Reklamsız Sözcü

İttifak nedir? İttifak nasıl işler?

Türkiye 24 Haziran'da yapılacak Milletvekili Genel Seçimlerine ve Cumhurbaşkanlığı seçimine kilitlendi. Türk siyasi tarihinde ilk kez siyasi partiler ittifak yaparak halkın oyunu istedi. Türkiye bu seçimle birlikte yeni bir yönetim sistemine geçecek. Peki ittifak nedir? İttifak nasıl işler? İşte partilerin yaptıkları ittifaklar ve seçim sürecinde yaşanacaklara ışık tutan bilgiler...

android-time 22:47
İttifak nedir? İttifak nasıl işler?
Türkiye 24 Haziran'da yapılacak Milletvekili Genel Seçimlerine ve Cumhurbaşkanlığı seçimine kilitlendi. Türk siyasi tarihinde ilk kez siyasi partiler ittifak yaparak halkın oyunu istedi. Türkiye bu seçimle birlikte yeni bir yönetim sistemine geçecek. Peki ittifak nedir? İttifak nasıl işler? İşte partilerin yaptıkları ittifaklar ve seçim sürecinde yaşanacaklara ışık tutan bilgiler...

Türkiye bugün Cumhurbaşkanı ve 27. Dönem Milletvekili Genel Seçimleri için sandığa gidiyor. ‘Tek sandık çift pusula’ şeklinde yapılacak seçimde; hem cumhurbaşkanının belirlenmesi için oy kullanılacak hem de milletvekili seçimi için… Vatandaşların kafasında hem seçim süreci hem de seçimden sonra yaşacaklar ile ilgili birçok soru işareti var. Haberimizden Türk siyaseti için yeni olan ittifak kavramı hakkında ayrıntılı bilgileri öğrenebilirsiniz.

İTTİFAK NEDİR? SEÇİMLERDE HANGİ PARTİLER İTTİFAK KURDU?

Bir ittifak halklar, gruplar ya da egemen devletler arasında ortak faydayı sağlayacak karşılıklı çıkarlara dayalı kurulmuş ilişkilerdir. Bu ilişkiler gizli ya da ilan edilmiş haliyle yürütülebilir. İttifak üyelerinin her biri müttefik adını alır. Askeri ittifak, Ticari ittifak ve Siyasi ittifakları da barındıran farklı türlerde ittifaklar kurmak mümkündür. İttifak kelimesi savaş ve askeri mücadele konularında terimsel kullanıldığı zaman Müttefik Kuvvetler’i aynı zamanda bu kuvvetlerin birliklerini ifade eder, özellikle 1. Dünya Savaşı ve 2. Dünya Savaşı anlatımlarında bu terimsel anlam kullanılır.

Milletvekili Seçimlerinde ittifak grupları arasında; iktidar kanadında “Cumhur İttifakı (AKP-MHP)”, muhalefet kanadında ise “Millet İttifakı (CHP-İYİ Parti-Saadet Partisi, Demokrat Parti” yer alıyor.

ittifak-aa

İTTİFAK NASIL İŞLER? 10 SORUDA ERKEN SEÇİM VE İTTİFAKLAR

AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, seçim ittifakı, oy kullanma ve oyların sayılmasına ilişkin 10 soru ve yanıtları şöyle:

1- Hangi partiler ittifak yaparak seçime girecek?

Siyasi partilerin seçim ittifakı yapmalarına imkan tanıyan 7102 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri Seçmen Kütükleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Türkiye'de ilk kez siyasi partiler ittifak kurarak seçime girebiliyor.

AK Parti ve MHP'nin kurduğu ve BBP'nin desteklediği “Cumhur İttifakı” protokolü 4 Mayıs'ta, CHP, İYİ Parti, Saadet Partisi ve Demokrat Partinin (DP) kurduğu “Millet İttifakı” protokolü ise 5 Mayıs'ta YSK'ye teslim edildi.

2- İttifak yapan partiler milletvekili aday listelerini nasıl verecek?

İttifak yapan partiler, milletvekili aday listelerini ayrı ayrı verecek. Ancak, “Cumhur İttifakı”na destek veren Büyük Birlik Partisi (BBP), AK Parti listelerinden, “Millet İttifakı”nda yer alan Demokrat Parti ise İYİ Parti listelerinden milletvekili adayı gösterecek. Yeni yasal düzenlemeye göre bu kişilerin kendi partilerinden istifa etmesi gerekmeyecek.

3- Milletvekili aday listeleri ne zaman YSK'ya teslim edilecek?

Siyasi parti genel merkezleri, seçime katılacakları, seçim çevrelerine ait aday listelerini 21 Mayıs günü en geç saat 17.00'ye kadar YSK'ye teslim edecek. Bağımsız milletvekili adayları da aynı gün saat 17.00'ye kadar il seçim kurullarına başvuru yapacak.

4- İttifak yapan partiler, oy pusulasında nasıl yer alacak?

İttifak yapan partiler, oy pusulasında ittifak unvanları altında yan yana yer alacak. Partilerin logoları, isimleri, genel başkanlarının adları ile partiler için ayrılan her sütunun altında, milletvekili adaylarının isimleri de belirtilecek.

5- İttifak alanı içine basılan “EVET” mührü hangi hallerde geçerli sayılacak?

İttifak alanı içerisinde, “EVET” mührünün, bir siyasi partiye ayrılan alana, hem bir siyasi partiye ayrılan alana hem de ittifak unvanı bölümüne, ittifak unvanı bölümüne taşacak şekilde bir siyasi partiye ayrılan alana basılması halinde, bu oy pusulaları geçerli kabul edilecek ve sayım döküm cetvelinde o siyasi partinin cetveldeki sütununa işaretlenecek.

Bu haller dışında, yalnız ittifak alanı içerisine “EVET” mührünün basıldığı her durumda, bu oy pusulaları da geçerli kabul edilecek ve sayım döküm cetvelinde ittifakın ortak oyları sütununa rakamlar birden başlamak üzere, sırasına göre çizilmek suretiyle ayrı ayrı işaretlenecek.

6- Oy pusulaları kaç zarfa koyulacak?

Seçmenler, cumhurbaşkanına ve milletvekillerine yönelik tercihte bulundukları iki ayrı oy pusulasını aynı zarfa koyarak sandığa attıktan sonra oy verme işlemini tamamlayacak.

7- İttifak oyları nasıl sayılacak?

Aynı ittifak içerisindeki siyasi partilerin her birinin geçerli oyu, ittifakı oluşturan siyasi partilerin o seçim çevresinde tek başına aldıkları oy sayısına, ittifakın ortak oylarından gelen payın ilave edilmesiyle bulunacak.

İttifak yapan her bir partiye ortak oylardan gelen pay, ittifak yapan siyasi partilerin tek başına aldıkları oyun bu partilerin toplam oyuna bölünmesiyle elde edilen katsayının, ittifakın ortak oyu ile çarpımı sonucu elde edilecek.

8- İttifak yapan siyasi partiler hangi halde barajı geçmiş sayılacak?

İttifak yapan siyasi partilerin aldıkları geçerli oyların toplamının yüzde 10'u geçmesi halinde, bu siyasi partilerin her biri barajı geçmiş sayılacak. Seçim ittifakı yapılması halinde, yüzde 10'luk barajın hesaplanmasında ittifak yapan siyasi partilerin aldıkları geçerli oyların toplamı esas alınacak, bu siyasi partiler için ayrıca baraj hesaplaması yapılmayacak.

9- İttifakın elde edeceği milletvekili sayısı nasıl hesaplanacak?

İttifakın elde edeceği milletvekili sayısının hesaplanmasında, ittifak yapan siyasi partilerin toplam oyu esas alınacak. İttifakın elde ettiği toplam milletvekili sayısı, ittifak yapan siyasi partiler arasında her birinin aldığı geçerli oy sayısı esas alınarak bu düzenlemedeki usule göre paylaştırılacak.

10- Oylar hangi hallerde geçersiz sayılacak?

Birleşik oy pusulasında tercih edilen cumhurbaşkanı adayı, siyasi parti, ittifak veya bağımsız aday için ayrılan bölümden dışarı taşırmamak suretiyle ”TERCİH” veya ”EVET” mührü basılması gerekiyor. Oy pusulasına, ”TERCİH” veya ”EVET” mührü dışında, herhangi bir yerine imza atılması veya işaret koyulması halinde oy geçersiz sayılacak. Birleşik oy pusulasının düzgün şekilde katlanıp zarfa koyulmasına dikkat edilecek.

Birleşik oy pusulasından başka, zarfa hiçbir şey koyulmayacak, aksi halde kullanılan oy geçersiz olacak. Seçmene birleşik oy pusulası verildikten sonra hata veya başka bir neden ileri sürülerek yeni bir birleşik oy pusulası verilmeyecek.

CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMLERİN İLK TURUNDA %50’Yİ BULAN ADAY OLMAZSA NE OLACAK?

İlk turda Cumhurbaşkanı adaylarından hiçbirisi oyların %50’sinden fazlasını alamazsa, 8 Temmuz 2018’de ikinci tur seçimleri olacak. İkinci tura normal şartlarda birinci turda en çok oyu alan ilk iki aday katılacak. İkinci tura katılamaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılacak. Diğer tüm adayların ikinci oylamaya katılamadığı ve ikinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılacak. Aday, geçerli oyların salt çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilecek. Oylamada, adayın geçerli oyların çoğunluğunu alamaması halinde sadece Cumhurbaşkanı seçimi yenilenecek.

Tüm bu ihtimaller neticesinde kazanan aday, 5 yıllığına Cumhurbaşkanlığı görevini üstlenecek. Mevcut sistemde Cumhurbaşkanı en fazla iki defa, yani 10 yıl için görev yapabilecek.

Merakla beklenen Yılmaz Özdil'in son kitabı "Mustafa Kemal" Plus abonelerine hediye.

SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more