjik hastalık gelişme riski yüksektir. Alerji hastalığın tipi değişebilir. Ailesinde astım olabilir ama çocukta egzama ortaya çıkabilir veya tam tersi olabilir. Anne veya babada herhangi bir alerjik hastalık varsa çocukta alerjik hastalık görülme olasılığı %30'dur. Hem anne hem babada alerjik bir hastalık varsa çocukta alerjik hastalık gelişme ihtimali %50'dir ve bu oran %80'e kadar çıkabilir.

Ancak alerjik hastalıkların gelişme nedenini sadece genetikle açıklamak mümkün değildir.
Çevresel faktörler çevremizde bulunan ve alerji gelişmesine neden olabilen faktörlerdir. Çevrede bulunan çeşitli alerjenler alerjinin gelişmesine neden olabilmektedir. Ev tozlarında bulunan akarlar veya diğer adıyla mite'lar, polenler, kedi, köpek gibi evcil hayvan alerjenleri, küfler, hamam böcekleri gibi birçok alerjenlere maruz kalmak astım alerjik nezle gibi alerjik hastalıklara neden olur. Gıda alerjilerine neden olan en sık nedenler ise inek sütü, yumurta, buğday, soya, ağaç fıstıkları (fındık, fıstık, badem ceviz gibi), balık ve kabuklu deniz hayvanlarıdır. Bu alerjenlerin kimde alerji oluşturacağı kimde oluşturmayacağı genetik ve çevresel faktörlere bağlıdır.

Çok sık ve gereksiz antibiyotik kullanmak da alerjik hastalıkların gelişmesine katkıda bulunur. Fazla kilo almak, aşırı stres, sigara dumanına maruz kalmak, hava kirliliği, fastfood beslenme, sebze meyvadan fakir beslenme alerjik hastalıkların ortaya çıkmasına katkıda bulunan diğer nedenlerdir.

alerjik astım- Foto: Shutterstock

Çocuklarda alerjik hastalık görülme sıklığı nedir?
İstanbul'da yaklaşık 20 bin çocukta yapılan inceleme sonucunda 6-7 yaş grubunda astım sıklığı %25.5, alerjik nezle %8.1 ve egzama sıklığı %6.5 olarak saptandı. 13-14 yaş grubunda ise astım hastalığı %11.8, alerjik nezle %4.5 ve egzama %2.8 oranında saptanmıştır. 13-14 yaş grubunda yapılan çalışmada Avrupa tarafında yaşayan çocuklarda astım sıklığı Asya bölgesine göre daha yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak tüm alerjik hastalıklar değerlendirildiğinde her 4-5 çocuktan birisi alerjiktir.

Alerjik hastalıkların belirtileri nelerdir, nasıl anlayabiliriz?
Çocuklarda sık görülen alerjik hastalıklar astım, alerjik nezle, egzama, kurdeşen, ilaç, besin, arı ve cilt alerjileridir. Alerji belirtileri alerjik hastalığın tipine göre değişmektedir. Alerji belirtileri hafif olabildiği gibi ciddi de olabilir.

Sık öksürük, nefes sıkışması, akciğerde hırıltı varsa astım düşünülmelidir. Alerjik nezlenin başlıca belirtileri burun tıkanması ve kaşınması, nezle, gözlerde kaşınma ve sulanmadır. Egzamanın diğer ismiyle atopik dermatitin başlıca belirtileri yüzde kaşıntılı kızarıklık, eklem yerlerinde kaşıntılı kızarıklık ve ciltte kuruma görülmesidir. Besin alerjisi belirtileri ağız etrafında kızarıklık, dil, dudak, yüz veya boğazda şişlik, ciltte kaşıntılı kızarıklık, alerjik şok şeklinde kendini gösterebilir. Arı alerjisi ise arı sokması sonrasında arının soktuğu yerde büyük şişlik, kızarıklık, kaşıntı, öksürük, nefes sıkışması, akciğerde hırıltı, alerjik şok gelişmişse arı alerjisi akla gelmelidir. İlaç alımından sonra kaşıntı, kızarıklık, yüzde şişme, akciğerde hırıltı gelişiyorsa ilaç alerjisi düşünülmelidir. Alerjik hastalıkların belirtileri görülmüşse akla alerjik hastalık gelmelidir ve çocuk alerji uzmanı tarafında değerlendirilmesi gerekir.

Çocuklarda özellikle kış mevsiminde alerjilerin artma sebebi nedir?
Kış mevsiminde gribal enfeksiyonlar çok sık karşımıza çıkmaktadır. Gribal enfeksiyonlar da alerjik hastalıkların belirtilerinin ortaya çıkmasına neden olan en sık nedendir. Astım ve alerjik nezlesi olan bir çocukta grip görülünce gribi daha ağır geçer ve daha uzun sürer. Kış mevsiminde daha çok kapalı bölgelerde kalırız. Evde temizlik yapıldığı zaman temizlik malzemelerinin kokusu astım ve alerjik nezleli çocukları daha çok etkiler.

