Sözcü Plus Giriş

Türk matematiğinin ‘Gündüz Hocası’ ölümünün 15. yılında anılıyor

2003 yılında aramızdan Türk matematiğinin önemli isimlerinden Prof. Dr. Masatoshi Gündüz İkeda, ölümünün 5.yıldönümünde Ankara'daki mezarı başında anılacak.

09:52 -
Türk matematiğinin ‘Gündüz Hocası’ ölümünün 15. yılında anılıyor

1948’de Osaka Üniversitesi Matematik Bölümü’nü bitirdi. 1953’te doktor, 1955’te de doçent unvanlarını aldı. 1957-59 arasında Almanya’da Hamburg Üniversitesi’nde Helmuth Hasse’nin yanında araştırmalar yaptı. Hasse’nin önerisi üzerine 1960’ta Türkiye’ye gelerek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesinde İstatistik dersleri vermeye başladı. 1961’de aynı üniversitenin fen fakültesinde yabancı uzmanlığa atandı.

1964’te Türk uyruğuna geçerek, 1965’te doçent, 1966’da profesör oldu. 1968’de Ege Üniversitesi’nin izniyle bir yıl süreyle çalışmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne gitti. İzninin bitiminde Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin sürekli kadrosuna girdi. Çeşitli tarihlerde Hamburg, ABD’deki California ve Ürdün’deki Yermuk üniversitelerinde konuk öğretim üyesi,1976’da Princeton’daki Yüksek Araştırma Enstitüsü’nde araştırmacı olarak çalıştı. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) Temel Bilimler Araştırma Kurumunda yer aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Pür Matematik Araştırma Ünitesi başkanlığı yaptı. Cebir ve sayılar kuramına katkılarından dolayı 1979’da TÜBİTAK Bilim Ödülü’nü kazandı.

Japonya’da bulunduğu dönemde halkalar kuramı ve grupların matrisle gösterimi üzerine araştırmalar yapan İkeda, 1970’lerde cebirsel sayılar kuramına yönelerek, rasyonel sayılar cisminin salt Galois grubunun otomorfizimleri ve tümelliği konularında önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Ünlü matematik dergisi Crelle’s Journal’da yayımlanan bir çalışmasında Galois grubunun çok özel bir yapıda olduğunu gösterdi.

JAPONYA’DA DOĞDU TÜRK KIZINA AŞIK OLUNCA TÜRKİYE’YE YERLEŞİP TÜRK OLDU

Matematik deyim ve teoremleriyle ölümsüzleşen, Prof. Dr. Masatoshi Gündüz İkeda, 1926 yılında Japonya’nın başkenti Tokyo’da doğdu.  Aldığı Japon kültürü, Hamburg’da gönlünü kaptırdığı Emel Ardor sayesinde Türk kültürüyle özdeşleşti.

Masatoshi İkeda’nın yaşam çizgisi Hamburg’ta aynı burstan yararlanan Egeli Türk kızı, kimyacı Emel Ardor ile tanışmasıyla şekillendi. Hamburg Üniversitesi’nde sayılar teorisi üzerine araştırma yaparken, ‘‘aşkının kimyasını'' buldu. Ardor’un peşinden Türkiye’ye geldi.  1960 yılında geldiği Türkiye’de, önce işini buldu. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi açılana kadar aynı üniversitede istatistik uzmanı olarak çalıştı. Ardor’u ve ailesini ikna etmek için dört yıl bekledi.

GÜNDÜZ İSMİNİ SEÇTİ

İkeda, 1964 yılında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olurken, Emel Ardor’a da soyadını verdi. Kayınpederinin önerisiyle adına bir de Türk adı ekledi. Japon adından çok, mahkeme kararıyla aldığı ‘‘Aydınlık'' anlamına gelen Gündüz adını kullandı.

CAHİT ARF’IN ÖNERİSİYLE ODTÜ’YE GEÇTİ

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Matematik Bölümü’nden 1965 yılında doçent, iki sene sonra da profesör ünvanı aldı. 1969 yılında da Prof. Dr. Cahit Arf’ın önerisi üzerine Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Matematik Bölümüne profesör olarak katıldı. Türkiye Bilimler Akademisi’nin kuruluşundan bu yana üyesi olan İkeda, uzun süre matematiğin en zor problemlerinden biri olan ‘‘Galois Teorisi'' üzerine çalıştı.

Son nefesini verene kadar matematik için ter döken ve öğrencileri arasında ‘Gündüz Hoca’ diye bilinen İkeda, 77 yaşında hayata gözlerini yumdu.

Tüm son dakika haberleri için tıklayın.

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more