AB-Türkiye ilişkilerinde yaşanan gerilim ve muhtemel senaryolar

Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasındaki gerilim had safhada... Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, dün CNN Türk canlı yayınında, 16 Nisan referandumundan sonra AB ile ilişkilerde yeni adım sinyali verirken, aynı gün Passauer Neue Presse gazetesine konuşan Almanya Başbakanı Angela Merkel de müzakerelerin akıbetiyle ilgili "referandumun beklenmesi gerektiğini" söyledi. Peki 'evet' ve 'hayır' seçeneklerinde muhtemel senaryolar neler? İlişkiler devam eder mi, yoksa kesilir mi? İşte yanıtı...

AB-Türkiye ilişkilerinde yaşanan gerilim ve muhtemel senaryolar

Yaklaşık bir yıl önce Ankara ile Brüksel arasında bahar havası esiyordu. Türkiye ile AB, Avrupa’ya göçmen akışının önüne geçmek için 20 Mart’ta anlaşmaya varmış; bu kapsamda, “en geç Haziran 2016 sonuna kadar Türk vatandaşlarının AB ülkelerine vizesiz girişinin önü açılacak”tı. Tabii bunun için Türkiye’nin şart koşulan 72 kriteri yerine getirmesi gerekiyordu. Geçen bir yılı aşkın süre zarfında, Ankara tüm kriterleri sağlayamadı. Vizesiz Avrupa ihtimali uzaklaştıkça, karşılık restleşmeler zirve yaptı. Avrupa da üzerine düşen şartları yerine getirmiş değil.

Türkiye'nin AB ile varılan göçmen anlaşması çerçevesinde bir yıllık karnesi İlginizi Çekebilir Türkiye'nin AB ile varılan göçmen anlaşması çerçevesinde bir yıllık karnesi

TÜRKİYE-AB İLİŞKİLERİ NEDEN BOZULDU?

Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tansiyon, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından yükselmeye başladı. Avrupa komiserleri, toplu tutuklamalar ve görevden almalar ile medyaya yönelik baskı ve ifade özgürlüğü ihlâlleri nedeniyle Türkiye’ye peş peşe çok sert tepkiler gösterdi. Ankara ise Avrupa’dan gelen tepkilere kulağını tıkayarak, aynı sertlikte karşı yanıtlar verdi.

Hatta Avrupa Parlamentosu geçen Aralık ayında, OHAL uygulamaları nedeniyle Türkiye’nin AB ile yürüttüğü üyelik müzakerelerinin geçici olarak dondurulmasını teklif eden karar taslağını ezici çoğunlukla kabul etti. AB liderlerine tavsiye niteliği taşıyan ve hiçbir bağlayıcılığı olmayan karar, Türkiye’nin “aşırı doz” tepkisiyle karşılandı.

AB Bakanı Ömer Çelik, “yok hükmünde” dediği kararla ilgili şu yorumu yaptı: “Bu karar içerdiği vizyonsuzluk itibariyle, dili itibariyle ciddiye alınacak bir karar değil. Bu mesaj Kapıkule Sınır Kapısı’ndan içeri giremez.” Başbakan Binali Yıldırım da karara ilişkin “Bizim açımızdan hiçbir önemi yok. AB ile ilişkiler zaten kerhen yürüyen ilişkilerdir” dedi.

Avrupa Türkiye'yi 13 yıl sonra yeniden denetime almaya hazırlanıyor İlginizi Çekebilir Avrupa Türkiye'yi 13 yıl sonra yeniden denetime almaya hazırlanıyor

AB İLE İPLERİ KOPMA NOKTASINA GETİREN OLAY

Avrupa ile Türkiye arasındaki ipler ise, Türk bakanların 16 Nisan referandumu için başta Almanya ve Hollanda olmak üzere birçok ülkede miting yapmasına izin verilmemesiyle kopma noktasına geldi.

Hollanda’nın Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun uçağının iniş iznini iptal etmesinin ardından, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın Rotterdam’daki Türk Büyükelçiliği’ne sokulmaması dünyada geniş yankı uyandırdı. Ankara Yönetimi topyekûn Hollanda’ya yönelik çok sert mesajlar verdi.

PEKİ BERLİN ÖZELİNDE NELER YAŞANDI

Ankara-Berlin hattında yaşanan ilişkiler de geçen yıl Haziran ayı başlarında Bundestag’ın 1915 Olayları’nı “soykırım” olarak nitelendiren kararının ardından zaten sekteye uğramıştı. Son olarak Die Welt muhabiri Deniz Yücel’in “PKK propagandası” iddiasıyla tutuklanmasının ardından Türkiye bir kez daha Berlin’in eleştiri oklarına hedef oldu. Akabinde Almanya’da bazı eyaletler, Türk bakanların referandum mitingi yapmasına izin vermedi.

Bunun üzerine, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan birçok açıklamasında, Almanya’nın güncel politikalarını “Nazilerin II. Dünya Savaşı sırasında Yahudilere uyguladığı soykırımla” eşdeğer tuttu. Nazi kıyaslamasına Avrupa’dan peş peşe tepkiler gelse de Erdoğan geri adım atmadı.

Son olarak; Almanya’nın Türk dostu olarak bilinen yeni Cumhurbaşkanı Walter-Frank Steinmeier, yemin töreni vesilesiyle Parlamento’da yaptığı konuşmada Erdoğan’ı ismini anarak hedef aldı. “Cumhurbaşkanı Erdoğan, siz ve diğerlerinin inşa ettiği her şeyi tehlikeye atıyorsunuz” diyen Steinmeier, “On yıllardır elde edilen her şeyin yıkılışını endişe ile izliyoruz” ifadesini kullandı.

