Sözcü Plus Giriş
GALERİ Genel seçim sonuçları dış basına böyle yansıdı 8 Haziran 2015 10:33
1 Türkiye'deki genel seçim sonuçları, dış basında özellikle Erdoğan'ın yenilgisi olarak nitelendirilirken dünya basının gündemine oturdu.
2 ALMAN BASINI...

BILD: Türkiye’de yapılan 25. dönem milletvekilliği seçim sonuçlarını ilk verilere göre Alman basını “HDP meclise girdi, AKP tek başına iktidarı kaybetti” şeklinde verdi. Gazetelerin internet sayfalarında yer alan ilk seçim haberleri şöyle:

3 SÜDDEUTSCHE ZEITUNG: “Seçimlerin Türkiye Cumhurbaşkanı için zaferle sonuçlanması umuluyordu. İlk sonuçlara bakıldığında, sadece anayasayı değiştirecek çoğunluk değil, tek başına iktidar da zor görünüyor.”

DIE ZEIT: “Kürt partisi HDP parlamentoya girdiği için, AKP’nin tek başına iktidarı zor görünüyor.”
4 ZDF: Kanal, saat 19.00 haber bülteninde bugün Türkiye’de yapılan milletvekili seçimlerinin ilk sonuçlarına göre iktidar partisi AKP’nin oy kaybettiğini duyurdu.
5 Kanal, ilk tahminlere göre AKP ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın muhalefet partileriyle koalisyon yapmak zorunda olduğunu belirtti. ZDF kanalı Türkiye’den bazı kanalların seçimle ilgili analizlerini ekrana taşıdı. AKP’nin çoğu bölgelerde oy oranının düşüklüğüne yer verildi.
6 Seçimlerde Güney Doğu Anadolu bölgesiyle çoğu kentlerde HDP, CHP, MHP partilerinin oylarının yükseldiği bildirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başkanlık sisteminin zor durumda olduğu bildirildi. Fransız ve İsviçre televizyon kanalları da ana haber bültenlerinde bugün Türkiye’deki seçimleri ekrana taşıdı.
7 AMERİKAN BASINI...

NEW YORK TIMES: ABD’de yayınlanan The New York Times (NYT) gazetesi, 2015 seçimlerinin ilk sonuçlarını, “Seçmenler, Amerikan stili başkanlık sistemi getirmek isteyen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı azarladı, AKP tek parti iktidarını yitirdi” diye duyurdu.

Seçimlerin Erdoğan ve AKP için açık bir yenilgi olduğunu vurgulayan NYT, Erdoğan’ın ‘Başbakanlıktan, Cumhurbaşkanlığına geçerek artırdığı gücünün bu seçimlerle karaya oturduğu’ değerlendirmesini yaptı.
8 WALL STREET JOURNAL: İlk gelen sonuçlara göre; AK Parti, 2002'den bu yana sürdürdüğü tek parti iktidarını yitirecek. Gazete seçim sonuçlarını "AK Parti tarihinin en kötü sonucu" olarak duyurdu.
9 WASHINGTON POST: Türkiye'deki genel seçim sonuçlarını değerlendirirken, ülkenin ekonomik durumunu önemli ölçüde ilerleten AK Parti'nin açık farklı bir zafer kazandığını yazdı.

Haberde, kuzey Irak'taki gelişmelere ilişkin kamuoyunda oluşan kızgınlığın, Milliyetçi Hareket Partisi'nin TBMM'ye girmesine katkı sağladığı dile getirilerek, Cumhuriyet Halk Partisi'nin de sandalye kaybetmesine karşın Meclis'e girdiğine işaret edildi.
10 FRANSIZ BASINI...

LE FIGARO: “AK Parti için mutlak çoğunluk” başlığıyla manşetten verdiği haberde, "Recep Tayyip Erdoğan hükümetinin tek başına ülkeyi yönetmeye devam edeceğini" yazdı.

Gazete, "AB karşıtı olduğunu belirttiği MHP'nin mecliste temsil edilme hakkı kazandığını, CHP'nin ise sandalye sayısının düştüğünü" ifade etti.

11 LIBERATION: “Erdoğan'ın seçim zaferi” başlığıyla verdiği haberde, "AK Parti'nin cumhuriyet rejimi içinde önemli değişime uğrayan bir parti olduğu" yorumunu yaptı.

"Türkiye'de son dönemdeki AB karşıtı atmosfer yüzünden reformların yavaşladığı ve bu konunun seçim kampanyası sırasında AK parti tarafından çok sık gündeme getirilmediği" görüşü dile getirilen haberde, "bunun seçim sonrası değişebileceği" kaydedildi.
12 İNGİLİZ BASINI...

TIMES: Türkiye'deki seçim sonucunu Erdoğan'ın yenilgisi olarak ifade eden ve oyların yüzde 90'ı sayılmışken baskıya giren gazetenin haberinde, sonuçlarda büyük bir değişiklik olmaması halinde bu seçimin "Erdoğan için küçük düşürücü bir yenilgi" olacağı ifadesi kullanılıyor.

13 GUARDIAN: Gazete birinci sayfasında Türkiye'deki seçim sonuçlarını "bomba etkisi yaratan bir sürpriz" olarak nitelendirmiş. Gazeteye göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, son 10 yılın en kötü yenilgisini aldı.

Gazetenin İstanbul'daki Türkiye muhabiri Constanze Letsch, AK Parti'nin Meclis'teki çoğunluğunu yitirdiğini, anayasayı yeniden yazma planlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın seçimden yenilgiyle çıktığını söylüyor.

14 INDEPENDENT: Diyarbakır'da Cuma günü yaşanan patlamada yaralanan bir kişinin sargılar içinde oy kullanırkenki fotoğrafına da yer veriliyor ve "Tek bir kare, demokrasinin Türk halkı için ne kadar önemli olduğunu gösteriyor" ifadesini kullanıyor.
15 FINANCIAL TIMES: Gazete, AKP'nin 13 yıl sonra ilk kez parlamentodaki çoğunluğu kaybettiğini ve bunun Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için şok edici bir darbe olduğunu yazıyor.
16 Haberde "Tek parti yönetiminin sona ermesi, Erdoğan'ın kendi gücünü artırmak için (gereken) anayasa değişikliği yapabilecek çoğunluğu elde etme kampanyasının sonunu da getiriyor" deniyor.

Financial Times, AKP'nin 2011'deki genel seçimde %50 olan oy oranının %41'e düştüğüne de ayrıca dikkat çekiyor.
17 İTALYAN BASINI...

ANSA: Türkiye'de Kürt depremi. 13 yıldır kesintisiz iktidarda olan 'Sultan' Recep Tayyip Erdoğan'ın İslami partisi, yüzde 10'luk ölümcül seçim barajını aşarak, 2014 yılında kurulan partisi HDP'yi meclise taşıyan 'Kürt Obama' Selahattin Demirtaş üzerinde 'çılgın bir bahis' oynayınca meclisteki mutlak çoğunluğunu yitirdi.
18 Kürt Podemos'un (İspanya siyasetinde taşları yerinden oynatan sol görüşlü parti) zaferi, Diyarbakır'da binlerce kişinin sokaklarda dans edip, şarkılar söylemesiyle kutlandı.

Bu, 2002'den beri ülkeye hakim olan adama bir şamar oldu. Anayasa partiler üstü olmasını gerektirirken O (Erdoğan), AKP'yi vuran bir kampanya yürüttü ve tam yetkilerle 'süper başkan' olmak için Meclis'te 330 sandalye istediğini söyledi.

Seçimlerden önce bir analist, 'Bu seçimler, diktatörlükten önce son çıkış' uyarısı yapmıştı.
19 LA STAMPA: 13 yıldan sonra Erdoğan tek başına iktidar olabilecek çoğunluğu kaybetti. Tarihi bir sonuçla Kürtler Meclis'e girdi, ama Türk seçimleri burada bitmeyecek.

Sandıkların cevabı net: ılımlı İslam liderinin gücü azalsa da, Türkiye muhafazakar bir ülke olduğunu bir kez daha gösterdi.

MHP, müthiş bir performans ortaya koydu ve Kürtleri Anayasa'nın dışında tutmak için şimdi Cumhurbaşkanı'nın başkanlık sistemi planına bir omuz verebilir.

20 CORRİERE DELLA SERA: 53,7 milyonun seçimi, 'sultan' Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'yi, çoğuna göre otoriter olacak bir başkanlık sistemine dönüştürme hayalini sekteye uğrattı. Bunu bloke eden, inanılmaz bir şekilde yüzde 10 barajını aşmayı başaran Kürt parti HDP'nin lideri Selahattin Demirtaş oldu. İslami çizgideki parti (AKP), 2002'den beri ilk kez tek başına iktidar olamıyor.

Seçime katılım oranı yüzde 85 ile çok yüksek oldu. Kürtlerin dışında Devlet Bahçeli'nin milliyetçi partisi de çok iyi bir sonuç elde etti. MHP, AKP ile koalisyon yapabilir. Bu öyle bir başarı ki Kürtleri köşeye sıkıştırabilir.
21 LA REPUBBLİCA: Erdoğan çoğunluğu kaybetti, Kürt partisi ilk kez mecliste. Cumhurbaşkanı'nın partisi, erken seçime gitmeyi ihtimal dışı tutmuyor. Seçimler, başkanlık sistemini getirmeyi isteyen Cumhurbaşkanı için bir referandum niteliğindeydi. Erdoğan'ın AKP'si mutlak çoğunluğu kaybetti.

Böylece, Türk siyasetinin rakipsiz liderinin başkanlık sistemini hayata geçirme fikri yok oldu.
22 İSPANYOL BASINI...

EL PAIS: “Erdoğan’ın partisi kazandı ama çoğunluğu kaybetti” başlığını attı. HDP’nin yüzde 10 barajını geçtiğinin altını çizen İspanyol gazetesi, AKP’nin seçim sonuçlarının, kendi kontrolü altında başkanlık sistemine geçmek isteyen “tartışmalı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın” geleceğini ilgilendirdiğini yazdı.
23 Oyların çalınmasından endişe eden muhalefetin on binlerce insanı seferber ettiğine ve bunun yanı sıra AGİT ve Avrupa Konseyi’nden gözlemcilerin seçimleri izlediğine dikkati çeken El Pais, birden fazla oy kullanmaya çalışan AKP’lilerin gözaltına alındığı bilgisini verdi. Gazete, “Erdoğan ve AKP’nin gittikçe artan baskıcılığı yüzünden meydana gelen siyasi kutuplaşma, parti merkezlerine bombalı eylemlerin yapıldığı ve saldırıların düzenlendiği seçim kampanyasını doğurdu. Avrupa kurumları, Anayasa’da belirtildiği üzere tarafsız olması gereken Erdoğan’ın sürekli müdahale etmesi ve medyada orantısız yer alması sebebiyle eşit olmayan seçim kampanyasına dair endişelerini dile getirdi.” dedi.
24 DAILY TELEGRAPH: "AKP’nin 10 yıldan fazla süredir aldığı en kötü sonuçla birlikte, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daha fazla yetki hayali lime lime oldu" yorumunda bulundu.
25 EL MUNDO: “Türkiye’de Erdoğan’ın partisi çoğunluğu kaybetti, Kürtler parlamentoya girdi” başlığını kullandı. Gazete, “Kürtlerin duygusal başkenti Dıyarbakır bu seçimlerde kilit rol oynuyor. Erdoğan’ın otokratik arzuları konusunda karar verecek olan HDP yüzde 10’luk barajı aştı.” diye yazdı. Son yıllarda Türkiye’nin türbülanslı döneme girdiğini kaydeden El Mundo, özgürlükleri kısıtlayan yeni yasaların geçirildiğini, sokaklarda daha fazla baskının yaşandığını ve iktidar ve Cumhubaşkanlığı’ndan kutuplaştırıcı söylemlerin yapıldığını belirtti.

26 LA VANGUARDIA: “Kürtler parlamentoda temsil edilme şansını elde ederken, Erdoğan başkanlık sistemine geçmek için anayasa değişikliği isteğinden uzaklaştı” şeklinde verdi.

27 ABC: “Erdoğan’ın partisi kazandı ama çoğunluğu kaybetti” başlıklı haberinde, “Türkiye son 10 yılın en kritik seçimini geride bıraktı. Bugünkü seçimlerde 13 yıldır iktidarda olan AKP’nin kurucusu islamcı Recep Tayyip Erdoğan’ı destekleyenler ve karşı olan sosyal ve politik iki blog karşı karşıya geldi.” ifadelerini kullandı.
28 ÇİN BASINI...

ÇİN ULUSLARARASI RADYOSU: Çin'in 38 yabancı dilde yayın yapan resmi Çin Uluslararası Radyosunun internet sitesinde yer alan yorumda, AK Parti'nin son seçimde oyların yüzde 46'sından fazlasını almasıyla ilgili olarak, "AK Parti'nin dört yıla yakın iktidar süresinde kaydettiği önemli ilerlemelerin bir sonucu olduğu, Türk halkının bu partinin iktidar yetkinliğini onayladığını gösterdiği" belirtildi.

29 Türkiye'nin 1999 ve 2001'de iki ciddi ekonomik kriz yaşadığı hatırlatılarak, şöyle denildi:

"Böyle bir ortamda iktidara gelen Adalet ve Kalkınma Partisi, ekonomik gelişmeye öncelik vererek Türkiye ekonomisinin sıkıntılardan kurtulmasını ve yıllık ortalama yüzde 7'lik rekor büyüme gerçekleştirilmesini sağladı. Enflasyon oranı da yüzde 10'un altında tutularak, son 30 yıldaki en düşük düzeyde kaldı."
30