Reklamsız Sözcü

Radyoterapi zararlı mı?

Toplumda, radyoterapinin çok riskli oluğuna dair bir algı var.
00:2725 Mayıs 2016
Radyoterapi zararlı mı?
Toplumda, radyoterapinin çok riskli oluğuna dair bir algı var.

Toplumda, radyoterapinin çok riskli oluğuna dair bir algı var. Oysa bu tedavi tümörler hedef alınarak yapılır. Yani radyasyon sadece tümörü yok etmek için kullanılır… Radyoterapi konusunda tüm merak edilenleri Radyasyon Onkoloji Uzmanı
Yrd. Doç. Dr. Esengül Koçak'a sorduk…

18

– Radyasyon nedir?
Radyasyon bir ortamdan diğer bir ortama yapılan enerji aktarımı ya da uyarılmadır. Temel olarak ikiye ayrılır: İyonlaştırıcı ve iyonlaştırıcı olmayan. İyonlaştırıcı olmayan radyasyon ilk çağlardan beri hayatımızda var. Fakat teknoloji ve modern hayat, iyonlaştırıcı olmayan radyasyonun hayatımıza etkisini arttırmıştır. Radyo dalgaları, mikrodalga, cep telefonları, wifi, radar, trafo, bilgisayar, televizyon, florasan, ve akım taşıyan kablolar bu etkilere birer örnektir. İyonlaştırıcı olmayan radyasyon vücutta sadece uyarılma yapabilir fakat hücrelerimizde bulunan DNA'nın yapısını bozmamaktadır. İyonlaştırıcı radyasyon ise hücre DNA'sına direkt etki yaparak yapısını bozabilir. Fazlası ve gereksiz yere kullanılması zararlıdır. İyonlaştırıcı radyasyon en çok röntgende, mamografide, tomografide, PET-BT çekimi sırasında ve radyoterapi sırasında kullanmaktadır.
– İyonlaştırıcı radyasyon zararlı mı?
Bu soruya bir örnekle cevap vermek istiyorum. “Silah zararlı mı?” sorusuna vereceğiniz cevap “Evet” ise silah zararlı ama bir düşman karşısında elimizde doğru ve güçlü bir silah varsa kendimizi koruyabiliriz. İşte radyasyon da bu şekilde düşünülmelidir. Tümör hücreleri radyasyona çok duyarlı ve tamir mekanizmaları iyi çalışmıyor. Bu nedenlerden dolayı da radyasyonla çok kolay öldürülebiliyor. Buradaki en kritik nokta radyasyonu doğru hedefe yönlendirebilmek; eğer tümör yerine normal dokuya yönlendirilirse tabii ki zararlı olabilir.
– Kemoterapiden farkı…
Sadece kanserin çıktığı organ ve ona yakın organlara saçılan düşük doz radyasyonun etkilerini görebiliriz. Kemoterapi ise sistemik bir tedavidir. Yan etkiler vücudun hastalık dışında farklı yerlerinde görülebilir.

Tedavi sürecinde…

Ağrı olur mu?

Radyoterapi sırasında ağrı olmaz. Bu tedavi röntgen filmi çektirmek gibidir fakat uzun süren tedavilerde durum tedavinin yapıldığı yere göre değişir. Örneğin, yemek borusunda üçüncü bazen de dördüncü haftada başlayan ağrı görülebilir. Bu ağrı tedavi bittikten iki ya da üç hafta sonra geçer ve hasta normal hayatına devam eder.

19

Saç dökülür mü?

Her hastada saç dökülmesi görülmez. Eğer beyin tümörü, baş ve boyunda yer alan bir kanser türü ya da beyne yayılmış bir hastalık tedavi ediliyorsa saç dökülmesi görülebilir. Bu durum geçicidir. Tedavi sonrasındaki iki ay içinde hastanın saçı yine çıkar. Modern tedavilerden radyo cerrahi sırasında ise saç dökülmesi pek görülmez.

21

Bulantı, kusma ve halsizlik olur mu?

BaŞ-BOYUN bölgesinde yapılan tedavi sırasında salgılar arttığı için mide bulantısına neden olabilir. Eğer radyoterapi sırasında kemoterapi alınıyorsa özellikle baş-boyun kanserleri, mide, pankreas, rektum, akciğer kanseri gibi bazı tümörlerde tedavi sırasında bulantı ve kusma görülebilir. Radyoterapi sırasında tedavinin üçüncü haftası gibi hafif bir halsizlik olabilir, eğer tedaviyle beraber kemoterapi alınıyorsa bu halsizlik daha erken dönemlerde başlayabilir.

17

Cilt yanar mı?

Cildin yanma durumu radyoterapi sırasında verilen radyasyon dozuna ve tedavi bölgesine bağlı olarak değişir. Modern cihazlarla yapılan tedaviler sırasında ciltte hafif bir pembeleşme dışında bir yan etki pek görülmez. Eğer büyük bir meme tedavi ediliyorsa ve hasta tedavi sırasında cildini tahriş edecek kıyafetler giyiyorsa, cildine alkol oranı yüksek losyonlar, kremler sürüyorsa cilt hassasiyeti oluşabilir.

YARIN: Radyoterapinin yan etkileri nasıl azaltılır?

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet