Reklamsız Sözcü

Laktoz hakkında her Sey

Süt ve süt ürünlerini tükettikten sonra şişkinlik, gaz, bulantı, kramp ve ishal gibi yakınmalar ortaya çıkıyorsa, sütte bulunan laktoz şekerini sindiremiyor olabilirsiniz. Bilimsel araştırmalar, dünya nüfusunun yüzde 70’inin bu sorunları yaşadığını gösteriyor. Peki laktoz nedir, laktoz intoleransı yaşıyorsanız neler yapmanız gerek? İşte laktoz hakkında bilmeniz gerekenler...
Anıl ÇIRPAN
06:3126 Ağustos 2016
Laktoz hakkında her Sey
Süt ve süt ürünlerini tükettikten sonra şişkinlik, gaz, bulantı, kramp ve ishal gibi yakınmalar ortaya çıkıyorsa, sütte bulunan laktoz şekerini sindiremiyor olabilirsiniz. Bilimsel araştırmalar, dünya nüfusunun yüzde 70’inin bu sorunları yaşadığını gösteriyor. Peki laktoz nedir, laktoz intoleransı yaşıyorsanız neler yapmanız gerek? İşte laktoz hakkında bilmeniz gerekenler...

Süt ve süt ürünlerini tükettikten sonra şişkinlik, gaz, bulantı, kramp ve ishal gibi yakınmalar ortaya çıkıyorsa, sütte bulunan laktoz şekerini sindiremiyor olabilirsiniz. Bilimsel araştırmalar, dünya nüfusunun yüzde 70'inin bu sorunları yaşadığını gösteriyor. Peki laktoz nedir, laktoz intoleransı yaşıyorsanız neler yapmanız gerek? İşte laktoz hakkında bilmeniz gerekenler…

11

Mucize içecek: Süt

DOĞUMDAN itibaren aldığımız ilk besin olan süt, başta gelişme çağındaki çocuklar, hamileler, emzirenler ve yaşlılar olmak üzere 7'den 70'e herkesin vücudu için gerekli olan bütün besinleri dengeli olarak içinde bulunduran, vazgeçilmez bir besin kaynağı… Kalsiyum deposu olarak kabul edilen süt aynı zamanda A vitamini, D vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, B3 vitamini, B9 vitamini, B6 ve B12 vitaminleri içeriyor. Süt genel olarak kemikleri güçlendirmek ve kemik gelişimine yardımcı olması için tüketilse de bunun dışında antioksidan etkisi, sindirime yardımcı olması, gut hastalığı riskini düşürmesi gibi diğer faydaları da bulunuyor.

FAYDALARI SAYMAKLA BİTMİYOR

CİLT üzerinde nemlendirici etki yaparak cildin yıpranmasını ve yaşlanmasını engelliyor. Beyin için de faydalı ve beynin ihtiyacı olan enerjiyi sağlıyor. İçerdiği yüksek proteinle vücut dokularının gelişmesine yardımcı olan süt odaklanma yeteneğini ve hafızayı güçlendiriyor. Hipertansiyon tedavisinde sütün olumlu etkileri biliniyor. Hipertansiyon için kullanılan bazı ilaçların olası olumsuz etkilerini azaltmada sütün yararları olduğu saptanmış. Ancak pek çok kişi, karın ağrısı, kramp ve gaz gibi sorunlara yol açan süt hassasiyeti yaşıyor… Peki, süt hassasiyeti nedir? Sebepleri nelerdir? Bu sorunu yaşayanlar nasıl beslenmeli? Sütü hayatlarından çıkartmalı mı? İşte yanıtları…

9

Laktoz intoleransı nedir?

Sütün içinde doğal olarak şeker bulunur. Bu şekere laktoz denir. Sütten alınan laktoz, bağırsaktan salgılanan bir enzim olan laktaz tarafından sindirilebilir. Vücuttaki laktaz enzimi bebeklikteki 24'üncü aydan itibaren azalmaya başlar. Laktaz enziminin eksik salgılanması ya da hiç olmaması durumunda süte karşı hassasiyet yani laktoz intoleransı meydana gelir.

8

Kimler daha fazla risk altında?

Sindirim sorunları olanlar: Crohn hastalığı, çölyak hastalığı gibi halihazırda bir sindirim problemi olanlar, hastalık sebebiyle laktoz intoleransı geliştirebilir.
Bazı ilaçlar: Laktaz enziminin aktivitesini yavaşlatan ya da azaltan birçok ilaç vardır. Bu ilaçlar genelde antibiyotik ailesindendir.
Yaş: Yetişkinler yaşlandıkça laktoz intoleransına daha kolay yakalanırlar.
Etnik köken: Amerika yerlileri, Akdeniz insanları, Asya, Afrika ve İspanyol kökenlilerde bu hastalığın oluşması ihtimali daha fazladır. Avrupalılarda fazla rastlanmaz.
Bazı enfeksiyonlar: Bazı enfeksiyonlar laktoz intoleransına sebep olabilir. Örneğin, kişi ishalle sonuçlanan bir enfeksiyon geçirmişse, süt ürünlerine karşı bir intolerans geliştirebilir.

10

BELİRTİLERİ NELERDİR?

Kullanılan süt ürününün miktarı ve çeşidi, laktoz intoleransının belirtisini ve klinik bulgusunu değiştiriyor. Burada laktaz enzim aktivitesinin durumu önem taşıyor. Eğer çok düşük olmayan laktaz enzimi var ise kişiler süt ürünlerini daha kolay hazmedebiliyor. Özellikle yoğurt, fermente süt ürünü olması nedeniyle bu kişilerin daha rahat tüketebileceği bir besin… Laktaz enzimi aktivitesi yoksa veya çok düşük seviyede ise tüketilen süt ürünü içerisindeki laktoz, sıvı-elektrolit dengesinin bozulmasına neden oluyor. Bu durumda kişide gaz, bulantı, şişkinlik, ishal ve kramp gibi durumlar görülüyor. Yakınmalar genellikle besin tüketildikten 30 dakika ile iki saat sonrasında başlıyor. Laktoz intoleransı sindirim sisteminde bulunan laktaz enzimi aktivitesinin yeterli düzeyde olmaması nedeniyle ortaya çıkan bir hastalık olmakla birlikte her yaşta görülebiliyor.

1

Hastalığın aşamaları var mı?

Laktoz intoleransı üç aşamada inceleniyor.
Primer laktoz intoleransı (doğumsal): Yeni doğan bebeklerde anne sütünün alınmasını takiben, sulu dışkı, kusma ve vücuttan sıvı kaybının gerçekleşmesi anlamına geliyor. Genelde sulu ve köpüklü dışkı gözleniyor. Bu durumda doktora başvurulması, en kısa zamanda süt ve süt ürünlerinin diyetten çıkarılması gerekiyor.
Geç başlangıçlı hipolaktazi: Genellikle kalıtsal olan ve sık görülen bu problem, üç-altı yaş arasında laktoz alımının ardından, sekiz saat içinde ishal, gaz, kramp şeklinde karın ağrıları ile kendini gösteriyor. Bu belirtilerin yüzde 30-80'inin laktoz intoleransından kaynaklanabileceği bildiriliyor. Hastalar laktozu fermente ürünlerle yani yoğurt, sert peynir olarak tüketebiliyor.
Sekonder laktoz intoleransı: Özellikle iki yaş altı çocuklarda en sık görülen emilim bozukluğu… Genel olarak bağırsak ağrısı çeken bireyler, süt ve süt ürünlerini beslenme programından çıkarıyor. Kişiye özel hazırlanan bu diyette, kısıtlamalar ve esnetmeler yapılabiliyor.

6

Nasıl beslenmeli?

LAKTOZ intoleransının etkilerine maruz kalmamak için her türlü süt ürününün ‘laktozsuz' olarak üretilmiş olmasına dikkat edilmesi gerekir. Süt, yoğurt, beyaz peynir, kaşar peyniri gibi süt ürünlerinde laktoz içermez ibaresi bulunan ürünlerin tercih edilmesi şikayetlerin ortadan kaldırılmasını sağlar. Laktoz intoleransı olan kişiler için özel olarak üretilen laktozsuz süte, laktaz enzimi ilave edilerek sindirim sorunlarının ortadan kalkması sağlanır. Süte ilave edilen enzim laktozun parçalanmasını sağlar ve glikoza çevirir. Bu nedenle laktozsuz sütlerin tadı normal sütle kıyaslandığında daha tatlıdır. Laktozsuz sütler, normal üretilmiş bir sütte bulunması gereken laktoz şekeri dışındaki tüm besin öğelerine sahiptir. Öte yandan yoğurt ve kefir gibi bağırsak dostu, fermente besinler daha az laktoz oranına sahip olduklarından, tüketilmeleri halinde rahatsızlığa neden olmazlar. Üç aydan daha uzun süreyle olgunlaştırılmış peynirler de laktoz içermedikleri için tüketilebilir.

4

Eğer laktoz intoleransınız varsa…

· Bir seferde az miktarda süt almayı deneyin.
· Süt içecekseniz mutlaka yemekle birlikte için.
· Süt ürünlerindeki laktozun sindirimine yardımcı olan laktaid enzimini kullanabilirsiniz.
· Laktozsuz süt tüketin.
· Etiket okuma alışkanlığını mutlaka kazanın.
· Eğer çocuğunuzda laktoz intoleransı varsa laktozsuz bebek mamalarını kullanabilirsiniz.

7

Belirtiler dikkate alınmazsa neler oluyor?

Laktoz intoleransı dikkate alınmadığı durumlarda ciddi sağlık problemleri baş gösteriyor. Özellikle çocuklarda kolite neden olurken, yetişkinlerde Crohn hastalığı baş gösterebiliyor.

5

Kendinizi test edin

EĞER sizde laktoz intoleransı olduğuna dair bir şüphe varsa süt ve süt ürünleri tüketimini en az iki hafta süreyle durdurun. Kendinizi daha iyi hissederseniz şikayetlerinizin artıp artmayacağını anlamak veya ne miktarda süt ürününden uzak durmanızı anlamak için yeniden süt için ve 2-3 gün ne olduğunu görmek için bekleyin. Bazen laktoz intoleransı belirtilerini geç gösterebilir. Ayrıca hekiminiz de size intoleransın varlığını anlamak için birtakım testler yapacaktır.

2
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet