Sözcü Plus Giriş

İran’a ambargonun kalkması Türkiye’yi nasıl etkileyecek?

Petrol rezervleri açısından dünyada ikinci sırada yer alan İran’a ambargonun kalkmasının petrol fiyatlarındaki düşüşü sürdürmesi bekleniyor.

Güncellenme: 13:33, 18/01/2016
İran’a ambargonun kalkması Türkiye’yi nasıl etkileyecek?

YURDAGÜL UYGUN / sozcu.com.tr

Dünyanın en büyük ikinci petrol rezervine sahip olan İran'a yaptırımların kalkması, petrol fiyatlarını daha da düşürecek.

Foto: Reuters

İran'a uygulanan ambargonun kalkmasıyla tüm dünya gözünü İran'a çevirdi. Nitekim 15 yıl önce 99,5 milyar varil petrol rezerviyle dünya sıralamasında dördüncü olan İran, yeni bulunan rezervlerle 137,5 milyar varil ile ikinci sıraya yükseldi.

Döviz girdilerinin yüzde 80'i petrol gelirlerinden elde eden ülke ekonomisi de son 40 yıllık dönem boyunca ham petrol fiyatlarına bağlı bir gelişim gösteriyor.

Petrolün yanında, doğalgaz açısından da Rusya'dan sonra 26,69 trilyon metreküple ikinci büyük rezervi elinde bulunduran İran'a ambargonun kalkması, dünya ekonomisinde de hareketliliğe neden olacağı belirtiliyor. Ayrıca İran'ın yabancı bankalarda serbest kalan 100 milyar dolarlık varlığı da özellikle Avrupa'nın iştahını kabartıyor.

PETROL FİYATLARININ ARTMAMASINI SAĞLAYACAK

İran'a ambargonun kalmasını sozcu.com.tr'ye değerlendiren DEİK Enerji İş Konseyi Başkanı Süreyya Yücel Özden,  bunun birçok açıdan anlamı olduğunu belirterek, “Petrol fiyatlarının ne zaman ineceği ne zaman çıkacağı, ne olacağı bilinemez. Fakat, İran petrol rezervleri açısından büyük kapasitesi olan bir ülke. Bu ülkenin dünyaya açılması, şu anda düşük düzeylerde bulunan petrol fiyatlarının bir süre daha artmamasını sağlayacaktır. Diğer bir deyişle, İran'ın devreye girmesiyle petrol fiyatlarındaki varil başına 20-30 dolar civarında seyreden fiyatlamanın daha uzun süre devam etmesini sağlayacaktır” dedi.

Bu durumun, özellikle enerji sektöründe yüzde 75'ler düzeyinde dışa bağımlı olan Türkiye için özel bir anlam taşıdığına dikkat çeken Özden, şöyle devam etti: “Türkiye, petrol, doğalgaz ve kömür ithal ediyor. Bu nedenle fiyatların düşmesi; dış ödemeler dengesine yararı olacak, enerji sektörünü sürdürülebilir kılması ve bazı işlerin yapılması için fırsat tanıyacaktır. Düşük petrol fiyatları nedeniyle ithalata daha az para ayıracağız. Umarız ki bu kazançları ülkedeki enerji sektörünün eksiklerini tamamlamak için kullanırız. Örneğin doğalgaz depolama tesislerimizin kapasitesini, elektrikte kurulu güç kapasitesini, elektrik iletim ağlarının kapasitesini artırırız ve yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimine daha çok önem veririz. Yani bir başka deyişle gelecek yıllarda petrolün yine artışa geçeceği yıllar için enerji sektöründe hazırlık yapmış oluruz.”

DOĞALGAZ FİYATLARI DÜŞER Mİ?

Özden, İran'la yaptırımların kalkmasının Türkiye'deki doğalgaz fiyatlarına yakın zamanda etkisi olacağını düşünmediğini belirterek, “Çünkü doğalgazda ağırlıklı olarak Rusya'ya bağımlıyız. İran'ın doğalgaz yönünden kapasitesini artırıp, yatırımlar yapması gerekiyor” diye konuştu.

Özden, İran'a yaptırımların kalkmasının, İran'ın dış kaynaklarda bloke edilmiş olan parasına kavuşması anlamına da geldiğini belirterek, “Böylece ülkesinde yapacağı yatırımlara kaynak bulabilecektir. Bizim iş dünyamız için İran'da her açıdan büyük potansiyel var. Müteahhitlik, yatırım ve ticaret açısından yeni iş fırsatları anlamına geliyor bu. Yeter ki düzgün programlama ve düzgün bir uluslararası strateji ile bu imkanları değerlendirme yoluna gidelim” diye konuştu.

“TİCARET ARTACAK”

DEİK İran İş Konseyi Başkanı Bilgin Aygül, İran'a ambargonun kalkmasının Türkiye'yi hem olumlu hem de olumsuz etkileyebileceğini belirterek, “Olumlu etkilerin daha çok olacağını düşünmek gerekiyor. Bir kere ambargonun kalkması, İran'ın en yakınında olan Türkiye ile ilişkilerini artırarak sürdüreceğini düşünmek lazım” dedi.

İran'da hammadde, doğalgaz ve petrol fiyatlarının düşük olmasının ekonomik sıkıntılara yol açtığını, buna karşın blokajdan kurtulacak para ve dış yatırımların ülke ekonomisini hareketlendireceğini anlatan Aygül, “Türkiye'nin İran'da petrokimyadan ev tekstiline 200'ün üzerinde yatırımı var. Bu yatırımlar artacak. Elbette Avrupa Birliği ile rekabet oluşacaktır. Ancak İran'a lojistik olarak en yakın ülke Türkiye. Birbirini en iyi bilen, kültürel değerleri aynı olan iki ülke. Böyle bir pazarı Türkiye'nin iyi değerlendirmesi gerekir. Biz de İran'la ticaretin artması için her ay çalışmalar yürüteceğiz. İran ile ticaretin artacağına eminim” diye konuştu.

 

Yayınlanma Tarihi:12:49,