Sözcü Plus Giriş
EGE CANSEN

Yunanistan gibi olmayız

3 Mayıs 2015 Yazarlar

CHP'nin iktidara gelince yapmayı vaat ettiği “varsıldan al-yoksula ver” kampanyası siyaseten başarılı olmuşa benziyor. Benim gibi kırk yıldır iktisadi yalan ve yanlışları teşhir ederek, halkın dikkatini “gerçeklere” çekmeye çalışan biri için “bravo CHP” demek zor. Her yıl, yılda en az 50-60 milyar lira ek cari harcama gerektiren bu sözler “nominal” olarak yerine getirilse bile “reel olarak” tutulamaz. Yani işçi, memur ve emeklilere yapılacak rakamsal zamlar, bu uygulama sonucunda artması kaçınılmaz enflasyon karşısında güneş görmüş kar gibi erir. Ama merak etmeyin. CHP iktidara gelse de Yunanistan gibi olmayız. Çünkü Yunanistan, sosyal transferleri dış borçla yapmıştı. İktidara gelince, CHP'nin verdiği sözleri tutacağım diye dış borca abanacağını sanmıyorum. Kaldı ki veren de bulmak çok zor. Denebilir ki; netice itibariyle seçim kampanyası siyasal bir olaydır. Söylenenlerin iktisadi olarak tam da tutarlı olması beklenmez. Ortada AKP'den kurtulmak gibi bir dava var.

MİLLİ GELİRİN YENİDEN DAĞITIMI

CHP vaatlerinin iktisat dilinde karşılığı “Milli Gelirin Yeniden Dağıtımı”dır. Kapitalist sistem, “bırakın yapsınlar-bırakın geçsinler” ilkesine göre çalıştığı için ister istemez “gelir eşitsizliği” yaratır. Ortaya çıkan gelir dağılımı eşitsizliği, devletin bütçe marifetiyle yapacağı “sosyal transferler” ile törpülenir. “Milli Gelirin Yeniden Dağıtımı” süreci, “Bütçe/Milli Gelir” oranını yükseltir. Mesela bu oran Türkiye'de yüzde 26 iken, Almanya'da yüzde 44'tür. Net dış borcu olmayan ülkelerde bu oranın yüksekliği, ekonomide kırılganlık yaratmaz, ülkenin itibarını zedelemez. Ama ekonomisinin çarkları taşıma suyla çevrilen yani “cari açıksız yapamayan” Türkiye gibi ülkelerde, sosyal transferleri artırmak kırılganlık yaratır. En canlı örnek Yunanistan'dır. Dış-borç-kolik Yunanistan'ın devlet harcamalarının milli gelirine oranı yüzde 50'den yüksektir. Bu sebeple “Sosyalist Tsipras” seçim öncesi emekçiye verdiği zam sözünü, Almanya para vermeyince tutamadı.

AKP'NİN TEMEL İKTİSADİ İLKESİ: EL PARASIYLA ZENGİNLEŞMEK

AKP'nin sosyal transferleri arttırmada başarılı olduğu söylenebilir. Ancak onlar bunu “varsıldan alıp-yoksula vermek” şeklinde değil, “yurtdışından alıp-yurtiçinde dağıtmak” yöntemiyle yapmıştır. Bu sayede AKP'nin yaptığı sosyal harcamalar varlıklı seçmeni hiç ırgalamamıştır. Zaten dışarıdan alınan paralar fakirlere dağıtılmadan önce, zenginlere bölüştürülmüştür. Ne var ki bu iktisat politikası, “ekonomide yapısal burkulma” yaratmıştır. AKP iktidarda kalırsa, esasen patinaja girmiş ekonomide, geçmişte gösterdiği performansını sergileyemez. Maalesef CHP'nin sorunu, gelir dağılımını düzeltmeden önce, bu yapısal bozukluğu onarmak olacaktır.
Son söz: Borçla zengin olunmaz.

YAZARIN TÜM YAZILARI