Sözcü Plus Giriş
UĞUR DÜNDAR

Türkiye’nin Suriye’ye askeri müdahalesi çılgınlık olur!..

18 Şubat 2016

Uğur Dündar'a çok konuşulacak açıklamalar yapan Emekli Büyükelçi Şükrü Elekdağ, “PYD ile cebelleşirken Suriye'ye girmeyi düşünmek akla ziyan” dedi.

Dış politika konusunda tüm öngörüleri doğru çıkan bilge diplomat emekli Büyükelçi Şükrü Elekdağ'dan çok çarpıcı açıklamalar:

Rusya'nın Türkiye'yi mindere çekmek için fırsat kolladığını vurgulayan Elekdağ “Böyle bir dönemde Türkiye'nin hesapsız, kitapsız hareket etme lüksü yoktur

Suriye'ye askeri müdahale olması durumunda ülkemiz sadece sonu gelmez bir savaşa bulaşmakla kalmaz, aynı zamanda düşmanlar, toplumsal yapımızdaki
fay hatlarını istismar ederek ülkemizin içini karıştırma çabasına girerler” dedi

Sev­gi­li okur­la­rım.
Tür­ki­ye yi­ne çok kri­tik ve teh­li­ke­li bir kav­şak­ta… Ül­ke­mi­zi yö­ne­ten­ler de çok yön­lü teh­dit­ler kar­şı­sın­da bo­ca­la­yıp so­ğuk­kan­lı­lık­la­rı­nı kay­be­de­bi­li­yor­lar. PYD ve onun as­ke­ri ka­na­dı olan YPG, Tür­ki­ye'nin kır­mı­zı çiz­gi­le­ri­ni hi­çe sa­ya­rak Af­ri­n'­le Ko­ba­ni ara­sın­da­ki böl­ge­yi iş­gal et­mek, böy­le­ce “Ro­ja­va özerk Kürt böl­ge­si­ni­” bü­tün­leş­tir­mek için mev­zi­le­ni­yor. Tür­ki­ye bu ha­re­ke­ti “be­ka so­ru­nu­” ola­rak gör­dü­ğün­den, ye­ni YPG mev­zi­le­ri­ni bom­ba­lı­yor. Fa­kat müt­te­fi­ki­miz ABD, “Bom­bar­dı­ma­nı kes!..“ di­ye da­ya­tı­yor. Tam bu sı­ra­da, Dı­şiş­le­ri Ba­ka­nı Ça­vu­şoğ­lu, Tür­ki­ye'nin Suu­di Ara­bis­ta­n'­la bir­lik­te Su­ri­ye'de ka­ra ha­re­kâ­tı­na gi­ri­şe­bi­le­ce­ği­ni açık­lı­yor. Ba­ka­nın söz­le­ri, Rus­ya Baş­ba­ka­nı Med­ve­de­v'­in bu­nun üçün­cü dün­ya sa­va­şı de­mek ola­ca­ğı teh­di­di­ni sa­vur­ma­sı­na yol açı­yor. Bu­nun üze­ri­ne Mil­li Sa­vun­ma Ba­ka­nı İs­met Yıl­maz, Ça­vu­şoğ­lu'nu ya­lan­la­mak zo­run­da ka­lı­yor…
An­lat­ma­ya ça­lış­tı­ğım ya­nıl­gı­lar, çe­liş­ki­ler ve risk­ler­le do­lu tab­lo kar­şı­sın­da ön­gö­rü­le­ri dai­ma doğ­ru çı­kan bil­ge dip­lo­mat, emek­li Bü­yü­kel­çi Şük­rü Elek­da­ğ'­ın ne dü­şün­dü­ğü­nü öğ­ren­mek is­te­dim.

