Bakanları bile korkutan gerçek

İnsan tabloyu görünce hakikaten korkuyor, yok artık demekten kendini alamıyor. Eğer gerçekse inanın tehlike çok yakında. Konu; Özel sektörün dış borcu…

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanı Birol Aydemir, Türkiye'de reel sektörün bu kadar borçlanmasının mümkün olamayacağını ifade ediyor. Hatta Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Ali Babacan başta olmak üzere diğer ekonomi bakanlıklarıyla beraber hesaplamalarla ilgili ortak çalışmaya başladıklarını belirtiyor.

Yanlış olduğunu umuyorlar. Tekrar kontrol edecekler. Peki, Hükümeti ve bürokratları bu kadar ürküten tablo ne?

Bakmaya çekiniyorlar
AKP İktidarının yönetime geçtiği 2002 yılını baz alırsak, özel sektör borçlanma artış oranı 5 kattan fazla… 2002 yılında 43 milyar dolar olan özel sektör dış borcu bugün 218 milyar dolar. Bu borç stokunun 88 milyar dolarını kısa vadeli, 130 milyar dolarını uzun vadeli borçlar oluşturuyor. Yani özel sektör yememiş içmemiş dışarıdan döviz borcu bulup Türkiye'ye getirip bozdurmuş.

Haliyle, “bana ne bu kamunun borcu değil ki” diyemezsiniz. Nitekim borcu geri öderken verecek lirayı, alacak ödemesi gereken faiz ile birlikte dövizi, yapacak transferi.
Hani döviz fiyatlarında bir sıçrama oldu, dolar 2 liraya çıktı diyelim. Bu borcun yüzde 17 artması demektir ki, çoğu şirket bunu kaldıramaz.  Özel sektör borcunun 105 milyar doları finansal kuruluşlara yani bankalara, 113 milyar doları ise finansal olmayan kuruluşlara ait olduğu görülüyor.

Fazla açılma boğulursun

Bakanları bile korkutan gerçek; bankalar bu parayı ne yapıyor?
Dış piyasalarda Türkiye şartlarına göre maliyeti daha düşük olarak aldığı kredileri, devletin verdiği yüksek reel faizin cazibesi ile büyük oranda Hazine'nin iç borçlanma ihtiyacını karşılamak için kullanıyor. Bono, tahvil alıyor.

Aslında çoğu şirket de bu parayı yatırıma yönlendirmeyip dışarıdan bulduğu ucuz kredileri devlete borç vererek aradaki farkı şirket kârı olarak yazıyor. Dolayısıyla da dövizin TL karşısında her değer kazandığı dönemde şirket bilançoları hassaslaşıyor.

Ancak olayın ürkütücü yanı bu sefer özel sektörün dış borçları ve döviz pozisyon açıklarının, ödeme kapasitesini geçmiş durumda olması…
Bu kadar olamaz bir daha hesaplayalım dedirten, inanılmak istenmeyen ürkütücü tablo işte bu!

Loading...