Sözcü Plus Giriş
EGE CANSEN

Yeni hikaye: Türkiye Euro’ya geçmelidir

25 Haziran 2015

Hop­pa­la! Mil­let Eu­ro'dan çık­ma­yı tar­tı­şır­ken, bu da ile­ri sü­rü­le­cek bir öne­ri mi? Evet ay­nen öy­le. Ön­ce­lik­le du­ru­mu an­la­ta­yım. Bir de­fa Yu­na­nis­tan, Eu­ro'dan çık­mak is­te­mi­yor. Hat­ta şa­ka der­ken ka­ka olur, çık­ma­ya mec­bur ka­la­bi­li­riz di­ye öd­le­ri pat­lı­yor. Ha­ke­za baş­ta Por­te­kiz ol­mak üze­re Av­ru­pa Bir­li­ği'nin di­ğer za­yıf ül­ke­le­ri de böy­le bir şey is­te­mi­yor. On­lar da İn­şal­lah böy­le bir gir­da­ba ka­pıl­ma­yız di­ye du­a edi­yor­lar. Bun­lar­dan da­ha da önem­li­si, baş­ta Al­man­ya ol­mak üze­re AB'­nin “da­yı­” ül­ke­le­ri de ne Yu­na­nis­tan ne de baş­ka bir ül­ke Eu­ro'dan çık­sın is­ti­yor. Yu­na­nis­ta­n'­ın kap­ris­le­ri­ne da­ya­na­ma­yan­lar da­ha zi­ya­de Fin­lan­di­ya ve Slo­vak­ya gi­bi tu­tum­lu ül­ke­ler. Her­kes Yu­na­nis­ta­n'­a Eu­ro'da kal, ama ma­li di­sip­li­ne uy­ma­ya de­vam et di­yor. On­lar da zo­ru gö­rün­ce evet de­di za­ten.

AN­LAŞ­MAZ­LIK NE­RE­DE?

Yu­na­nis­tan ile Troy­ka (IMF, Av­ru­pa Mer­kez Ban­ka­sı ve AB Mer­ke­zi Yö­ne­ti­mi) ara­sın­da­ki an­laş­maz­lı­ğın iki te­mel se­be­bi var. Bi­rin­ci­si, Çip­ra­s'­ın kö­şe­ye sı­kış­ma­sı­dır. Bu sol­cu ar­ka­daş, Troy­ka'dan şan­taj­la pa­ra alıp, hal­kı­na da­ğıt­ma sö­zü ve­re­rek se­çim ka­zan­dı. Bu­nu ya­pa­maz­sam ma­da­ra olu­rum dü­şün­ce­siy­le “a­çık büt­çe­” uy­gu­la­ma ka­ra­rın­dan vaz­geç­mi­yor. Son ha­ber­le­re gö­re kıs­men vaz­geç­ti. Di­ğer ta­raf­tan Troy­ka, Yu­na­nis­ta­n'­ı içi­ne düş­tü­ğü sür­dü­rü­le­mez “borç-fai­z” sar­ma­lın­dan ne za­man ve na­sıl çı­kara­ca­ğı­nı söy­le­mi­yor. Yu­nan hal­kı da Nas­ret­tin Ho­ca'nın mas­raf azal­sın di­ye ye­mi­ni her gün kıs­tı­ğı eşe­ği aç­lık­tan ölün­ce “yem ye­me­den ya­şa­ma­ya tam alı­şı­yor­du, bu se­fer de öm­rü ve­fa et­me­di­” mi­sa­li­ne ben­ze­mek is­te­mi­yor. As­lın­da AB, Yu­nan hal­kı­nı sü­rün­dü­rür, ama öl­dür­mez.

GE­LE­LİM EU­RO'NUN FA­Zİ­LE­Tİ­NE

Ge­rek de­ney­sel olay­lar, ge­rek ku­ram­sal ana­liz­ler gös­ter­mek­te­dir ki, iç ve dış ti­ca­re­tin art­ma­sı ile mil­let­le­rin zen­gin­leş­me­si ara­sın­da doğ­ru­sal bir il­gi­le­şim var­dır. Ka­sa­ba, köy­den; kent, ka­sa­ba­dan; bü­yük kent, kü­çük kent­ten; dı­şa açık ül­ke, içi­ne ka­pa­nık ül­ke­den da­ha faz­la in­sa­nı­na re­fah sağ­la­mak­ta­dır. Ül­ke için­de ti­ca­ret “tek pa­ra bi­ri­mi­” ile ya­pı­lır­ken, dış ti­ca­ret­te “i­ki pa­ra bi­ri­mi­” ne ih­ti­yaç du­yu­lur. Bu da dış ti­ca­ret hac­mi­nin ye­te­rin­ce ge­niş­le­me­si­ne en­gel­ler. Bu­nu or­ta­dan kal­dır­mak için “böl­ge­sel pa­ra bi­ri­mi (Eu­ro)” ya­rat­ma fik­ri ge­liş­miş­tir. Bu sa­ye­de dış ti­ca­ret, iç ti­ca­re­te dö­nü­şe­cek ya­ni bir “Or­tak Pa­za­r” ku­ru­la­bi­le­cek­ti. AB'­nin ilk adı da bu­dur za­ten. Ti­ca­ri söz­leş­me­ler­de sa­tış fi­ya­tı ile ma­li­yet ve fi­nans­man “ay­nı­” pa­ra bi­ri­mi ile ya­pı­lır­sa “kur ris­ki­” ve “fa­iz far­kı­” sı­fır olur. Bu da üre­ti­mi, ti­ca­re­ti ve fi­nans­ma­nı “s­pe­kü­la­tif ku­ma­r” ol­mak­tan çı­ka­rır. Gi­ri­şim­ci­ler “e­sas fa­ali­yet kâ­rı­na­” odak­la­nır, ve­rim­li­lik ar­tar. Tür­ki­ye için “ye­ni hi­kâ­ye­” bu­dur. Ha­zır­lık­la­ra he­men baş­la­ya­lım.
Son söz: TL ile AB'­de se­fer ol­maz.

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more