Sözcü Plus Giriş
MURAT MURATOĞLU

Ya faizler artacak ya da dolar yolcu

15 Temmuz 2013

Dö­viz ku­ru için ge­nel bek­len­ti da­ha da yük­sel­me­si yö­nün­de… Ben ha­len 1.9550 do­lar se­vi­ye­si­nin sa­vu­nu­la­ca­ğı­nı dü­şü­nü­yo­rum. An­cak Mer­kez Ban­ka­sı'nın gu­rur yap­ma­sı gi­bi bir risk de var.
Nor­mal şart­lar­da Mer­kez Ban­ka­sı'nın fa­iz­le­ri ar­tır­ma­sı ge­re­ki­yor ki dö­vi­zin ate­şi düş­sün. Yok­sa bu iş dö­viz sa­tım iha­le­le­ri aça­rak kon­trol al­tı­na alı­na­bi­le­cek gi­bi de­ğil.
An­cak fa­iz ar­tı­ra­mı­yor! Ne­den? Fa­iz ar­tır­mak de­mek, İk­ti­da­rın sa­nal düş­ma­nı fa­iz lo­bi­si­ne ye­nik düş­mek de­mek…
Fa­iz ar­tır­mak de­mek, bun­dan 3 ay ön­ce fa­iz dü­şü­rür­ken Mer­kez Ban­ka­sı' nın ge­le­cek ön­gö­rü­sü­nün ye­ter­siz ol­du­ğu­nu ka­bul­len­mek de­mek.
Fa­iz ar­tır­mak de­mek, iş ki­şi­sel­leş­ti­ğin­den do­la­yı ya­nıl­mak, ge­ri çe­kil­mek, ye­nil­mek hat­ta ba­şa­rı­sız ol­mak de­mek…
Pi­ya­sa da bu­nu gö­rü­yor. Ha­liy­le Mer­ke­z'­in fa­iz ar­tı­rı­mı­na git­me ih­ti­ma­li­nin az ol­du­ğu­na inan­dı­ğın­dan TL'­de de­ğer kay­bı bek­len­ti­si sü­rü­yor.

Kay­bet kay­bet

Türk Li­ra­sı'nın de­ğer kay­bı­nın ge­ti­ri­si gö­re­ce­li, gö­tü­rü­sü so­mut… AKP geç­ti­ği­miz 11 yıl bo­yun­ca öy­le bir eko­no­mik sis­tem oturt­tu ki, ne ya­par­sak ya­pa­lım kay­be­de­ce­ğiz. Şöy­le ki; sa­na­yi­de çark­la­rın ya­vaş­la­dı­ğı, eko­no­mi­nin du­rak­sa­dı­ğı bu­gün­ler­de ya­tı­rım ve tü­ke­tim ma­lı it­ha­la­tı aza­lır­ken, ara ma­lı it­ha­la­tı art­ma­ya de­vam edi­yor.
İç pi­ya­sa ve ih­raç­lık ürün üre­ti­min­de kul­la­nı­lan it­hal ara ma­lı­na öde­nen dö­viz top­lam it­ha­la­tın yüz­de 74'ü­ne ula­şı­yor.
Kı­sa­ca, Tür­ki­ye'nin tüm ih­ra­ca­tı, it­hal ara ma­lı fa­tu­ra­sı­nı öde­me­ye yet­mi­yor.
Sa­na­yi­nin iç pi­ya­sa ve ih­ra­ca­ta yö­ne­lik üre­ti­min­de it­hal gir­di ba­ğım­lı­lı­ğı, ih­ra­cat hac­mi­ni ka­ğıt üze­rin­de bü­yüt­se de ih­ra­ca­tın kat­ma de­ğe­ri­ni dü­şü­rü­yor. Bu ya­pı­da ih­ra­cat art­tık­ça it­ha­lat da­ha çok ar­tı­yor. Açık kat­la­nı­yor.
Ge­çen yıl ma­yıs­ta ca­ri açık 5.3 mil­yar do­lar ol­muş­tu. Bu yıl 7.5 mil­yar do­lar…
Ku­tup­laş­tı­ra­ma­dık­la­rı­mız­dan mı­sı­nız?
Kur­lar ha­zi­ran ayın­da art­ma­ya baş­la­dı… Do­la­yı­sıy­la üre­tim ve ya­tı­rım da ya­vaş­la­ma­nın baş­la­dı­ğı ay ola­rak Ha­zi­ra­nı alır­sak, ca­ri açık ya­vaş ya­vaş dü­şe­cek an­cak bü­yü­me oran­la­rı­mız da gü­me gi­de­cek.
Ha­ni İk­ti­da­rın her yıl ya­nıl­dı­ğı, ba­ri bu yıl tut­tu­ra­lım di­ye yüz­de 4'e dü­şür­dü­ğü he­de­fin yi­ne ya­nın­dan bi­le ge­çe­me­ye­ce­ğiz.
Üf­le­ye­cek­ler, şi­şi­re­cek­ler, pom­pa­la­ya­cak­lar, ka­ğıt üze­rin­de oy­na­ya­cak­lar yi­ne de yüz­de 2'yi bi­le zor bu­la­cak­lar.
Ya son­ra­sı? Eko­no­mi­nin fo­ya­sı or­ta­ya çı­kın­ca is­ter dik dur, is­ter­sen dik­leş­me yi­ne de ada­ma “van mi­nu­t” der­ler. Şim­di Er­do­ğa­n'­ın ne­den ku­tup­laş­ma is­te­di­ği­ni an­la­dı­nız mı? Ne­den pa­ra­dan önem­li şey­le­re oy­na­dı­ğı­nı…