Sözcü Plus Giriş

Vatandaştan sonra Çetinkaya da dert yandı

Merkez Bankası raporunda, yüksek vergi artışlarından şikayet etti. MB, Türkiye’de enflasyonun artmasında Maliye’nin vergi politikalarının önemli rol oynadığını belirtti.

Erdoğan SÜZER
08:21 -
Vatandaştan sonra Çetinkaya da dert yandı

Merkez Bankası da tıpkı vatandaşlar gibi yüksek vergi artışlarından şikayet etti. Türkiye'de enflasyonun artmasında vergi artışlarının önemli rol oynadığını belirten Merkez Bankası, özellikle her yıl başlarında vergilere yeniden değerleme oranı kadar zam yapılmasının tüketici enflasyonunu körüklediğini bildirdi. Merkez Bankası, enflasyonun bu şekilde yükselmesinin faizlerin yükselmesinde dolaylı etki yaptığına da dikkat çekti. Başkanlığını Murat Çetinkaya'nın yaptığı Merkez Bankası'nın hazırladığı yılın ikinci enflasyon raporuna, “Yönetilen- Yönlendirilen Fiyat ve Vergi Ayarlamalarının Enflasyon Sürecindeki Rolü” isimli teknik bir çalışma eklendi. Çalışmada kamunun vergi artışlarıyla, fiyatı doğrudan kamu kurumları tarafından belirlenen veya kamunun onayıyla fiyatları oluşan mal ve hizmet kalemlerinin tüketici enflasyonuna etkileri incelendi.

OTOYOL, KÖPRÜ…

Rapora göre hükümetin yüksek vergi uyguladığı alkollü içecekler, tütün, otomobil ve akaryakıt ürünleri tüketici enflasyonu içerisinde yüzde 17 gibi oldukça yüksek bir paya sahip. Bu yüksek pay nedeniyle hükümet bu ürünlerin vergilerine zam yaptığında, fiyatlar yükseliyor, tüketici enflasyonunu artıyor” denildi. Bu üç büyük mal grubunun dışında enflasyonu olumsuz etkileyen bir de kamunun yönlendirdiği fiyatlar olduğuna dikkat çekilen raporda “Bunlar arasında da elektrik ve su fiyatları, çay, şeker ve belediye ekmeğinin fiyatları, doğalgaz, özel okul ücretleri, açık öğretim öğrenci katkı payları ve yurt ücretleri, ilaç fiyatları, ehliyet, pasaport, mahkeme, noter, deprem ve zorunlu sigortalar, araç muayene ve emisyon harç ve ücretleri, hac ve umreye gidiş ücretleri, hastane ve ilaç katkı payları, at yarışı, Milli Piyango ve sayısal loto gibi şans oyunları, otoyol ve köprü ücretleri, TCDD biletleri ve PTT ile tiyatro biletleri bulunuyor. Bu ürünlerin tüketici enflasyonu içerisindeki ağırlığı ise yüzde 13.3'ü buluyor” ifadelerine yer verildi.

YÜZDE 30 PAYA SAHİP

Raporda, birinci gruptaki vergilerle ikinci gruptaki mal ve hizmetlerin tüketici enflasyonu içinde 2018 yılı itibarıyla toplam yüzde 30 gibi yüksek bir paya sahip olduğuna işaret edilirken, “Bu durum, kamunun enflasyon dinamikleri üzerinde oldukça etkili bir rolü olduğunu göstermektedir” denildi. 2007-2017 yılları arasında ortalama enflasyonun yüzde 8.4 olduğu, bunun 1.9'unun kamunun vergi artışlarıyla zamlarından kaynaklandığı belirtilen raporda, vergi ve benzeri kamu zamlarının doğrudan etkilerinin yanı sıra akaryakıt, elektrik ve doğalgazda olduğu gibi hem üretim maliyetlerini artırdığı hem de sinyal etkisi yaparak ve enflasyon beklentilerini yükselterek enflasyonu dolaylı yükselttiği bildirildi.

KAMUNUN ZAMLARI ETKİLİ OLUYOR

Merkez Bankası'nın raporunda özellikle her yıl başlarında vergi ve harçlara yeniden değerleme oranı kadar zam yapılması sonucu iğneden ipliğe her şeye zam gelmesi de değerlendirildi. Raporda bu durum, “Kamunun enflasyona bir etkisi de fiyatların çoğunun geçmiş enflasyon ve döviz kuru gelişmelerine göre belirlenmesi şeklinde ifade edilebilecek endeksleme mekanizmaları ile ortaya çıkmaktadır. Kamu fiyatlarının varlığı, enflasyonda atalete sebebiyet veren bir fiyatlama davranışıdır” denildi. Raporda kamunun fiyatlardaki etkisinin enflasyonun düşürülmesi için de kullanılabileceği belirtilirken enflasyondaki artışın faizlere yaptığı baskıya dikkat çekildi.

Son güncelleme: 08:22 30.05.2018
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more