Sözcü Plus Giriş
TAYLAN KÜMELİ

Hızlı yiyorsanız kendinizi frenleyin!

26 Mayıs 2016
21

Zamanla alışkanlığa dönüşen hızlı yeme, kolay kolay değiştirilemez ama kontrol edilmesi gereken bir durumdur. Zira yiyecekleri iyice çiğnemeden yutmak sindirim sistemine zarar verirken, kilo almaya da neden olur…

Konu sağlıklı beslenme olduğunda, yediklerimiz kadar besinleri tüketme şeklimiz de çok önemlidir. Çünkü yemek yeme hızı çok fazla olduğunda bu durum, hem kilomuzu hem de sağlığımızı olumsuz yönde etkiler. Düzeltilmesi pek de kolay olmayan bu alışkanlığımızı pozitif yönde değiştirmek için öncelikle yediğimiz yiyeceğe dikkat etmeliyiz. Yani ilk olarak görme duyumuzu kullanmalıyız. Ardından yiyeceğimiz yemeği elimiz, çatal, kaşık veya bıçakla parçalara ayırmalı ve ayırdığımız her küçük parçayı iyice çiğneyerek tüketmeliyiz. Çiğneme sesini hissetmek besinin iyice çiğnendiğine işarettir; ayrıca yiyecek yavaşça yutulmalıdır.

22

Sindirimin başlangıç noktası ağız

Sindirim, yediğimiz tüm yiyeceklerin kana karışabilecek hale gelmesidir. En etkili mekanik sindirim yöntemi, çene, çene kasları ve dil yardımıyla yapılan çiğneme işlemiyle ağızda olur. Dil, tükürük salgısının da yardımıyla parçalanan besinlerin lokma halinde toplanmasına ve dişler arasına getirilmesine yardımcı olur. Yeterince parçalanan ve tükürükle yoğrulup lokma haline gelen besin, yutkunmanın ardından yemek borusuna, oradan da mideye gönderilir. Mide, sindirim kanalının en geniş bölümüdür.

20

Mide salgılarıyla adeta boza haline gelen sindirilmiş besinlerin dolaşım sistemine aktarılması ince bağırsakta meydana gelir. Sıvı maddeler mideden çok çabuk ayrılır fakat katı maddeler çok daha uzun kalır. Midenin, içindeki katı maddelerin yarısını boşaltması için harcadığı zaman 30 ve 60 dakika arasındadır. Küçük parçalar büyük bir düzen içinde ve büyük parçalardan önce çıkar. Mideden en son çıkan maddeler lifler ya da bazı yapraklı sebzelerdir. İyi çiğnemenin sindirime yararı çok fazladır. Yüksek oranda yağ içeren bir yiyecek mideden çok daha geç çıkar. Mide bu karışımı yavaş yavaş ince bağırsağa aktarırken, yiyeceklerin bedenimiz tarafından sindirimi de başlamış olur. Sindirim sisteminden dolaşım sistemine katılan, buradan da hücrelere geçen besin molekülleri oksijenle yanarak enerjiyi açığa çıkarır. Elde edilen bu enerjiyle de insan yaşamını devam ettirir.

19

Tokluk sinyali beyne 20 dakikada ulaşır

Önümüze konulan yiyeceklerin tümünü çok kısa bir sürede tüketebiliriz. Ama bu şekilde sadece yemek yemiş oluruz. Çiğnemeden yuttuğumuz tüm besinler sindirim sisteminde problem yaratır. Hazımsızlık olur, ihtiyaçtan fazla alınan yiyecekler sindirilip emilmeye başladığı andan itibaren vücutta yerlerini yağ olarak alırlar.

18

Tabağınızdaki yemeği ağır ağır, tadını çıkara çıkara yemek en sağlıklısıdır. Bu sürenin 20 dakikanın üzerinde olması en sağlıklısıdır çünkü tokluk sinyali beyne 20 dakikada ulaşır. Bundan önce tüketilen yiyeceklerde doyma sinyalleri yerine gidemediğinden gereğinden fazla yememize neden olabilir.

16

Psikolojik beslenme

Bir de işin psikolojik yanına bakalım… İnsanoğlu dünyaya geldiğinden itibaren yemek en temel içgüdülerden biridir. Bebeklikte içgüdü boyutunda olan beslenme ilerki yaşlarda, çocuğun yetiştiği ailenin yeme adetlerini benimsemesiyle alışkanlığa dönüşür. Tabii ki bu alışkanlığa kendi karakterimizden de bir şeyler katarız. Genellikle tüm işlerinde dakik, hızlı ve hareketli olan kişiler daha hızlı yemek yerken; daha rahat ve ağır kişiler ise yavaş yavaş, sindirerek yemek yer. Tabii çok istisnai durumlar dışında…

17

Mide sağlığınız için…

Düzenli aralıklarla az yemek kilo depolama eğilimini azaltır. Sık sık ve hafif yemekler tüketmek çok yemeyeceğimiz anlamına gelir. Vücudumuz alınan kalorileri biriktirmeden hemen kullanır. Yavaş ve sindirerek yemek yersek, yediğimiz tüm besinlerdeki lezzeti de doyasıya tatmış oluruz. Çünkü dilin ucunda, yanında ve altında olan tat alma duyuları bizim yemek yerken haz almamızı sağlar. Hızlı ve çabuk yenilen yiyeceklerin ne yazık ki böyle bir hazzı vermesine imkan yoktur. Besinleri ağzımızda ne kadar çok çiğnersek sindirimimiz o kadar iyi olur. Ayrıca bu şekilde mide ve bağırsaklardaki sindirimi de kolaylaştırmış oluruz. Yemekler yavaş yenilirken tükürük salgısı içindeki enzimler karbonhidratlı besinlerin sindirilmesine de yardımcı olur. Yavaş yeme, özellikle mide fonksiyonlarımızın bozulmasını engeller. Ülser gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarının tedavisinde de yavaş yemek çok yararlıdır.