Reklamsız Sözcü
METİN KÖKLÜÇINAR

Zincir mi, takoz mu çekme halatı mı?

8 Ekim 2018

2017 bitmiş, sonuçlar açıklanmıştı…
2016 yılında ağır ticariyle birlikte 1 milyo­nu geçen Türkiye toplam pazarı, 2017'de de milyon sınırına dayanmış olmanın hazzını yaşıyordu.

★★★

2016'daki bu ‘rekor' yükselişe hemen ‘cari açık' bahane edildi. Daha yıl tamam­lanmadan (kasım ayında) ÖTV oranlarına matrah limiti (çıplak vergisiz fiyat) eklene­rek bastırılmaya çalışılmıştı. Buna rağmen 2017 pazarı da 956 bin küsur çıkınca, matrahın piyasayı ‘korkulduğu kadar' etki­lemediği ortaya çıkıyordu.
Herkes halinden memnundu. 1 buçuk milyonu bile aşabilecek potansiyele sahip Türkiye otomotiv pazarından “Buçuksuz olsun bizim olsun” nidaları yükseliyordu.
Tıpkı bugün olduğu gibi tek sorun(!) döviz artışıydı.
2017'de Euro kuru yüzde 22 artmış, haliyle bu durumdan otomobil fiyatları etkilenmişti. 2017 sonuna gelindiğinde, markalar ÖTV matrahının ilk dilimi olan yüzde 45'lik orana ‘40 bin liralık' otomobil bulmakta zorluklar yaşamaya başlamıştı.
Üstelik 2018 yeni model yılı ile birlikte geleceklerden, ilk dilime araç bulunamaya­caktı.
Tam bu noktada siyasiler “Hızır gibi yetişti…”
40 bin liralık ilk dilimi yılbaşında 46 bin liraya yükseltti.
Euro yüzde 22 artmış ama matrah artışı yüzde 15'te kalmıştı.
Olsun'du…
O günlerde bu güncellemeye kimse ‘teşekkür' etmedi(!)

★★★

2018 Ocak, Şubat ve Mart aylarında piyasada adeta bir ‘bahar' havası esiyordu.
Oysa bu üç ayın tatmin edici satış ra­kamlarına ulaşmasındaki en önemli etken­lerden biri, rekor bir yılın arkasından gelen 2017'de, öngörüldüğü kadar satılmayan ve elde kalan ‘stok'lardı…

★★★

Bu arada ‘Başkan'lık seçimine iki ay kalmıştı ve 2018 yılının ilk ‘azaldı' raporları nisan (yüzde 1,09) ve mayısta (yüzde 4,78) geldi.
Bu düşüş erken gelen baharın, yorgun­luğuna verildi…
24 Haziran'la birlikte sıcaklar da artma­ya başladı.
Temmuz ve ağustosta aniden bastıran dövizle birlikte ‘kurmetreler' dayanılmaz derecelere yükseldi. Piyasada bunalmayan bırakmadı.
Bu kadar yüksek ve ani iniş çıkışlar bün­yeleri de ‘sarsıyordu' haliyle… Bağışıklık direncine göre, hafif bir boğaz kaşıntısıyla ayakta nezle olarak atlatacağını sanan da oldu, yatak döşek grip olacağı düşünen de.
Derken,
Siyasiler yine “Hızır gibi yetişti…”
23 Ağustos'u 24'e bağlayan gece, bir EK'le, ‘matrah reçetesi' yeniden yazıldı…
46 bin liralık ilk dilim, 70 bin liraya çekildi.
Öncekinden tek bir farkla…
Dokuz ay önce Euro ile arası kapatılma­ya çalışılan yüzde 15'lik doz, bu kez yüzde 50 yapıldı. Dolar baz alındığı için de ‘yeşil reçete' ile sunuldu. ‘Aşırı doz'dan etkilenen sektör bunu ‘müjde' sanıp tek tek ‘teşek­kür' etti…
Ve sadece birkaç gün önce,
2018 yılı Eylül ayında toplam pazar bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,73 azaldı ve 23 bin 28 adet oldu. Geçen yıl 71 bin 352 adetti. Otomobil satışları yüzde 67,06 kayıp ile 17 bin 595, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 69,7 ile 5 bin 433 adet olarak gerçekleşti.

★★★

Şimdi…
Son ‘Matrah reçetesi'yle de ayağa kal­kıp bir adım atamayan,
Ve erken kara kışla ‘son'baharını bile yaşamadan yolda kalan sektörü,
Sanırım uzun bir süre ne zincir, ne takoz ne de çekme halatı kurtaracak!

Merakla beklenen Yılmaz Özdil'in son kitabı "Mustafa Kemal" Plus abonelerine hediye.

Metin Köklüçınar
SIRADAKİ HABER
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp more