Sözcü Plus Giriş

Uzmanlar ikinci YEP’i değerlendirdi

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak dün, bu yılın hedeflerinin güncellendiği ve önümüzdeki üç yılı kapsayan yeni ekonomi programını açıkladı. Yeni açıklanan programdaki hedefleri değerlendiren uzmanlar, beklentilerle Türkiye ekonomisinin gerçeklerinin birbirine uymadığı görüşünde. YEP'te dolar kuru 2022 yılında 6.74 olarak tahmin edildi.

09:48 -
Uzmanlar ikinci YEP’i değerlendirdi

Hükümetin Orta Vadeli Program (OVP) yerine geçen yıl hayata geçirdiği Yeni Ekonomi Programı'nın (YEP) 2019-2022 yıllarını kapsayan bölümü, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklandı. Programa göre Türkiye ekonomisi 2019 yılını yüzde 12 enflasyon ve yüzde 0,5 büyüme ile kapatacak. Önümüzdeki 3 yıl içinde ise büyümenin yüzde 5'e çıkarılması, enflasyonun yüzde 4,9'a ve işsizliğin yüzde 9'a indirilmesi hedefleniyor. DW Türkçe'nin haberine göre YEP'teki hedefleri değerlendiren ekonomistler, Albayrak'ın açıkladığı hedeflerin Türkiye ekonomisine ilişkin gerçeklere uymadığını belirtiyorlar.

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak bu yıla ilişkin güncellenmiş tahminleri ve 2020-2022 yıllarına ilişkin hedeflerin yer aldığı Yeni Ekonomi Programı (YEP) sunumunu gerçekleştirdi. (Fotoğraf: Yavuz Alatan-SÖZCÜ)

GEÇEN YILKİ HEDEFLER TUTMADI

Albayrak'ın dün açıkladığı YEP, hükümetin 2018'in son çeyreğinden beri küçülen ekonomiyi düze çıkartmak için açıkladığı 9’uncu paket oldu. Albayrak'ın 20 Eylül 2018'de açıkladığı YEP'te kamuda 2019’da 60 milyar TL’lik tasarruf sağlanacağı, 16 milyar TL gelir artırımı elde edileceği ve bankaların güncel yapılarını tespit etmek için mali bünye değerlendirme çalışmalarına başlanacağı gibi iddialı hedefler vardı. Ancak bu noktalarda henüz iyileşme sağlanabilmiş değil.

Geçen yıl açıklanan YEP'te 2019 büyümenin yüzde 2,3, enflasyonun yüzde 15,9 ve işsizliğin de yıl sonunda yüzde 10,8 olması hedefi konmuştu. Ayrıca 25 Şubat 2019 tarihinde gerçekleştirilen “İstihdam Seferberliği 2019 Tanıtım Toplantısı”nda Bakan Albayrak, 2019 yılında 2,5 milyon kişiye istihdam sağlanacağını ilan etmişti. Ancak geçen süre zarfında, işsizlikte azalma bir yana, ülke genelinde işsiz sayısı 4 milyonu aşarak rekor kırdı. Büyüme, son 3 çeyrekte negatif gerçekleşirken, enflasyon ise Ağustos sonu itibariyle yıllık bazda yüzde 15 olarak gerçekleşti.

İLGİLİ HABERBugün açıklanan ikinci YEP'te neler değişti?Bugün açıklanan ikinci YEP'te neler değişti?

“HEDEFLER GERÇEKLERLE UYUŞMUYOR”

Piri Reis Üniversitesi Uluslararası İşletmecilik ve Ticaret Bölümü Başkanı Prof. Dr. Kaya Ardıç'a göre, Albayrak'ın açıkladığı YEP'te “çok radikal” hedefler bulunuyor. Bir yıl önce açıklanan YEP'te yer alan hedeflere bakıldığında, geçen süre zarfında işsizlik, büyüme ve enflasyonda beklenen başarının elde edilemediğini ifade eden Prof. Ardıç, “Bu kez de konulan hedefler ile gerçekler uyuşmuyor. Bu hedefler gerçekçi tahliller sonucu mu ortaya çıktı, yoksa bir temenni mi bilemiyoruz. Doğrusu YEP'teki hedefleri gerçekçi bulmak zor” diye konuşuyor. Ardıç, örnek olarak geçen yıl YEP'te 2019 büyümesinin yüzde 3,2 olarak öngörüldüğünü, bu yıl ise hedefin yüzde 0,5'e düşürüldüğüne dikkat çekiyor.

“YATIRIMCI HALA EKONOMİYE GÜVENMİYOR”

Uluslararası yatırımcılar açısından Türkiye ekonomisine olan güvenin hala istenen düzeye gelmediğini dile getiren Ardıç, “Ayrıca tüketicilerin ekonomiye güveni de hala düşük düzeylerde seyrediyor. Böyle bir ortamda, 3’üncü ve 4’üncü çeyreklerde yüksek büyüme beklemek ilginç. Sayın Albayrak'ın ekonomide yeni model dediği şeyin ne olduğunu da açıkçası göremiyoruz” diye konuşuyor.

“YENİ BÜYÜME MODELİ BELİRSİZ”

Türkiye'nin bugüne kadar uyguladığı büyüme modeline göre büyümek için enflasyon artışı ve cari açığa ihtiyaç duyulduğunu ifade eden ekonomist Murat Sağman'a göre ise, YEP'e bakıldığında hükümetin farklı bir büyüme modeline geçiş yaptığı görülüyor.

Ancak bu yeni modelin nasıl kurulacağının belirsiz olduğunu ifade eden Sağman, “Hem büyüyeceğiz hem de cari açığı ve enflasyonu düşüreceğiz derseniz, bugüne kadar Türkiye ekonomisinde olmayan bir şey söylemiş oluyorsunuz. Açıkçası bunun nasıl başarılacağı da YEP'te anlatılmıyor” şeklinde konuşuyor.

“IMF ÖNERİLERİ HAYATA GEÇİRİLİYOR”

Albayrak'ın açıkladığı YEP'te yer alan bazı hedeflerin Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından geçen hafta açıklanan Türkiye raporunda yer alan bazı önerilerle uyumlu olması da dikkat çekiyor.

Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yalçın Karatepe, IMF'nin iş gücü piyasasının esnekleştirilmesi, ücret artışlarının beklenen enflasyona göre hesaplanması ve verginin tabana yayılması gibi önerilerinin YEP'te kendine yer bulduğunu söylüyor. Muhalefet üyelerinin IMF ile görüşmesine tepki gösteren hükümetin Para Fonu’nun krizin faturasını topluma çıkaran bir dizi önlemini YEP'e yansıttığına işaret eden Prof. Karatepe, şunları söylüyor:

“YEP’te IMF ile uyumlu olarak, esnek çalışma biçimlerinin etkinleştirilmesinden bahsedilirken, yine Para Fonu’nun önerdiği gibi kamuda maaş zamlarının gerçekleşen değil beklenen enflasyona göre verileceğinden bahsediliyor. Ayrıca IMF'nin Türkiye raporunda vurguladığı gibi, verginin tabana yayılacağı söyleniyor. Bu da vatandaştan daha çok vergi toplamak, daha fazla zam anlamına geliyor.”

DOLAR KURU TAHMİNLERİ

Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan Yeni Ekonomi Programı’nda (YEP),gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) hedefleri TL ve dolar cinsinden ayrı ayrı verildi. Bu rakamlardan yapılan hesaplamaya göre dolar kuru, 2019 yılında 5.70 TL olarak tahmin edildi. Dolar kuru 2020’de 6.00 TL, 2021’de 6.40 TL, 2022 yılında da 6.74 TL olarak öngörüldü.

YEP’e göre, 2018 yılında 3 trilyon 724 milyar lira olan GSYH, 2019’da 4 trilyon 269 milyar lira olacak. 2020 yılında ise 4 trilyon 872 milyar lira olarak programlandı.

Son güncelleme: 09:56 01.10.2019
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more