Sözcü Plus Giriş

İsveç’te ürkütücü ‘corona’ tablosu: Planlar tutmadı, İsveç komşularını katladı

Corona virüsü ile mücadelede resmen belirtilmese de "sürü bağışıklığı" yoluna giden İsveç'te korkutucu bir tablo ortaya çıktı. İsveç; Finlandiya, Norveç, Danimarka, Estonya, Letonya ve Litvanya'nın toplamından daha fazla vakayla ve çok çok daha fazla ölümle karşı karşıya kaldı.

Derleyen: Metin AKTAŞOĞLU
Güncellenme: 09:41, 17/11/2020
İsveç’te ürkütücü ‘corona’ tablosu: Planlar tutmadı, İsveç komşularını katladı

Dünya ve özellikle Avrupa’nın geneli corona virüsü pandemisinde ikinci dalga ile mücadele etmeye çalışırken sürecin başından beri ülkelerin uyguladığı farklı stratejiler, geriye dönük değerlendirme yapma açısından anlamlı tablolar ortaya çıkarıyor.

İsveç de sürecin başından beri uyguladığı farklı mücadele stratejisi nedeniyle dikkat çeken ülkeler arasında yer alıyor. İsveçli yetkililer izlenen yol haritasının adını resmen “sürü bağışıklığı” olarak koymazken uygulamalar İsveç’in bu tartışmalı metodu izlediğini gözler önüne koyuyor.

ACI TABLO…

Neredeyse hiç kısıtlamaya gitmeyen ve sosyal mesafe uygulamasının olmadığı ülke, İskandinav Yarımadası’ndaki komşuları Norveç ve Finlandiya ile karşı kıyısındaki Danimarka’ya; hatta Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvanya’ya kıyasla daha acı bir tablo ile karşı karşıya kaldı.

İsveç’in başkenti Stockholm’de Fotoğraf: Reuters

En kalabalık ve yüzölçümü olarak da en büyük İskandinav ülkesi olan İsveç’te bugüne kadar 177 bin 355 vaka görülürken Covid-19 nedenli ölümlerin sayısı 6 bin 164 olarak kayıtlara geçti.

Finlandiya, Norveç, Danimarka, Estonya, Letonya ve Litvanya’nın toplamından daha fazla vakanın görüldüğü İsveç, ölüm sayılarında da bu altı ülkenin toplamından katbekat fazla ölümle karşı karşıya kaldı.

İsveç corona virüsünün ekonomik hasarından kurtulmak için çalışma hayatının ve sosyal hayatın durmadığı bir stratejiye başvururken, bu plan, ne vakalar ve ölümleri düşük seviyede tuttu ne de ülke ekonomik olarak pandemiden daha az hasarla çıktı.

İlginizi ÇekebilirAvrupa'da ikinci dalga ile en iyi mücadele eden ülke Finlandiya'nın sırrıAvrupa'da ikinci dalga ile en iyi mücadele eden ülke Finlandiya'nın sırrı

Sviriges Riksbank (İsveç Merkez Bankası) ekonominin bu yıl yüzde 4.5 oranında daralmasını bekliyor. Mart ayında yüzde 7.1 oranındaki işsizlik, mayıs ayında ise yüzde 9’a çıktı. Kıyas yapmak gerekirse Danimarka’da merkez bankası, ekonominin bu yıl yüzde 4.1 küçülmesini bekliyor. Ülkede mart ayında yüzde 4.1 olarak açıklanan işsizlik ise mayıs ayında 5.6’ya yükseldi.

İsveç’te psikolojik olarak halkın Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı “pandemi yorgunluğu” sürecini ise daha hafif atlattığı düşünülüyor ancak ekonomik açıdan refleks ile tasarruf moduna geçen halkın, harcamaları kıstığı da söyleniyor.

SÜRÜ BAĞIŞIKLIĞI NEDİR?
Sürü bağışıklığı, nüfusun yeterli bir yüzdesinin aşılama veya önceki enfeksiyonlar yoluyla bir enfeksiyona karşı bağışık hale gelmesiyle ortaya çıkan ve böylece bağışıklığı olmayan bireyler için enfeksiyon olasılığını azaltan bir bulaşıcı hastalıklardan dolaylı korunma şeklidir.

Peterson Uluslararası Ekonomi Enstitüsü kıdemli üyesi ekonomist Jacob F. Kirkegaard, İsveç’in pandemi ile mücadele stratejisinin başarısızlığını “Kelimenin tam anlamıyla hiçbir şey kazanmadılar” ifadeleriyle dile getirirken uluslararası ticaret açısından süreci “Tedarik zincirinin mevcut durumu nedeniyle diğer ülkelerin sektörlerini kapatma noktasına getirmesi, İsveç’in imalat sektörünün de kapanması anlamına geliyor. Bu tamamen öngörülebilir bir durumdu” şeklinde yorumladı.

ʻʻ
Maske kullanımının katı kurallara tabi olduğu ülkelere bakarsanız iyi ilerlediklerini görmek zor.
İsveç'in Covid-19 ile mücadele stratejisini yöneten Epidemiyolojist Anders Tegnell

Kurallar ve kısıtlamalar koymaktan kaçınan ve “halkın duyarlılığına güvendiğini” duyuran hükümet; restoranlar, spor salonları, mağazalar, kafeler gibi rekreasyon alanları ve okulların büyük ölçüde açık kalmasına izin verirken İsveç’in komşuları katı karantina uygulamalarına gitmiş, büyük gruplar halinde toplanmayı yasaklamış, dükkanları ve pek çok rekreasyon alanını kapatmıştı.

Sol üst: toplam vaka sayısı, sağ üst: toplam ölüm sayısı, sol alt: günlük vaka sayıları, sağ alt: günlük ölüm sayıları: Kaynak: worldometers.info

Bununla birlikte İsveç’in virüsle mücadelesinde iki dönem dikkat çekiyor. Bunların ilki vakaların çok ciddi artış gösterdiği 15 Eylül-15 Kasım aralığı. 15 Eylül’de 87 bin 670 olan vaka sayısı, iki ay sonunda 15 Kasım’da 177 bin 355’e yükseldi ve neredeyse ikiye katlandı.

Aynı dönemde ölüm sayıları ise 5 bin 826’dan 6 bin 164’e yükseldi.

İkinci kritik dönem ise 22 Mart ile 22 Haziran arası. Bu dönemde ölüm sayıları korkutucu seviyelere yükseldi. 22 Mart’ta 50 olan toplam ölüm sayısı, 22 Haziran’da 5 bin 329’a vaka sayısı ise bin 986’dan 59 bin 674’e çıktı.

Pandemi nedeniyle bazı müzeler faaliyetlerini durdururken (solda), kamuya açık alanlarda sosyal mesafe uyarıları (sağda) da artış gösterdi. Fotoğraflar: Reuters

GRETA, GREVE EVDEN DEVAM EDECEK

Bu sayıların ve verilerin ışığında İsveç’te sosyal mesafe ile ilgili uyarılara daha fazla önem verilmeye başlandı. Bazı müzeler, kafeler, restoranlar ve alışveriş merkezleri de önlem amacıyla faaliyetlerini durdurdu. İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg de her cuma İsveç Parlamentosu önünde yaptığı okul grevi eylemini online olarak sürdüreceğini açıklarken oldukça revaçta olan evde test yaptırma talepleri de hükümet tarafından, oluşan 16 bin kişilik sıra bitene kadar askıya alındı.

Hükümet aynı zamanda pandemi nedeniyle zarar gören işletmelere maddi destek sağlanacağını da ay başında duyurdu.

ÖNLEMLER ALINIYOR

Vaka sayısının yakın dönemde keskin bir artış içine girdiği İsveç’te 16 Kasım itibarıyla önlemler alınmaya başlanırken bir basın toplantısı düzenleyen Başbakan Stefan Lovfen, daha önce maksimum 300 kişi olan toplanma sayısını 8’e düşürdüklerini açıkladı. Kamuya açık alanlarda en fazla 8 kişi bir araya gelebilecek.

“Topyekün karantinaya inanmıyoruz” diyen Başbakan Lovfen “Aldığımız önlemlerin uygun olduğunu düşünüyoruz” ifadelerini kullandı ve ekledi:

“Bu, tüm toplum için yeni normal. Spor salonlarına gitmeyin, kütüphanelere gitmeyin, akşam yemekleri organize etmeyin. İptal edin.”

İlginizi ÇekebilirCovid-19 pandemisini dize getiren ülke: AvustralyaCovid-19 pandemisini dize getiren ülke: Avustralya

İçişleri Bakanı Mikael Damberg ise toplanma sınırlamasının şimdilik bir ay geçerli olacağını ifade ederken kısıtlamanın yıl sonuna kadar devam etmesi bekleniyor. 13 Kasım’da Reuters’a konuşan ülkenin corona virüsü ile mücadele yönteminin mimarı Baş Epidemiyolojist Anders Tegnell genel stratejilerinin değişmeyeceğine vurgu yaptı.

“Bu yolda devam edeceğiz. İsveç’te bu şekilde çalışıyoruz. Büyük bir anlayışa ve kurallara karşı büyük bir bağlılığa sahibiz.”

Halkın bir bölümü “In Tegnell we trust!” (“Tegnell’e güveniriz!” ABD’nin 1956’da Kongre kararıyla belirlediği resmi sloganı olan In God We Trust: Tanrı’ya Güveniriz ifadesine bir gönderme) tişörtleri giyecek kadar Tegnell’in arkasında ancak eleştiriler de oldukça sert.

İsveç’in corona virüsü ile mücadele yönteminin mimarı Epidemiyolojist Anders Tegnell. Fotoğraf: Reuters

BİLİM İNSANLARI UYARDI

Son olarak 13 Kasım’da Aftonbladet gazetesinde ortak bir açık mektup yayımlayan 27 İsveçli bilim insanı ve doktor, bahar döneminde yaşanan korkunç tablonun tekrarlanabileceği yönünde uyarıda bulundu.

Tegnell ise Avrupa’da pek çok ülkenin İsveç’in uyguladığı modele geçiş yaptığını savunuyor:

“Şimdilerde çoğu ülke İsveç’te yaptığımız şekilde mücadele ediyor. Neredeyse hiçbir ülke okulları kapatmıyor örneğin.”

Maske kullanımı ile ilgili olarak bir tavsiyede bulunmayan ender ülkelerden biri olan İsveç’te bu karar insanların tercihine bırakılmış durumda. Pek çok tavsiyeye rağmen Tegnell ise “Bu konuda çok az çalışma olması şaşırtıcı. Ve maske kullanımının katı kurallara tabi olduğu ülkelere bakarsanız iyi ilerlediklerini görmek zor” dedi.

Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more