Sözcü Plus Giriş
EGE CANSEN

12 Eylül antikomünist bir harekattır

17 Mayıs 2015 Yazarlar

Ev­ren, ko­mu­ta­nı ol­du­ğu dar­be­den 800 gün son­ra, ha­zır­lat­tı­ğı ana­ya­say­la, ken­di­si­nin cum­hur­baş­ka­nı ilan edil­me­si­ni hal­ko­yu­na sun­du. Bu öne­ri­si yüz­de 91 gi­bi ezi­ci bir ço­ğun­luk­la ka­bul edil­di. Ke­nan Ev­ren 10 yıl ön­ce öl­sey­di, na­şı, gü­nü­müz si­ya­si­le­rin he­men hep­si­nin ka­tı­la­ca­ğı gör­kem­li bir tö­ren­le def­ne­di­lir­di. Bu­gün ise “a­man ba­na dar­be­ci de­me­sin­le­r” ha­va­sı­nın hâ­kim ol­du­ğu bir or­tam­da ce­na­ze­si ses­siz­ce kal­dı­rıl­dı. Risk al­ma­dan yi­ğit­lik ya­pıl­maz.

DAR­BE ÖN­CE­Sİ Sİ­YA­Sİ VE İK­Tİ­SA­Dİ OR­TAM

12 Ey­lül 1980'de 42 ya­şın­day­dım. Sa­na­yi yö­ne­ti­ci­li­ğim ya­nın­da Ci­hat Ba­ba­n'­ın yö­net­ti­ği Mey­dan der­gi­si­nin ya­za­rıy­dım. Be­nim de­ğer­le­me­me gö­re 12 Ey­lü­l'­de ya­pı­lan hü­kü­met dar­be­si, özün­de si­ya­si ve özel­lik­le “yay­gın grev­ler­le­” ül­ke­yi ik­ti­sa­di ola­rak is­tik­rar­sız­lı­ğa so­kan “ko­mü­nist­le­re­” kar­şı ya­pıl­mış bir as­ke­ri ha­re­kât­tır. Ev­ren der­hal gre­vi ya­sak­la­mış ve grev­de­ki 100'den faz­la fab­ri­ka­da ça­lış­ma baş­la­mış­tır. Ha­len yü­rür­lük­te bu­lu­nan ve grev­le­ri ade­ta et­ki­siz­leş­ti­ren “mec­bu­ri tah­ki­m” sis­te­mi Ev­ren za­ma­nın­da ya­sa­laş­mış­tır. Not: 1980, ik­ti­sat­ta “mo­ne­ta­ris­t” (pa­ra­sal­cı) dö­ne­min baş­la­dı­ğı yıl­dır. Rea­gan, Thatc­her ve Özal bu se­ri­den­dir.

“CUM­HU­Rİ­YE­T”­İN Mİ­MA­Rİ­Sİ

Tür­ki­ye'de “Cum­hu­ri­ye­t” ev­rim­le, ya­ni hal­kın de­mok­ra­tik ter­ci­hiy­le de­ğil, dev­rim­le ku­rul­muş­tur. Ku­ru­cu­la­rı, T.C.'yi, “tam ba­ğım­sız, lâ­ik bir ulus dev­le­t” ola­rak ta­sar­la­mış­tır. “La­ik ulus dev­le­t”, “Şe­ri­at”­a ve “Kürt­le­rin Özerk­li­ği­” ne kar­şı­dır. Tam ba­ğım­sız­lık il­ke­si ge­re­ği, “Rus­ya mer­kez­li ko­mü­niz­me­” ise kök­ten kar­şı­dır. Cum­hu­ri­ye­tin ku­ru­lu­şun­dan iti­ba­ren, ül­ke­yi “se­çim­le iş ba­şı­na gel­mi­ş” bir par­ti­nin yö­net­me­si is­ten­miş­tir. An­cak bu si­ya­si ik­ti­da­rın ha­re­ket ala­nı­nın, ad­la­rı “şe­ri­at­çı­lı­k”, “bö­lü­cü­lü­k” ve “ko­mü­niz­m” olan 3 kır­mı­zı çiz­giy­le sı­nır­lan­ma­sı ge­rek­li gö­rül­müş­tür. AK­P'­nin kal­dır­dı­ğı “ve­sa­ye­t” de­ni­len şey bu­dur.

İS­TİK­LAL MAH­KE­ME­LE­Rİ KAÇ Kİ­Şİ­Yİ İDAM ET­Tİ

12 Ey­lül dar­be­sin­den son­ra, dü­ze­ni sağ­la­mak için ku­ru­lan as­ke­ri mah­ke­me­le­rin so­rum­lu­su Ev­ren ise, ku­ru­luş­ta “sü­kû­ne­ti­” sağ­la­mak için ku­ru­lan İs­tik­lal Mah­ke­me­le­ri'ninki de Ata­tür­k'­tür. Ev­re­n'­in su­çu, on­lar­ca (47) ki­şi­yi ölü­me mah­kûm et­tir­mek­se, Ata­tür­k'­ün su­çu, bin­ler­ce (3000) adam as­tır­mak­tır. Ev­re­n'­in, Ata­tür­k'­ten il­ham al­dı­ğı yad­sı­na­maz. 1980 ön­ce­sin­de Rus­ya mer­kez­li ko­mü­nizm, tüm dün­ya­da ve Tür­ki­ye'de ya­yı­lı­yor­du. Ce­lal Ba­yar “Bu kış ko­mü­nizm ge­le­bi­li­r” der­ken saç­ma­la­mı­yor, ön­lem alın di­yor­du. Mey­da­nı ko­mü­nist­le­re bı­rak­ma­mak için ül­kü­cü­ler ey­le­me geç­miş­ti. Po­lis ve kıs­men Or­du dâ­hil her ku­rum ve ku­ru­luş “dev­rim­ci-ül­kü­cü­” di­ye bö­lün­müş, 5300 ki­şi so­kak­lar­da can ver­miş­ti. So­nun­da Tür­ke­ş'­in fi­kir­le­ri ik­ti­dar ol­du; ama ken­di­si (bi­raz) hap­se gir­di.
Son söz: Amaç ik­ti­dar ol­say­dı; dar­be­ci as­ker se­çim yap­tırt­maz­dı.

YAZARIN TÜM YAZILARI