Ayrıca İstanbul gibi nemli bölgelerde ev tozu mite oranı çok yüksektir. Mite'lar nem oranı yüksek oda ısısı yüksek olan yerlerde daha kolay yaşarlar. Bu nedenle de deniz kenarında olan şehirlerde mite alerjisi kış aylarında daha kolay gelişir ve mite alerjisi olan çocuklar kış aylarında daha çok etkilenirler.

alerjik astım- Foto: Shutterstock

Aileler kışın alerjiler ve enfeksiyonlar arasındaki farkı nasıl ayırt edebilir?
Kışın gribal enfeksiyonlar da daha sık görülür. Gribal enfeksiyon sonrasında akciğerlerde 1-2 ay süren bir hassasiyet gelişir. Bu hassasiyet sonrası gribal enfeksiyonlara daha kolay yakalanırlar. Bir de okula giden bir çocuksa sık sık grip olmaya ve öksürmeye başlarlar. Sık sık öksüren ve burnu akan çocukta grip ve astım hastalığının ayrılması gerekir. Sık grip geçiren ve 2-3 haftadan uzun süren öksürüğü olan, akciğerde hırıltı olan bir çocuğun çocuk alerji uzmanlarınca değerlendirilmesi ve astım olup olmadığının araştırılması gerekir. Bu araştırma sonrası çocukta astım olup olmadığı veya alerjik nezle olup olmadığı belli olmaktadır. Aksi takdirde basit bir gribi olan çocuğa yanlışlıkla alerjik astım denilip gereksiz yere uzun süre astım ilaçları almak mecburiyetinde bırakılmış olabilir.

Alerji hastalıklarının önüne nasıl geçilir, nasıl korunmak gerekir?
Alerjik hastalıkların önüne geçmek için bazı önlemler alınabilir. Özellikle anne veya babada alerjik bir hastalık varsa çocukta önlem almak gerekir. Özellikle doğumdan sonra ilk 2 yılda gereksiz antibiyotik kullanılmamalıdır. Fazla kilo aldırmaktan kaçınılmalıdır. Fast food tipi beslenmeden kaçınmak gerekir. Meyva sebze ile beslenmeye önem verilmelidir. Cildi kuru olan ve egzaması olan çocukların cilt bariyerinin kuvvetlendirilmesi gerekir. Cilt bariyeri kuvvetlendirilmesi özellikle İstanbul gibi deniz kenarında olan nemli şehirlerde çok önemlidir. Nemli bölgelerde ev tozu mite'ları daha yoğun olur ve cilt bariyeri bozuk olan çocukların cilt bariyerini kolayca geçerek ilerde astım ve alerjik nezle gelişmesine neden olabilmektedir. Nemli bölgelerde evde çamaşır kurutulmaması, peteklerin üstüne ıslak bez veya su konulmaması faydalı olabilir. Çamaşırları evde kurutunca çamaşırların kokusu da çocuklardaki astım ve alerjik nezle belirtilerini ortaya çıkarabilir. Astımlı ve alerjik nezleli çocukların akciğer ve burunları çok hassastır. Bu nedenle kokulara karşı da çok hassastır. Çamaşırların parfümsüz deterjanlarla yıkanması bu nedenle önemlidir.

Cilt testi yaptırmak gerekiyor mu? Bu test her zaman doğru ve kesin sonuç veriyor mu?
Alerjik hastalıkların teşhisinde alerji testlerinin büyük rolü vardır. Ancak alerji testlerinin çocuk alerji uzmanlarınca yapılması ve değerlendirilmesi gerekir. Bu konuda eğitim alan tek uzmanlık alanı çocuk alerji uzmanlarıdır. Çocuk alerji uzmanları gıda alerjileri için 1-2 aylıktan itibaren ve astım, alerjik nezle teşhisinde 1-2 yaşından itibaren bu testi yapabilmekte ve sonuç alabilmektedir. Doğru teşhis, alerji aşısının gerekip gerekmediği ve gerekiyorsa da hangi aşının gerektiği kararı çocuk alerji uzmanlarınca alerji testine göre verilmektedir.

Alerjik hastalıklar nasıl tedavi ediliyor?
Alerjik hastalıkların tedavisi hastalığın tipine göre değişmektedir. Besin alerjisi hangi besine karşı alerji varsa o besin belirli süre diyetten çıkarılır. Örneğin süt alerjisi olan bir çocuk tüm sütü ürünlerini belirli süre tüketemez. Astım ve alerjik nezlede ise neden olan alerjenden kaçınılır. Ev tozu mite alerjisi olanlarda ev tozu ve mitelara karşı kaçınma önlemleri alınır. İlaç tedavisi ise alerjik hastalıklarda görülen tahribatları düzeltir ve alerjik hastalıkların belirtilerini ortadan kaldırır. Bir de aşı tedavisi vardır. Aşı tedavisi astım ve alerjik nezle tedavisinde uygulanan bir tedavidir. Dil altı tablet ve dil altı damla aşı tedavisi yanında cilt altına enjeksiyon aşıları da vardır. Alerji aşıları vücudu alerjik maddeye karşı alıştırmakta ve alerji çocukta ilaç gereksinimi azaltıp hayat kalitesini artıran bir tedavi yöntemidir. Alerji aşısı kararı ve tedavisi çocuk alerji uzmanlarınca karar verilmesi ve takip edilmesi çok önemlidir. Çünkü alerji aşıları konusunda eğitim alan tek uzmanlık çocuk alerji uzmanlarıdır.

Son güncelleme: 09:4410.02.2016
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet