Türkiye kendi otomobilini yapabilir mi?

Türkiye kendi otomobilini yapabilir mi? Uzmanlara göre cevap: Evet. Fakat sektörü bilenler otomobili üretmekten çok pazarlamanın önemli olduğu görüşünde. Hala ses getirecek ölçekte bir 'babayiğit' çıkıp ben bu otomobili yaparım diyemiyor.

Türkiye kendi otomobilini yapabilir mi?

Türkiye’nin yerli otomobil üretme ve “küresel marka” haline getirme planı nisandaki referandum öncesi tekrar sıcak gündem olurken, uzmanlar Türkiye’nin yerli araç üretecek mühendislik ve donanım altyapısına sahip olduğunu ancak dünya pazarlarına marka yaratarak satış imkanı sağlamanın zor olduğunu söylediler.

Uzmanlara göre otomobil üretimi için belli bir ölçek gerekiyor ve bunun için iç pazar yeterli olmayacağı için ihracatla destek gerekiyor ve bunun için de üretimin en az 300,000-400,000 seviyesinde olması gerekiyor.

otomobil2

HAFİF ARACIN YÜZDE 68’İ İTHAL

Türkiye’de geçen yıl üretilen toplam 1.5 milyon aracın yüzde 77’si ihraç edildi. Geçen yıl yurt içinde satılan yaklaşık 1 milyon hafif aracın ise yüzde 68’i ithal edildi. Yani yurt içinde üretilen 1.5 milyon araçtan sadece 310.000 tanesi yurt içinde tüketiliyor.

Sanayi Bakanı Faruk Özlü, Şubat ayında yaptığı açıklamada hükümetin yerli araç üretimi için konsorsiyum kurulması için sanayicilerle görüştüğünü ve TÜBİTAK’ın yerli araç üretimi için yaptığı çalışmaların bu konsorsiyuma devredileceğini belirtti.

Yerli araç üretimi konusunda Türkiye’de üretici konumda olan şirketleri temsil eden örgütlerden şu ana kadar bu konuda bir açıklama yapılmadı, ayrıca konsorsiyum için kimlerle görüşüldüğüne dair bir bilgi bulunmuyor.

Türkiye'de satılan araçların emisyon değerleri. Tablo: ODD

Türkiye’de satılan araçların emisyon değerleri. Tablo: ODD

‘HANGİ ŞİRKETLER BİLİNMİYOR’

Otomotiv tedarik sanayini temsil eden Taşıt Araçları Yan Sanayicileri Derneği’nden (TAYSAD) yerli araç konusunda soru üzerine yaptığı açıklamada, “Kamunun direk TAYSAD ile teması olmamasına rağmen, birçok üye firmamız ile bu konu özelinde görüşmeler yapıldığını biliyoruz ve bu görüşmeleri TAYSAD olarak takip ediyoruz” denildi ancak hangi şirket ya da şirketler olduğuna ilişkin bilgi verilmedi.

Özlü “Yerli araç için görüştüğümüz birkaç sanayici var, birbiriyle anlaşan sanayicilerin olduğu bir konsorsiyum düşünüyoruz, TÜBİTAK çalışmalarını bu konsorsiyuma devredeceğiz” ifadelerini kullanmıştı.

Yerli otomobil Cadillac kopyası çıktı! İlginizi Çekebilir Yerli otomobil Cadillac kopyası çıktı!

‘ÖNEMLİ OLAN DÜNYA MARKASI YARATMAK’

Üst düzey bir sektör uzmanı olan Otomotiv Sanayi Derneği önceki genel sekreteri olan Ercan Tezer, yerli marka otomobil üretimi konusunun Türkiye’nin gündeminde 40 yıldan beri olduğuna işaret ederek, “Şu anda kendi markasıyla küresel pazarlar için otomobil üreten ülke sayısı altı. Bu ülkelerin ürettiği ürünler dünya pazarlarında dolaşıyor. Kendi ülkesinde yerli marka üretip satan da var elbette İran, Hindistan gibi… Rusya yapıyordu o da bıraktı… Burada önemli olan küresel pazarlar için bir dünya markası yaratmak. Yerli marka otomobil üretmek tartışmasını bir marka yaratma olarak ele almalıyız ki ortaya çıkan ürün dünya pazarlarında yeterli taleple karşılansın” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“Otomobili üretip içeride satarım derseniz bugünkü yerli pazar ortamında talep 10,000-15,000’i geçmez ve bu adetlerle otomobil marka üretiminin verimli olması ise mümkün değil.”

‘TEKNOLOJİK DEĞİL TİCARİ BİR KONU’

Özlü geçen yıl Eylül ayında yaptığı açıklamada da “Yerel bir otomobil değil, küresel bir otomobil markası istiyoruz” demiş, mevcut altyapının bir otomobili tasarlayıp üretmeye yeterli olduğunu, teknolojiden ziyade ticari bir konu olduğunu vurgulamıştı.

'Babayiğit' rektör oldu İlginizi Çekebilir 'Babayiğit' rektör oldu

‘TEDARİK SANAYİ BUNU YAPABİLİR’

Türkiye’de böyle bir otomobilin tasarlanması ve üretim aşamasına geçilmesinde bir sorun olmadığını söyleyen Tezer, “Türkiye’deki mühendislik yetkinliği bu otomobili tasarlayabilir ve geliştirebilir güçte. Uluslararası standartlara uygun olarak yaratabilir, imalatla ilgili deneyimleri de bu otomobilin imalatına yeterlidir. Hem ana hem de tedarik sanayi bunu yapabilir” dedi ve şöyle konuştu:

“Esas sorun talepte olur. Yerel talep yetmez. Bu otomobile küresel talep bulmak lazım ki yaptığımız proje fizibıl olsun. Yıllık 400,000-500,000 üretim seviyesinde böyle bir otomobili üretmek daha avantajlı hale gelebilir.”

“Diyelim ki markayı geliştirdik üretime başladık. Bunun pazarlamasını kim yapacak? Tasarım, üretim ve pazarlama üçlüsüne baktığınız vakit ana sorun pazarlamada oluyor. Ülkelerde şehir içinde tüketicinin gözünün önünde satış yapacak bayilikleri kurmanız lazım. Satış ve pazarlamanın yanında yedek parça ile bakım-tamir sistemini kurmanız lazım.”

‘GENERAL MOTORS 15 SENE ÇALIŞTIKTAN SONRA ELEKTRİKLİ ARAÇ YAPTI’

Otomotiv sektörüne mühendislik hizmeti veren bir şirketin üst düzey yetkilisi de, “Tek bir modelle yerli oto olmaz. Öğrenmemiz gereken şey bu ürünün pazarlanması. General Motors elektrikli aracı üzerinde 15 yıldan fazla çalıştıktan sonra çıkarabildi” dedi.

“Ülkenin sanayi açısından hiçbir sıkıntısı yok. Yerli sanayi bunun altından kalkar. Ama bir iş modeli geliştirilmesi gerekiyor. Pazarlanmasını öğrenmemiz gerekiyor” diyen aynı yetkili, satış/servis ağı, aracın üretimi için oluşturulacak tedarik zincirinin dönebilmesi için ölçek sağlanması gerektiğini söyledi.

2016 yılında 10 milyon 175 bin araç satan Toyota bu alanda dünya ikincisi oldu.

2016 yılında 10 milyon 175 bin araç satan Toyota bu alanda dünya ikincisi oldu.

‘TOYOTA’NIN AVRUPA PAZAR PAYI YÜZDE 3’

Avrupa pazarına bu araçları pazarlanması için yoğun rekabet ortamında etkin bir bayi ağına ihtiyaç olduğunu vurgulayan Tezer, “Bu bayiler her pazarda dünya markaları ile rekabet edecek, ki bu kolay değil. Toyota bile Avrupa’da imalatı olan bir şirket ve Avrupa’da pazar payı yüzde 3 civarında bulunuyor. Kalitesiyle ürün çeşitleri ile muazzam ama Avrupalı almıyor. Tüketici özellikle tanımadığı yeni bir markaya karşı çekingen davranıyor” dedi.

“Türkiye yerli marka ile küresel pazara girecekse bütün bunların dikkate alınması lazım. Hem proje olarak geliştirebiliriz hem de yüksek mühendislikle imal edebiliriz; ancak araç pazarlamayı kimse tartışmak istemiyor çünkü çözümü çok kolay olmayan bir konu. Üretimi kim yapacak satış pazarlamayı kim yapacak” diyen Tezer, hükümetin istediği gibi Mart sonuna kadar bir yerli araç projesi yetişebileceğini ama üretim yatırımı ile bu aracın satış ve pazarlaması nasıl olacağının soru işareti olduğunu söyledi.

‘TÜRKİYE BAŞTAN AŞAĞI MODEL TASARLAYABİLİYOR’

Türkiye’de büyük bölümü yurtdışından küresel otomobil üreticileriyle lisans anlaşmalı en az 14 tane otomobil, hafif ve ağır ticari araç ve traktör üreticisi bulunuyor. Bunlar arasında Fiat, Ford, Renault, Hyundai , Toyota, Honda gibi uluslararası şirketlerin Türkiye’deki ortaklıkları bulunuyor.

Türk otomobil üreticileri, 1990’lı yılların ortalarında başlayan ihracat odaklı üretim hamlesiyle birlikte yurtdışı ortakları için baştan aşağı model tasarlayabilir hale gelirken, uluslararası lojistik konusunda uzmanlık kazandı. Tofaş, Ford Otosan, Renault ve Toyota bazı modellerde küresel pazar için tek üretim merkezi konumundayken, Hyundai’de bazı modellerin Avrupa pazarı için sadece Türkiye’de üretiyor.

TÜRKİYE NE KADAR ARAÇ ÜRETİYOR?
1.5 M
Türkiye'nin 2016'da ürettiği araç sayısı
Türkiye 2016 yılında 1.5 milyon araç üretti. Sektör önümüzdeki dönemde 2 milyon hedefini yakalamak için çalışıyor.

Otomobil ana sanayinin üretimi geçen yıl 1.5 milyon adete yükselirken, ihracat odaklı modellerde tam ölçeğe geçilmesiyle üretimin bu yıl daha da artacağına neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Sektörün üretim kapasitesi ise 2 milyona yaklaşıyor.

Ana sanayiye parça üreten tedarik sanayinde sektörün neredeyse her alanında faaliyet gösteren, Batı Avrupa, Kuzey Amerika ve Çin’de de üretim tesisleri bulunan, küresel tedarik zincirine entegre yüzlerce şirket bulunuyor. Bu kuruluşlar araç hafifleştirme, salınımların azaltılması ve araç içi elektronik kullanımının yaygınlaştırılması alanına odaklanıyor.

REUTERS