Merkel'den flaş açıklama: Referandumu beklemeliyiz İlginizi Çekebilir Merkel'den flaş açıklama: Referandumu beklemeliyiz

AYNI GÜN DİKKAT ÇEKEN İKİ ÇIKIŞ

Cumhurbaşkanı Erdoğan, dün CNN Türk'e verdiği mülakatta, Türkiye ile AB arasında yaşanan gerilimi değerlendirirken, yeni adımlar atılacağı yönünde sinyal verdi. Erdoğan, “16 Nisan'dan sonra çok sürprizlerle karşılaşabilirler” dedi.

Aynı gün Passauer Neue Presse gazetesine konuşan Almanya lideri Merkel de tıpki Erdoğan gibi tarih vererek, tam üyelik müzakereleriyle ilgili “16 Nisan’ı beklemeliyiz” dedi. Merkel, Venedik Komisyonu'nun Türkiye'de yapılacak anayasa değişikliklerinin, “demokrasiyi tehlikeli biçimde geriletecek” nitelikte olduğunu belirtmesini çok ciddiye aldığını söyledi.

Avrupa Konseyi'nin anayasa uzmanlarının oluşturduğu Venedik Komisyonu, 10 Mart’ta yayınladığı raporda, “Anayasa değişikliklerinin kuvvetler ayrılığını ortadan kaldıracağını, bunun da “otoriter bir başkanlık sistemine” dönüşme riski taşıdığını söylemişti: “Gerekli kuvvetler ayrılığı mekanizmasının ortadan kaldırılmasıyla değişiklikler, güçler ayrılığına dayanan demokratik başkanlık sistemine değil, otoriter bir başkanlık sistemine dönüşme riski taşıyor.”

Tüm bu gelişmeler ışığında, Ankara ile Brüksel arasındaki ilişkilerin seyri ne olur? Bu soruya ilişkin kritik gün, hem Erdoğan’ın hem de Merkel’in vurguladığı gibi 16 Nisan. Türkiye de AB de tavrını referanduma kilitlemiş durumda…

İngiliz Times gazetesinden flaş Türkiye analizi İlginizi Çekebilir İngiliz Times gazetesinden flaş Türkiye analizi

KOPENHAG KRİTERLERİ KRİTİK ÖNEMDE

16 Nisan’da ‘evet’ çıkarsa Avrupa Birliği, yeni yapının Kopenhag Kriterleri’ne uyup uymadığı ile ilgili kendi değerlendirmesini yapacak. Bu yönde bir açıklama, Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Kati Piri’den gelmişti.

Türkiye, 3 Ekim 2005’te söz konusu kriterleri tamamlayarak, AB’ye tam üyelik müzakerelerine başlamıştı. Bu kriterler, 22 Haziran 1993 yılında Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da yapılan zirveden adını alıyor.

Söz konusu zirvede alınan kararlar çerçevesinde, AB adayı ülkelerin siyasi, ekonomik ve Birlik mevzuatının benimsenmesi olmak üzere üç ana başlıkta belirlenen kriterleri karşılaması gerekiyor. Siyasi kriterler ise kendi içinde şu dört başlığa ayrılıyor: İstikrarlı ve kurumsallaşmış bir demokrasinin varlığı, hukuk devleti ve hukukun üstünlüğü, insan haklarına saygı ve azınlıkların korunması…

NİSAN’DA YAPILACAK OYLAMAYA DİKKAT

Öte yandan, yaklaşık iki hafta önce Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Denetim Komisyonu, Türkiye'nin siyasi ve hukuksal planda denetime alınmasını kararlaştırdı.

“Demokratik kurumların düzgün işlememesi” gerekçesiyle alınan bu karar, Nisan sonunda yapılacak AKPM genel kurul oturumlarında oylanacak. Şayet buradan onay çıkarsa, Ankara’nın AB ile yürüttüğü müzakereler sekteye uğrayacak ve Türkiye, demokrasisinde yapısal sorunlar bulunan Ermenistan, Azerbaycan gibi ülkelerle aynı pozisyona düşecek.

Bu bağlamda, 16 Nisan’da referandumdan “evet”  sonucu çıkması, AB’nin “Türkiye Konpenhag Kriterleri’nden geri düştü” yolunda bir karar almasına yol açabilir. Hatta Avrupa kanadından gelen açıklamalar, bu yönde bir karar çıkması ihtimalini güçlendiriyor. Fakat burada kritik nokta, 20 Mart’ta varılan göçmen anlaşması!

Ankara Yönetimi, “kapıları açarsak aklınız şaşar” seviyesinde AB’ye tehdit içeren mesajlarını hayata geçirirse, yüksek olasılıkla AB de boş durmaz ve üyelik müzakerelerini dondurabilir.

“Hayır” senaryosunda ise Türkiye’nin içine gireceği siyasi durumla da bağlantılı olarak müzakereler “ne var ne yok gibi” sürer. Ancak son dönemde yaşanan karşılıklı restleşme, Ankara-Brüksel ilişkilerini en azından kısa vadede, “hiçbir şey eskisi gibi olmayacak” noktasına getirmiş durumda…

Hem NATO hem AB... Peş peşe 'Türkiye' açıklamaları İlginizi Çekebilir Hem NATO hem AB... Peş peşe 'Türkiye' açıklamaları

Günün Trend Videosu

Daha fazla göster
Loading...