* * *

CUM­HUR­BAŞ­KA­NI­NIN “EY AME­Rİ­KA­” UYA­RI­SI HİÇ ET­Kİ­Lİ OL­MA­DI

UĞUR DÜN­DAR (U.D.): Sa­yın Elek­dağ, Cum­hur­baş­ka­nı Er­do­ğa­n'­ın asa­bi bir ha­va için­de “Ey Ame­ri­ka, si­ze kaç ke­re söy­le­dim, bi­zim­le mi be­ra­ber­si­niz, PYD ile mi? Bu na­sıl or­tak­lık?..” di­ye­rek Baş­kan Oba­ma'ya sert bir dil­le ses­len­me­si­ni na­sıl yo­rum­lu­yor­su­nuz? Uya­rı et­ki­li ol­du mu?
ŞÜK­RÜ ELEK­DAĞ (Ş.E.): Cum­hur­baş­ka­nı Er­do­ğa­n'­ın bu sert me­sa­jı AB­D'­yi hiç mi hiç et­ki­le­me­di. Was­hing­to­n'­dan ge­len res­mi tep­ki­ler, AB­D'­nin bir ter­cih yap­mak is­te­me­di­ği­ni ve PYD'­ye IŞİ­D'­e kar­şı mü­ca­de­le­de gü­ven­di­ği müt­te­fik ola­rak bak­mak­ta ıs­rar­lı ol­du­ğu­nu or­ta­ya koy­du. Bu tu­tum şu ne­den­ler­den kay­nak­la­nı­yor: AB­D'­nin Or­ta­do­ğu stra­te­ji­sin­de esas he­de­fi IŞİ­D'­i yok et­mek. Bu he­de­fin ger­çek­leş­ti­ril­me­sin­de PYD ve onun as­ke­ri ka­na­dı YPG, pi­ya­de gü­cü ola­rak, ABD stra­te­ji­si­nin ki­lit un­sur­la­rı­nı oluş­tu­ru­yor. AB­D'­nin ka­ra ha­re­kâ­tın­da PYD'­nin ye­ri­ne ika­me ede­ce­ği baş­ka bir güç yok. Eğit-do­nat pro­je­si fi­yas­ko ile so­nuç­lan­dı! ABD Öz­gür Su­ri­ye Or­du­su'na ve ılım­lı mu­ha­lif güç­le­re de gü­ven duy­mu­yor. Ay­rı­ca, ABD, PYD'­yi Rus­ya'ya da kap­tır­mak is­te­mi­yor. Bu ne­den­ler­le, Oba­ma yö­ne­ti­mi­nin, IŞİ­D'­le mü­ca­de­le de­vam et­ti­ği sü­re­ce PYD'­den vaz­geç­me­si müm­kün gö­rün­mü­yor.

AN­KA­RA GE­LİŞ­ME­LE­Rİ HÜS­RAN İÇİN­DE SEY­RET­MEK DU­RU­MUN­DA

(U.D.): O za­man Sa­yın Er­do­ğa­n'­ın “Ey Ame­ri­ka!..” me­sa­jı sa­de­ce iç po­li­ti­ka­yı mı he­def­li­yor?..
(Ş.E.): Ta­bi­i o yö­nü de var. Ama Cum­hur­baş­ka­nı çok öf­ke­li. Çün­kü, Tür­ki­ye İn­cir­li­k'­i AB­D'­nin ve ön­der­li­ği­ni yap­tı­ğı koa­lis­yo­nun kul­la­nı­mı­na açar­ken, Azez-Ce­rab­lus hat­tı­nın önün­de yer alan 45 km. de­rin­lik­te­ki top­ra­ğın bir gü­ven­li böl­ge ha­li­ne ge­ti­ril­me­si­ni ta­lep et­miş­ti. Uzun tar­tış­ma ve mü­za­ke­re­ler­den son­ra -Türk uçak­la­rı­nın da ka­tı­lı­mıy­la- böl­ge­ye ope­ras­yon ya­pı­la­rak IŞİ­D'­den te­miz­len­me­si ve bu­ra­ya Türk­men­le­rin ve dost Arap­la­rın yer­leş­ti­ril­me­si­ni ön­gö­ren plan üze­rin­de ABD ile Tür­ki­ye ara­sın­da mu­ta­ba­kat sağ­lan­mış­tı. Af­rin ve Ko­ba­ni kan­ton­la­rı­nın bir­leş­me­si­ni en­gel­le­ye­cek olan bu pla­na An­ka­ra bü­yük önem at­fe­di­yor­du. Ne var ki, Rus uça­ğı­nın dü­şü­rül­me­sin­den son­ra ABD, Rus­la­r'­la ça­tış­ma çı­ka­ca­ğı ve PYD'­nin Mos­ko­va'nın kon­tro­lü­ne gi­re­ce­ği kay­gı­la­rıy­la Azez-Ce­rab­lus ope­ras­yo­nun­dan vaz­geç­ti. Bu ara­da Rus­lar bom­bar­dı­man­la Türk­men­le­ri dar­ma­da­ğın et­ti. Da­ha­sı, AB­D'­nin ver­di­ği si­lah­lar­la ve Rus­ya'nın da ha­va des­te­ğiy­le Azez-Ce­rab­lu­s'­u iş­gal yo­lun­da adım­lar atan ve et­nik te­miz­li­ğe ha­zır­la­nan bir PYD oluş­tu. Azez il­çe­si­ne bağ­lı köy­le­ri ve mu­ha­lif­ler açı­sın­dan stra­te­jik öne­me sa­hip Mi­niğ as­ke­ri üs­sü­nü ele ge­çir­di. Cum­hur­baş­ka­nı Er­do­ğa­n'­ın kır­mı­zı çiz­gi­le­ri, ma­ale­sef çok­tan si­lin­di… An­ka­ra'nın şim­di hüs­ran için­de ge­liş­me­le­ri otu­rup sey­ret­mek­ten baş­ka ça­re­si yok.

TÜR­Kİ­YE'NİN TERÖR ÖRGÜTÜ PYD'­YE KAR­ŞI ELİ KO­LU BAĞ­LI

(U.D.): Türk top­çu­su­nun PYD'­nin iş­gal et­ti­ği ma­hal­le­le­ri dö­vüp hal­laç pa­mu­ğu gi­bi at­ma­sı, bu ça­re­siz­lik duy­gu­sun­dan mı kay­nak­la­nı­yor?
(Ş.E.): Evet, bir öl­çü­de öy­le!.. Ama ka­nım­ca hü­kü­me­tin, bom­bar­dı­ma­na baş­vur­mak­ta­ki ge­rek­çe­le­ri de doğ­ru ve ger­çek­çi. Zi­ra, PYD ve Esad güç­le­ri Azez yö­nün­de iler­le­ye­rek Tür­ki­ye'ye doğ­ru ye­ni bir göç dal­ga­sı ya­rat­mak is­ti­yor­lar. Aze­z'­le Ki­lis ara­sın­da­ki 8 ki­lo­met­re­lik böl­ge­de, 10 mül­te­ci kam­pı var. Azez, PYD ve­ya re­jim güç­le­ri­nin eli­ne ge­çer­se, ül­ke­mi­ze mül­te­ci akı­nı baş­la­ya­cak. Bu ne­den­le Aze­z'­in mu­ha­lif­ler­de kal­ma­sı Tür­ki­ye açı­sın­dan önem­li. Ne var ki, sırf top­çu ate­şiy­le PYD ve Su­ri­ye güç­le­ri­ni dur­dur­mak da müm­kün de­ğil. An­cak, me­se­le­nin cid­di risk­ler içe­ren bir baş­ka yö­nü da­ha bu­lu­nu­yor. Far­ze­de­lim ki, böl­ge­de­ki Rus bir­lik­le­ri­ni vur­duk. Rus uçak­la­rı da kar­şı­lık ve­re­rek Türk top­çu­la­rı­nı fü­zey­le vur­du… O za­man Tür­ki­ye ne ya­pa­cak? Çı­ka­cak kri­zi tır­man­dır­ma­yı gö­ze ala­bi­lir mi? Ön­ce ABD ve Fran­sa, son­ra da AB, Tür­ki­ye'yi “PY­D'­yi vur­ma­” di­ye uyar­dı­lar. Ni­ye? Çün­kü, Tür­ki­ye'nin NA­TO müt­te­fik­le­ri ola­rak bir me­saj ver­mek ih­ti­ya­cı­nı duy­du­lar. De­di­ler ki, “A­ya­ğı­nı denk al! Bu iş bü­yü­yüp tır­ma­nır­sa, sa­kın ha bi­ze gü­ven­me!..” Söy­le­dik­le­rim yan­lış an­la­şıl­ma­ma­lı. Tür­ki­ye, ulu­sal çı­kar­la­rı için risk al­mak­tan ka­çın­ma­lı de­mi­yo­rum. Rus­ya'nın Tür­ki­ye'yi min­de­re çek­mek için fır­sat kol­la­dı­ğı dö­nem­de Tür­ki­ye'nin he­sap­sız, ki­tap­sız ha­re­ket et­me lük­sü yok.

