Reklamsız Sözcü

Türkiye’den güler yüzlü bir tarih çıkarmak mümkün değil

Radyoculuk yaptı, televizyona bulaştı, belgesellere danışmanlık yaptı...
00:354 Haziran 2016
Türkiye’den güler yüzlü bir tarih çıkarmak mümkün değil
Radyoculuk yaptı, televizyona bulaştı, belgesellere danışmanlık yaptı...

Röportaj: Nilay ÖRNEK

Radyoculuk yaptı, televizyona bulaştı, belgesellere danışmanlık yaptı… Murat Meriç, hobilerinden şahane işler çıkarabilen, tarihe, müziğe meraklı, insan gibi insanlardan… Ağaçkakan Yayınları'nın Hazır Bilgi serisinden çıkan yeni kitabı ‘100 Şarkıda Memleket Tarihi'nde memleketi ve memleket tarihini şarkılar üzerinden okuyor. Ve en güzeli, kitapta her bölüm altına konulan kodlar sayesinde her şarkıyı akıllı cep telefonunuza indirip dinleyebiliyorsunuz; hem de çok zor bulunan şarkıları bile.

44

Rakıyla TRT tanıtımı yapıldığı yıllar, pornografik şarkılar… Türkçe ezanın ya da Atatürk'ün sofradaki muhabbetinin plağı… Almanya'ya göç dalgasından, grevlerden söz eden popçular, geçim sıkıntısını dillendiren ozanlar, Ecevit'e “Gel kurtar bizi” diyen alaturkacılar… Futbol maçları, beynelmilel başarılar, propaganda şarkıları ve kavgalar. Boğaziçi Köprüsü'ne 10'un üzerinde şarkı yazılması, petrole övgü ve ‘betona sevgi' plakları. O kadar çok ilginç şey var ki. Her satırla öğreniyor, hatırlıyor, şaşırıyorsunuz.

Dinleye dinleye öğreniyoruz

Kimi zaman “Sezen Aksu'nun ‘Son Bakış'ı Erdal Eren için yazdığını bilmeyen var mıdır?” diyorum, bazen de bazı şarkıların sözlerine dikkat etmediğime, tarihini bilmediğime hayıflanıyorum. 12 Eylül döneminde ‘işkence aracı' olarak kullanılan ‘Türkiyem' şarkısına (Müşerref Akay) hınçlanan yapımcı Cem Yılmaz'ın, şarkının kalıbını satın alıp bir daha çalınmasın diye rafa kaldırması ilginç geliyor… Ya da ‘Zeytinyağlı yiyemem aman'ın Marshall yardımıyla bir ilişkisi olabileceğini kitaptan öğreniyorum. Irkçı ya da barış için savaşı öven şarkılarımızı da…
Murat Meriç bunları daha önce okullarda ders olarak da anlattı, kimi zaman müfredata uymadı; başına iş de açıldı.
Eğlendirici, öğretici, hatırlatıcı bir kitap ama ben çok üzüldüm, biraz da ağladım yaşananları bir kez daha hatırlayınca. Önce röportajı, sonra kitabı keyifle okumanız dileğiyle, başlayalım…

42

Politikayı, günü iyi takip eden, müzik seven, plak toplayan biri olarak böyle bir kitap doğal olarak ‘geldi' diye düşünüyorum senin için…
Türkiye enteresan bir memleket. Her şey ama her şey hakkında şarkı yapılmış. Topladıkça şaşırdım, şaşırdıkça heyecanlandım ve aramaya başladım. Memleket gündeminden uzak olmadığım, tarihi sevdiğim için olay çok daha hızlı gelişti ve bu noktaya geldi. Kitapta, kimi kırılma noktalarını anlatıyorum.
Memleketin müzikli tarihine bakınca dün ve bugün arasında gördüğün en büyük fark ne?
En büyük fark, artık liderlerle alakalı şarkıların yapılmaması. AKP dönemiyle başlıyor bu durum. Gezi döneminde yapılanları saymazsak, Recep Tayyip Erdoğan'la alakalı bir eleştiri şarkısı bulamazsınız. Bunun dışında olaylara tepkilerimiz neredeyse aynı. Artık daha çok ağıt yakılıyor, bu büyük dert.
Sürekli duygu dalgalanmaları yaşadım kitabı okurken. Senin hissin ne?
Aynı his. Çok insan ölmüş ve onların adını bugüne şarkılar taşımış. Ben, Mustafa Suphi olayını bir şarkıyla öğrendim. Mahir'i biliyordum ama Ulaş'ın adını şarkılarda duydum. Vedat Demircioğlu, Ruhi Su şarkısıyla girdi hayatıma; sonradan araştırıp öğrendim kim olduğunu. Bunları tek tek dinlersen ya da anarsan sorun yok ama topladığında çok canın acıyor. Kitabın neredeyse yarısı, acı olaylar üzerine yapılmış şarkılar. Yazık ki Türkiye'den güler yüzlü bir tarih çıkarmak mümkün değil.

En değerli plağın hangisi?
Yanıtı zor. Kitaptan ilerlersek, ‘Ertuğrul Hatıra Müziği' plağını ya da kitabın sonunda andığım belgesel plakları kenara ayırırım. Kitap dışında, Ahmet Kaya ve MFÖ plaklarımı (döneminde aldığım için) diğerlerinden ayrı tutarım.
En çok adına şarkı yapılan lider kim sence?
Şüphesiz Ecevit. “Kıbrıs fatihi” olarak anıldığı dönemde hakkında onlarca plak yapılmış. Sonrasında da sürmüş.

Hakkında en çok şarkı yapılanlar kimler ya da hangi olaylar?
Kıbrıs Barış Harekatı ve Gezi direnişi… Hakkında çok şarkı yapılan iki olay. İkisi için de yüzlerle ifade edilebilecek sayıda şarkı yapıldı. Deniz Gezmiş popüler bir isim belki ama çok rastlamıyoruz aslında. Tuhaf bir şekilde Boğaziçi Köprüsü çok girmiştir şarkılara.

Adına şarkı yapılan sporcu çok var mı? Takımlara, Muhammed Ali'ye var ama…
Metin Oktay dışında adına plak (ya da şarkı) yapılan sporcuya çok rastlamıyoruz. Dünyada örneği çok ama bunlar Türkiye'ye gelmemiş.

47

Peki Sezen Aksu'yu eskisi kadar aktif buluyor musun bu açıdan?
Elbette aktif buluyorum çünkü hayata dair sözünü hiç esirgemiyor. Sezen Aksu'nun aktif olmadığını iddia ederek ortalıkta dolaşanları daha aktif buluyorum ama.
Zülfü Livaneli'nin Ulaş Bardakçı'nın öldürülmesinin ardından seslendirdiği ‘Ulaş'ın da Yaşar Kemal'in olduğunu bu kitap öğreniyoruz değil mi?
Aslında bildiğimiz bir hikaye bu. Hem Livaneli anlattı anılarında, hem de Yaşar Kemal'in yakın dönemde yayımlanan şiir kitabında var bu eser.

41

Senin en gülerek yazdığın bölümü hangisi?
Elbette ‘Dünya Ahvali'. Uzak olduğundan mıdır bilinmez, dünyada olup biten olaylar üzerine yazılan şarkıların çoğu çok eğlenceli. ‘Uzaylılar Hoşgeldiniz', ‘Doktor Barnard', ‘Kısmet' ve ‘Muhammet Ali' kitabın en ayrıksı şarkıları.

45

Günümüzün ‘kahramanları'

Bugünün müzisyenlerini nasıl buluyorsun?
Bir sürü isim var. Aylin Aslım ve Duman'ın yanına Redd, Mor ve Ötesi gibi isimleri koyalım; farklı bir kanaldan Bandista ve Kardeş Türküler'le onları buluşturalım. Başka isimler de sayabiliriz ama sadece bunlar bile umudumuzu daim kılıyor.
Senin özel şarkın, şarkıcın ve plağın hangisi?
Benim özel şarkıcım Tülây German. Benim için çok değerlidir, çok önemlidir. Şarkı dersen, MFÖ şarkısı ‘Yalnızlar Garı', şu dünyada en sevdiğim şarkı olabilir.
Hakkında en çok şarkı yapılan lider Ecevit diyorsun bir yerde. RTE'nin durumu nasıl?
Hakkında şarkı yapılamayan lider. Çok kızıyor çünkü.

46

Hakkında ‘Kimse iki satır yazmamış' diyebileceğin isimler var mı?
Kitapta olmamaları, haklarında şarkı yazılmadığı anlamına gelmiyor. Süzgecimden geçmemiş ya da ıskalamış olabilirim. Liderler hakkında yapılmış şarkıları ve seçim şarkılarını kitap dışı bırakmak durumunda kaldım çünkü içlerinden birini ya da ikisini seçmek çok zor. Kimi olaylar bilerek ve istenerek unutuluyor, unutturuluyor. Yazık ki böyle…

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet