Reklamsız Sözcü

En son kaçta yemek yemeliyiz?

Dostlarımla akşam yemeğindeyken sosyal iletişim ağlarından birine “Yemekteyiz” yazdım.
01:2723 Ağustos 2016
En son kaçta yemek yemeliyiz?
Dostlarımla akşam yemeğindeyken sosyal iletişim ağlarından birine “Yemekteyiz” yazdım.

Dostlarımla akşam yemeğindeyken sosyal iletişim ağlarından birine “Yemekteyiz” yazdım. Bu cümlem üzerine ardı ardına mesaj yağmaya başladı. “Taylan Hanım bu saatte ne yemeği?”, “Aaa olur mu?”  gibi pek çok eleştiri aldım çünkü saat 22.00 idi. Yemeğe ara verdim ve sakin sakin bu mesajları cevaplamaya başladım. Gördüm ki insanlar akşam yemeğinin kaçta yenmesi gerektiği konusunda çelişki yaşıyor. Bu yüzden dilerseniz sizlere önce sindirimi anlatayım…

1

Sindirimin gerçekleşme süreci

Karbonhidratların sindirimi

Karbonhidratların kana geçebilmesi için sindirim organlarında en küçük yapı birimi olan glikoz, früktoz gibi maddeler kadar parçalanmaları gerekir. Karbonhidratların sindirimi ağızda başlar. Besin ağızda çiğnenirken, tükürükteki amilaz enzimi, nişasta ve glikojen molekülündeki bağları koparır ve onları daha küçük parçalara ayırır. Karbonhidratlar hiçbir kimyasal değişikliğe uğramadan mideden onikiparmak bağırsağına gelir. Besin bağırsağa girdiğinde, bağırsak hücrelerinden pankreası uyaran bir hormon salgılanır. Bu hormon, pankreastan öz suların salgılanmasını sağlar. Pankreas öz sularındaki enzimler ağızda tam olarak parçalanmayan karbonhidratları iki moleküllü olana dek parçalar. İki moleküllü karbonhidratların sindirimini sağlayan enzimler ise bağırsak öz suyunda bulunur. Bu enzimler ise iki moleküllü karbonhidratları monosakkaritlere parçalar. Böylelikle karbonhidratların sindirimi tamamlanmış olur. İnsanda selüloz sindirici enzim üretilmediği için selüloz kalın bağırsaklardan dışkı olarak atılır.

Proteinlerin sindirimi

Karbonhidratların kana geçebilmesi için sindirim organlarında en küçük yapı birimi olan glikoz, fruktoz gibi maddeler kadar parçalanmaları gerekir. Karbonhidratların sindirimi ağızda başlar. Besin ağızda çiğnenirken, tükürükteki amilaz enzimi, nişasta ve glikojen molekülündeki bağları koparır ve onları daha küçük parçalara ayırır. Karbonhidratlar hiçbir kimyasal değişikliğe uğramadan mideden onikiparmak bağırsağına gelir. Besin bağırsağa girdiğinde, bağırsak hücrelerinden pankreası uyaran bir hormon salgılanır. Bu hormon, pankreastan öz suların salgılanmasını sağlar. Pankreas öz sularındaki enzimler ağızda tam olarak parçalanmayan karbonhidratları, iki moleküllü olana dek parçalar. İki moleküllü karbonhidratların sindirimini sağlayan enzimler ise bağırsak öz suyunda bulunur. Bu enzimler ise iki moleküllü karbonhidratları monosakkaritlere parçalar. Böylelikle karbonhidratların sindirimi tamamlanmış olur. İnsanda selüloz sindirici enzim üretilmediği için selüloz kalın bağırsaklardan dışkı olarak atılır.

Proteinlerin sindirimi midede başlar. Mideye besin geldiğinde salgılanan gastrin hormonu HCl salgısını uyarır. Midenin kendi kendini sindirmesi üç yolla engellenir:
· Asit ve enzim salgısı hormon kontrolündedir.
· Enzim pasif olarak salgılanır; besin geldiğinde ise aktifleştirilir.
· Midedeki mukus mide hücrelerini asitten ve enzimden korur.
Midede oluşan polipeptit ince bağırsağa geçer. Mideden asit ve besin geldiğinde ince bağırsaktan salgılanan sekretin hormonu pankreas öz suyunu salgılatır. Pankreas öz suyundaki pasif tripsinojen ve kimotripsinojen, ince bağırsaktaki enterokinaz enzimiyle aktifleştirilir.