RUS­YA KİT­LE­SEL GÖÇ­LE TÜR­Kİ­YE'YE KRİZ YA­ŞAT­MA­YA ÇA­LI­ŞI­YOR

(U.D.): Cum­hur­baş­ka­nı Er­do­ğa­n'­ın 1 Mart Tez­ke­re­si'nin Mec­li­s'­te red­di­nin ha­ta­lı ol­du­ğu ve bu ha­ta­nın bir da­ha tek­rar­lan­ma­ma­sı yo­lun­da­ki açık­la­ma­sı, “Tür­ki­ye Su­ri­ye'ye gi­rer mi?” tar­tış­ma­sı­na yol aç­tı? Siz­ce böy­le bir ih­ti­mal var mı?
(Ş.E.): Tür­ki­ye'nin Su­ri­ye'ye as­ke­ri mü­da­ha­le­si bir çıl­gın­lık olur. Böy­le bir du­rum­da, Tür­ki­ye Rus­ya, Su­ri­ye, İran ve Hiz­bul­la­h'­ı kar­şı­sın­da bu­lur. Ül­ke­miz sa­de­ce so­nu gel­mez bir sa­va­şa bu­laş­mak­la kal­maz, ay­ni za­man­da düş­man­lar, top­lum­sal ya­pı­mız­da­ki fay hat­la­rı­nı is­tis­mar ede­rek ül­ke­mi­zin içi­ni ka­rış­tır­ma ça­ba­sı­na gi­rer­ler. Su­ri­ye'nin İs­ken­de­run üze­rin­de­ki ta­le­bi su yü­zü­ne çı­kar. Ül­ke­mi­zin üs­tü­ne bü­yük bir teh­dit ola­rak çö­ken PKK/PYD so­ru­nuy­la ce­bel­le­şir­ken, Su­ri­ye'ye gir­me­yi dü­şün­mek da­hi ak­la zi­yan!.. Cum­hur­baş­ka­nı baş­ka bir şey kas­tet­miş ola­bi­lir… Tür­ki­ye'nin şu sı­ra­da­ki en bü­yük prob­le­mi, Rus­ya'nın kit­le­sel bir mül­te­ci kri­zi ya­ra­ta­rak Tür­ki­ye'ye ve Av­ru­pa'ya za­rar ver­mek is­te­me­si.
Ba­kı­nız, AB­D'­li Cum­hu­ri­yet­çi Se­na­tör John McCa­in ne di­yor: “Rus stra­te­ji­si­nin mer­ke­zin­de, mül­te­ci kri­zi­ni tır­man­dı­ra­rak Tran­sat­lan­tik İt­ti­fa­kı'nı böl­mek ve Av­ru­pa pro­je­si­ne za­rar ver­mek için si­lah ola­rak kul­lan­mak ya­tı­yor.” Al­man­ya Baş­ba­ka­n'­ı Mer­kel de bu ger­çe­ği gör­dü­ğü için, Tür­ki­ye'nin Su­ri­ye top­rak­la­rın­da bir uçu­şa ya­sak-gü­ven­li böl­ge te­sis et­me­si­ni des­tek­li­yor.

TÜR­Kİ­YE BM'­DEN GÜ­VEN­Lİ BÖL­GE KA­RA­RI ÇI­KAR­TA­Bİ­LİR

(U.D.): Ya­ni amaç, Ha­le­p'­in düş­me­si­nin ya­ra­ta­ca­ğı kit­le­sel göç dal­ga­sı­nı Su­ri­ye top­rak­la­rın­da sı­nı­rı­mı­za eriş­me­den dur­dur­mak ve bu­ra­da te­sis edi­le­cek bir gü­ven­li böl­ge­de yer­leş­tir­mek ola­cak… Ama Rus­ya'nın ve­to­su­na rağ­men bu­nun için ge­rek­li Bir­leş­miş Mil­let­ler (BM) Gü­ven­lik Kon­se­yi ka­ra­rı na­sıl alı­na­cak?
(Ş.E.): BM'­nin 7 Ekim 1950 ta­rih­li 377/A sa­yı­lı “Ba­rış İçin Bir­leş­me­” ka­ra­rı, Gü­ven­lik Kon­se­yi'nin, bir dai­mi üye­si­nin ve­to­su ne­de­niy­le gö­re­vi­ni ye­ri­ne ge­tir­me­di­ği du­rum­lar­da, Ge­nel Ku­ru­l'­un dev­re­ye gi­re­rek ulus­lar ara­sı ba­rış ve gü­ven­li­ğe da­ir ka­rar­lar al­ma­sı­nı ön­gö­rü­yor. Ge­nel Ku­rul ka­ra­rı­nı oy çok­lu­ğuy­la ala­bi­li­yor. Bu­nun için BM Ge­nel Ku­ru­lu'nu ola­ğa­nüs­tü top­lan­tı­ya ça­ğır­mak ge­rek­li. Bu da iki tür­lü olu­yor. Bi­rin­ci­si, Gü­ven­lik Kon­se­yi'nin üye­le­rin­den bi­ri­nin so­ru­na sa­hip çık­ma­sı ve 15 üye­den 9'u­nun oyuy­la me­se­le­nin Ge­nel Ku­ru­l'­a ha­va­le­si­ni sağ­la­ma­sı. Böy­le bir ka­rar alı­nır­ken ve­to gü­cü iş­le­mi­yor. Ha­len, Gü­ven­lik Kon­se­yi'n­de 5 dai­mi üye­nin ya­nı sı­ra şu dev­let­ler de ge­çi­ci üye ola­rak tem­sil edi­li­yor: An­go­la, Mı­sır, Ja­pon­ya, Ma­lez­ya, Ye­ni Ze­lan­da, Se­ne­gal, İs­pan­ya, Uk­ray­na ve Ve­ne­zu­ela. Bu du­rum­da, ABD, Fran­sa ve İn­gil­te­re, ge­çi­ci üye­ler­den 6'sı­nı yan­la­rı­na ala­rak Su­ri­ye'de bir gü­ven­li böl­ge­nin ku­rul­ma­sı öne­ri­si­ni Ge­nel Ku­ru­l'­a ta­şı­ya­bi­lir­ler. İkin­ci yön­tem, her­han­gi bir BM üye­si­nin ola­ğa­nüs­tü top­lan­tı çağ­rı­sı yap­ma­sı­dır. Bu du­rum­da, Ge­nel Sek­re­ter bir ay için­de üye ül­ke­le­rin salt ço­ğun­lu­ğu­nun böy­le bir top­lan­tı­ya olum­lu bak­tık­la­rı­nı tes­pit eder­se, Ge­nel Ku­ru­l'­u top­lu­yor. Ge­nel Ku­ru­l'­un al­dı­ğı ka­rar­lar “tav­si­ye­” ni­te­li­ğin­de ol­mak­la be­ra­ber ön­gö­rü­len ey­lem için, si­lah­lı mü­da­ha­le de da­hil, meş­ru bir ze­min oluş­tu­ru­yor. Bu yön­te­me, 1956 Sü­veyş kri­zin­de, Sov­yet­ler Bir­li­ği'nin 1948'de Ma­ca­ris­ta­n'­a mü­da­ha­le­sin­de ve 1971'de Do­ğu Pa­kis­tan-Bang­la­deş sa­va­şın­da baş­vu­rul­muş­tur. Dai­mi üye­ler, sa­hip ol­duk­la­rı ve­to im­ti­ya­zı­nı za­yıf­la­ta­ca­ğı en­di­şe­siy­le “Ba­rış İçin Bir­li­k” ka­ra­rı­nın uy­gu­lan­ma­sı­nı öne çı­kar­maz­lar.
(U.D.): Öne­ri­niz çok önem­li. Di­le­riz An­ka­ra ge­re­ği­ni ya­par. Çok te­şek­kür­ler Sa­yın Elek­dağ.
(Ş.E.): Ben te­şek­kür ede­rim Sa­yın Dün­dar.

 

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more