Sözcü Plus Giriş

Astana Süreci çöktü, AKP yönünü ABD’ye çevirdi

Suriye'deki hain saldırıda 8 Türk askerinin şehit düşmesinden sonra gözler Ankara-Moskova-Washington hattına çevrildi. Türkiye'nin Rusya ile yürüttüğü Astana Süreci, bir haftadır İdlib'de yaşanan gelişmelerle adeta çöktü. AKP hükümeti dünkü saldırıdan sonra, Rusya cephesinden ABD cephesine doğru yaklaştı. İdlib'de şehit düşen askerler konusunda Rusya'nın taziye mesajı vermemesi de Ankara-Moskova hattındaki gerilimi gözler önüne serdi. Yaşananların ardından üst düzey bir Rus yetkili, "İdlib'de yaşananlar Türkiye-Moskova ilişkisine ciddi baskı uyguluyor" dedi.

Zeynep GÜRCANLI
11:38 -
Astana Süreci çöktü, AKP yönünü ABD’ye çevirdi

Rus uçağının düşürülmesi ve ardından Ankara’nın Rusya’dan özür dilemesiyle birlikte, AKP hükümeti büyük hızla ABD cephesinden uzaklaşıp, Rus cephesine kaymaya başlamıştı. Rusya’dan S-400 alımı, Moskova ve Tahran’la birlikte İdlib için kurulan “Astana Süreci”, Rusya ile enerji alanında işbirliğinin geliştirilmesi arka arkaya geldi.

Ancak İdlib’de son bir haftadır yaşanan gelişmeler önce Astana sürecinin çökmesinin ardından da Ankara’nın hızla Rus cephesinden ABD cephesine geçmesinin önünü açtı. Yaşananların ardından Ankara, Moskova’ya adeta “nyet” yani hayır dedi.

İŞTE ANBEAN YAŞANANLAR:
Her şey, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD Başkanı Donald Trump ile 27 Ocak akşamı yaptıkları telefon görüşmesi ile başladı. Erdoğan, Trump'ın telefonunu “deprem için geçmiş olsun dediği, nezaket telefonu” olarak nitelendirdi.

Ancak bu telefon görüşmesinden sonra pek çok alanda Türkiye'yi yakından ilgilendiren gelişmeler yaşandı…

28 Ocak günü Trump, yanına İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu da alarak, danışmanı da olan damadı Jared Kushner'in mimarı olduğu Orta Doğu Barış planını açıkladı. Plan konusunda, bir gün önce telefonla görüştüğü Erdoğan'a da bilgi verdiği, daha sonra Erdoğan’ın açıklamalarıyla ortaya çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, partisinin genişletilmiş il başkanları toplantısında Orta Doğu Barış planına karşı sert açıklamalar yaptı. Ancak bu açıklamalar, alana pek yansımadı. Planın açıklanmasından hemen sonra Suudi Arabistan’da yapılan İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısına, tam üye olmasına rağmen İran davet edilmedi.

Türkiye ise, Trump’ın planına en çok karşı çıkan İran’ın toplantıya alınmamasına ses çıkarmamayı tercih etti.

TRUMP’IN TELEFONUNUN ARDINDAN…
Trump’ın Erdoğan’a telefonunun ardından İdlib'de Moskova-Türkiye gerginliği sıcak çatışmaya dönüştü. 28 Ocak'ta Suriye ordusu İdlib'in Maatar El Numan kasabasına girdi. Bu kasaba, Heyet Tahrir El Şam örgütünün kontrolündeydi. Bu örgütü aslında Türkiye de resmen “terör örgütü” olarak tanıyor.

Ancak Suriye ordusunun, bir terör örgütü kontrolündeki kasabayı ele geçirmesine karşılık, AKP hükümeti bölgeye askeri yığınak yapmaya başladı.

Türkiye'nin İdlib'deki bu tavrına ilk “alkış” da ABD'den geldi. ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi James Jeffrey, “Türkiye sınırına 700 bin mülteci dayandı” diyerek işleri kızıştırdı. Aslında Heyet Tahrir El Şam'ı ABD de resmen “terör örgütü” olarak tanıyor. Ancak, Jeffrey açıklamasında “bu örgütün pek bir tehdit yarattığını görmedik” dedi. Bir anlamda, Türkiye'nin HTŞ'yi koruma tavrına yeşil ışık yakmış oldu. Oysa ABD’liler bir süre önce bölgeye insansız hava araçları ile saldırı düzenleyip, HTŞ militanlarının kritik bir toplantısını vurmuş, çok sayıda teröristi öldürmüştü

EN SOMUT İŞARET, ERDOĞAN’IN UKRAYNA ZİYARETİ
Türkiye’nin ABD cephesine geçişinin bir başka somut işareti de Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ukrayna ziyareti oldu. 50 milyon dolar bulunamadığı için tank palet fabrikasını Katar’a satan AKP hükümeti, Ukrayna’ya 200 milyon dolar yardım yapılmasına ilişkin anlaşma imzaladı.

Anlaşma sonrasında ise Erdoğan, Kırım nedeni ile Rusya ile büyük gerilim yaşayan Ukrayna’ya resmi ziyarette bulundu. Kırım’ın Rus ilhakının üzerinden geçen yıllar içinde Ankara buna tepkisini düşük profilli olarak tutmayı tercih etmişti. Ancak Erdoğan, Ukrayna’ya yaptığı ziyarette Kırım’ın Rus ilhakına karşı yıllar içindeki en sert tepkiyi gösterdi.

Türkiye'nin kendisini ABD cephesine atmasının bir başka somut belirtisi ise, İdlib konusundaki Astana anlaşmasının (Türkiye-İran-Rusya) üçüncü sacayağı İran ile Türkiye arasında yaşanan ve manşetlere çıkmayan çok kritik bir gelişme oldu.

Türkiye'nin Kontrolündeki Özgür Suriye Ordusu-Suriye Milli Ordusu milisleri, Halep'te İran Devrim Muhafızları Ordusu komutanlarından Asgar Paşapor'u öldürdü. Paşapor, ABD'nin suikast düzenlediği Devrim Muhafızlarının komutanı Kasım Süleymani'nin de yakın arkadaşıydı.

İLGİLİ HABERSon dakika... İdlib'de 6 şehit verdiğimiz saldırı sonrası Rusya'dan ilk açıklama: Bize söylemedilerSon dakika... İdlib'de 6 şehit verdiğimiz saldırı sonrası Rusya'dan ilk açıklama: Bize söylemediler

İYİ HABERLER PEŞ PEŞE GELDİ
AKP hükümeti Washington cephesine yaklaştıkça, ABD’den de “iyi haberler” gelmeye başladı. New York'ta görülmekte olan Halkbank davasında üst mahkeme, “davanın geçici olarak durdurulmasına” hükmetti.

Halkbank, hakkında kurumsal olarak New York Güney Bölge Federal Mahkemesi’nde açılan davayı “yok sayıp”, duruşmalara katılmıyordu. Bu yüzden çok büyük meblağlarda para cezasıyla karşı karşıya kalacaktı. Bu durumu engellemek için Halkbank avukatları davanın yok sayılması için ABD'de ikinci derece mahkemesine (temyize) başvurdu.

Halkbank'ın avukatlarının üst mahkemeye yaptığı başvuruda dün “geçici” bir karar alındı. Buna göre, üst mahkeme 25 Şubat’ta başlaması planlanan Halkbank duruşmasının “geçici olarak durdurulmasına” karar verdi.

ABD, TÜRKİYE’Yİ DESTEKLEMEYE BAŞLADI
Türkiye'nin ABD cephesine yaklaşmasıyla birlikte İdlib konusunda ABD’den gelen sıcak mesajlar da arttı. Washington, İdlib’de Rus-Esad rejimi saldırısında şehit olan Türk askerleri için başsağlığı dileklerini iletti. İdlib’de olası mülteci akınına karşı, ABD Türkiye’nin tezlerini destekleyen açıklamalar yapmaya başladı.

ABD ile Türkiye arasındaki bu yakınlaşmanın, AKP hükümeti tarafından İdlib’de halen rejime karşı savaşmakta olan cihatçı grupların korunması için bölgede bir”cep” kurulmasının ve bunun Esad rejimine de kabul ettirilmesi için Washington’dan destek almaya varıp varamayacağını ise zaman gösterecek.

RUS YETKİLİDEN TÜRKİYE MESAJI
Öte yandan Reuters haber ajansının son dakika gelişmesi şeklinde sunduğu haber, bir üst düzey Rus siyasetçinin Türkiye ile Rusya arasındaki gerilimi değerlendirdiği mesajı servis etti. Rusya’da Federal Meclis’te Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaşev, “Suriye’nin İdlib bölgesinde yaşananlar Moskova’yı endişelendirdi ve Rusya ile Türkiye arasındaki anlaşmalarda ciddi bir gerilime sebep oluyor” dedi.

Son güncelleme: 10:47 13.02.2020
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more