Yağların sindirimi

Yağların ince bağırsaktan emilebilmesi için yağ asitleri ve gliserin kadar parçalanmaları gerekir. Yağlar, safra tuzlarının ve pankreastan salgılanan lipaz enziminin etkisiyle ince bağırsakta yağ asidine ve gliserole ayrılır.

3

Besinlerin sindirim süreleri

Yediklerimizi ne kadar zamanda sindirebildiğimizi bilirsek, spor, uyku gibi herhangi bir faaliyete başlamadan önceki öğünlerimizi daha bilinçli bir şekilde düzenleyebiliriz. Örneğin; uzun bir işe, yürüyüşe veya spor gibi yüksek performans gerektiren bir aktiviteye başlamadan bir saat öncesinde bir şeyler yememiz gerekiyorsa, sindirimi bir saat içerisinde tamamlanabilecek besinleri tüketmeyi tercih etmeliyiz. Genel bir fikir vermesi açısından besinlerin sindirim süreleri şu şekilde özetlenebilir:

4

Sindirilen besinlerin emilimi

Sindirim sonucu en küçük parçalara ayrılan besin maddelerinin kan ve lenfe geçmesine emilme denir.
İnce bağırsakta emilim: Besin maddeleri en fazla ince bağırsaktan emilir. İnce bağırsaktaki emilme difüzyon veya aktif taşımayla gerçekleşir. Emilen besinler iki yol izler:
1. yol: Glikoz, galaktoz, fruktoz, amino asit, mineraller, su ve bazı vitaminler ince bağırsaktan difüzyon ve aktif taşımayla kan damarlarına geçer.
2. yol: Yağ asitleri, gliserol, A, D, E, K vitaminleri bağırsakta emildikten sonra lenf kılcallarına geçer. Bu kılcallar peke sarnıcında toplanır. Peke sarnıcı göğüs lenf kanalı yoluyla sol köprücük altı toplardamarına oradan da üst ana toplardamara bağlanarak kalbe ulaşır.
Kalın bağırsakta emilim: Sindirilen besin maddelerinin içerisinde bulunan suyun büyük bir kısmı kalın bağırsakta emilir. Kalın bağırsakta bakteri faaliyetleriyle K ve B vitaminleri sentezlenir. Bu vitaminler ve tuzların emilimi de kalın bağırsakta gerçekleşir. Normal bir insanda sindirim, karbonhidratların hepsi, yağların yüzde 95'i ve proteinlerin yüzde 90'ı ince bağırsaktan geçerken emilir.

5

1 saatte sindirilebilenler: Su, çay, kahve, enerji yiyecekleri, sporcular için özel hazırlanmış karbonhidrat konsantreleri.
2 saatte sindirilebilenler: Süt, kakao, yoğurt, et püresi, beyaz ekmek, muz, müsli ve corn flakes tarzı kahvaltılık tahıllar, hafif sebze, pirinç/pilav, alabalık, protein konsantreleri.
3 saatte sindirilebilenler: Siyah ve karışık ekmekler, kek, patates, yumurta, büyükbaş hayvan, koyun eti, tavuk, sebze ve elma.
4 saatte sindirilebilenler: Sosis, salam, hindi, dana kızartması, biftek, fındık, fıstık.
5 saatte sindirilebilenler: Kabuklu yemişler, kızartmalar, patates kızartması.
6 saatte sindirilebilenler: Pastırma, mantar, ton balığı.
7 saatte sindirilebilenler: Kaz eti, sardalya, tuzlama balık.

8

Sağlıklı beslenin yeter…

AKŞAM yemeğini isterseniz 19.00'da yiyin, eğer sağlıksız besinler tüketip hemen yatıyorsanız bunun sağlık açısından hiçbir faydası yok. Oysa sindirim sürelerine dikkat ederek 20 dakikada yemeğinizi yerseniz ve ortalama iki saat sonra uyursanız hiçbir sorun yaşamazsınız.

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet