Sözcü Plus Giriş

Türkiye yolsuzlukta ‘skandal’ ülkelerle aynı sıralamada yer aldı!

Uluslararası yolsuzluk algı endeksinde iki sıra birden düşen Türkiye, skandallarla sarsılan ülkelerle aynı sırada yer aldı.

Güncellenme: 15:34, 27/01/2016
Türkiye yolsuzlukta ‘skandal’ ülkelerle aynı sıralamada yer aldı!

Türkiye, 168 ülkenin değerlendirmeye alındığı “yolsuzluk algı endeksi” 2015 yılı değerlendirmesinde, 3 puanlık gerilemeyle iki basamak birden düştü. 2014 yılında yaşadığı dramatik düşüşle son 6 yıldaki ilerlemesini sıfırlayan Türkiye, bu yeni düşüşle de olumsuz konumunu sürdürmüş oldu.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü (Transparency International), 1995'ten bu yana her yıl yayınladığı Yolsuzluk Algı Endeksi'nin bu yılki sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. 168 ülke arasında yapılan endeks çalışmasına göre 2015 sonuçlarında, Türkiye 3 puanlık düşüşle 2014'te aldığı puanın da altında kaldı.

Türkiye'nin Yolsuzluk Algı Endeksi'ndeki notu, bu yıl 3 puan birden düşerek 45 puandan 42'ye geriledi. 2014 yılında yaşadığı dramatik düşüşle son 6 yıldaki ilerlemesini sıfırlayan Türkiye, bu yeni düşüşle de olumsuz konumunu sürdürmüş oldu. Puanı yanında ülke sıralamasında da 2 sıra daha düşüş yaşayan Türkiye, 2014 yılı Endeks'inde 64. sıradayken şimdi 168 ülke arasında 66. sırada yer alıyor. Yolsuzluk Algı Endeksi sıralamasındaki bu düşüş, son yıllarda ilerleme olarak belirtilen tüm reformlarda bunların tersine ve olumsuz olarak değerlendirilen bir gerilemeye işaret ediyor.

Türkiye, bu yılki puan ve sıralamaya göre Bulgaristan'la birlikte tüm Avrupa Birliği ülkelerinin gerisinde kalarak gittikçe Avrupa'dan uzaklaşıyor. 19 Doğu Avrupa & Orta Asya ülkesi arasında geçtiğimiz yıl tapeli skandallarla sarsılan Makedonya ile birlikte 3. sırada yer alan Türkiye, G20 ülkeleri arasında ise 10. sıradan 12. sıraya geriledi. Ayrıca Türkiye'nin ismi Endeks'te, Libya ya da skandallarla sarsılan Brezilya gibi geçtiğimiz dört yıl içinde dünya üzerinde en kötü performansı gösteren ülkelerin bulunduğu liste içinde de geçiyor.

2015 Yolsuzluk Algı Endeksi′nde küresel ölçekte ülkelerin yüzde 68'i 50 puanın altında kalıyor. Yolsuzluk algısının en az görüldüğü ülke olarak Danimarka (91) en üst sırada yer alırken, Finlandiya (90) ve İsveç (89) onu izliyor. Kuzey Kore ve Somali ise 8 puanla yolsuzluk algısının en yüksek olduğu ülkeler olarak belirlendi.

Bu sonuçlar, dünya genelinde kamu kuruluşlarının ve yetkililerin daha şeffaf, dürüst ve hesap verebilir politikalar geliştirmeleri gerektiğini açıkça gösteriyor.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün yaptığı açıklamada, “Türkiye'nin sıralamadaki bu düşüşü, kuşkusuz, yolsuzlukla mücadele alanında son yıllarda sergilediği olumsuz performansı yansıtıyor” ifadelerine yer verildi.

Uluslararası Şeffaflık Derneği Başkanı Oya Özarslan ise araştırma sonuçlarına ilişkin, “Yolsuzluk skandallarının yargılanamadan kapanması ve yargılama sürecine yapılan müdahaleler ülkemizde ‘cezasızlık' kültürünün yerleşik hale gelmesine ve yolsuzluk fiillerinin yargılanamayacağı algısına yol açmıştır. Bu toplumsal yapıda öğrenilmiş çaresizlik benzeri bir hal yaratmakta ve halk arasında yolsuzluğa karşı bir şey yapılamayacağı şeklinde olumsuz bir kanıya ve son aşamada duyarsızlık ve umursamazlığa yol açmaktadır. Ayrıca yolsuzluğu önlemek için çok uzunca bir süredir herhangi bir reform yapılmadığı gerçeğiyle bu toplumsal umarsızlık ve ilgisizlik durumunu birleştirirsek, bu durum yolsuzluk konusunda herhangi bir şekilde mücadele etmek için olumsuz ön koşulları oluşturmaktadır” değerlendirmesinde bulundu.

“CEZASIZLIK VE DOKUNULMAZLIK KÜLTÜRÜ YOLSUZLUĞU ARTIRIYOR”

Türkiye'nin puanındaki bu süregiden düşüşün ayrıca, yolsuzluk sorunu ile birlikte düşünce ve ifade özgürlüğüne getirilen kısıtlamalar, basın ve internete getirilen sınırlamalar, yargı üzerinde belirgin hale gelen baskı ve açık bir şekilde hukuka aykırı bazı uygulamaların küresel ölçekte uyandırdığı tepki olarak da yorumlanabileceğini vurgulayan Özarslan şöyle devam etti:

“Toplumsal ve siyasal anlamda Endeks'in sonuçları, yolsuzluk sorununun aslında bir demokrasi, düşünce ve ifade özgürlüğü sorunu haline geldiğine de vurgu yapıyor. Bu bağlamda, Uluslararası Şeffaflık Örgütü, Türkiye'nin de içinde bulunduğu hızlı büyüyen ekonomilerin yolsuzluğun artmasına neden olan bir cezasızlık ve dokunulmazlık kültürü yarattığını belirtiyor ve onları demokratik ve hesap verilebilir toplumun bir vazgeçilmezi olan ‘şeffaflık kültürünü' benimsemeye davet ediyor.

Bu uluslararası verilerin Türkiye'ye yapılan ekonomik yatırımlar açısından da etkisinin devam edeceği düşünülmektedir. Türkiye, ekonomik anlamda sıkı işbirliği ve rekabet içinde olduğu ülkelerle kıyaslandığında uluslararası standartlara göre bir düşüş daha kaydetmiş oluyor. Bu durum, Türkiye'nin ülke riskini yükselttiği için Türkiye'de operasyonlarını gerçekleştiren yerli veya çok uluslu şirketlerin doğrudan etkilenmesine sebep olabilecektir. Unutmamak gerekir ki, yolsuzluk algısı yüksek, şeffaflık kültürüne sahip olmayan ülkelerde, sağlıksız ekonomik büyüme ve yüksek maliyetli üretim kaçınılmazdır ve bu durum tüm ülke ekonomisine ve halka zarar verir.

1995 yılından bu yana açıklanan Yolsuzluk Algı Endekslerine bakıldığında, Türkiye'nin sıralamadaki yeri ve puanı bakımından, son 21 yıldır yerinde saydığını söyleyebiliriz. Bu durum, Türkiye'de kamu sektörü özelinde, yolsuzlukla mücadele ve şeffaflık sorununun bunca yıldır kronikleşmiş hale geldiğini, ilerleme ve iyileşme adına yeterli adımların atılmadığını ortaya koymaktadır.

2015 Endeksi sonuçları Türkiye'nin ekonomik ve toplumsal gelişmişlik düzeyini artırabilmesi için ‘şeffaflık' alanında önemli eksikliklerinin varlığına dikkat çekiyor. Bu bağlamda Endeks'in sonuçları Türkiye'nin yolsuzlukla mücadele ve şeffaflık konusunda ilerleme kaydetmesi gerektiği şeklinde yorumlanmalı ve bu konularda yetkililer tarafından bir an önce somut adımlar atılmalıdır.” (ANKA)