Sözcü Plus Giriş

Beyaz ölüm çığ! Nasıl meydana gelir… Nasıl Anlaşılır… O anda neler yapılır…

Van'daki çığ felaketinde önceki gün bir minibüsün üzerine çığ düşmüş, 5 kişi yaşamını yitirmişti. Bölgeye giden kurtarma ekibinin üzerine de çığ düşmesiyle 41 kişi daha hayatını kaybetti. Peş peşe yaşanan iki faciada 84 kişi de yaralandı. Türkiye'de çığ felaket bölgelerinde arama kurtarma çalışmasına katılan Bursa Arama Kurtarma Derneği (BAKUT) Operasyon Sorumlusu Orhan Topal, çığ felaketinde erken müdahalenin önemine işaret ederek, “Çığ altında kalmış birine 30 dakika içinde müdahale etmelisiniz” dedi.

Halil ATAŞ / Bursa
17:42 -
Beyaz ölüm çığ! Nasıl meydana gelir… Nasıl Anlaşılır… O anda neler yapılır…

Bursa’da 1999 yılında kurulan Bursa Arama Kurtarma Derneği’nin (BAKUT) Operasyon Sorumlusu Orhan Topal, beyaz tehlike çığ hakkında önemli bilgiler verdi. Topal, Türkiye’nin birçok bölgesinde yaşanmış çığ felaketlerinde arama kurtarma çalışmalarına katıldıklarını belirterek, “Uludağ’da bu risk yok denecek kadar az. Çığ riski Doğu-Anadolu ve yüksek dağlarda bulunur” dedi.

“SAF DÜZENİ İLE ARAMA YAPIYORUZ”

BAKUT Operasyon Sorumlusu Orhan Topal, çığ bölgesinde arama-kurtarma çalışmaları yaparken dikkat ettikleri hususları şöyle anlattı:

* Arama kurtarma çalışmasında ilk önce çığ bölgesine girmeden tekrardan çığ düşmesine karşı emniyetli nokta belirleyerek kaçış güzergahı belirliyoruz. Emniyetli alanda gözcü bırakarak çığ bölgesine girerek tek ekip lideri önderliğinde saf düzeni oluşturarak sondalama ve kürek ekibi şeklinde aramalara başlıyoruz.

İLGİLİ HABERVan'da yaşanan çığ faciasının ardından ünlü isimler sessiz kalmadıVan'da yaşanan çığ faciasının ardından ünlü isimler sessiz kalmadı

ÇIĞA NEDEN OLAN ETKENLER

Bursa’da AFAD, AKUT, İHH ve BAKUT’un çığ felaketine karşı deneyimli kadroya ve donanıma sahip olduğunu ifade eden Topal, çığ hakkında bilinmesi gerekenleri ve alınması gereken tedbirleri şöyle sıraladı:

* Sıcaklık artışı: üstteki karı eriterek ağır bir kitle oluşturmakla tehlikeli olmaktadır. İlkbaharın sıcak rüzgarları ve yağmur fırtınası, üstteki tabakayı eritip ağırlaştırarak çığ oluşumuna neden olabilir.

* Rüzgar: Yoğun bir kar yağışına eşlik eden rüzgar çığ riskini yükseltir. Kuvvetli bir rüzgar tek başına çığa neden olabilir.

* Taze bol kar: 30 c m den fazla ise tehlike oluşturur.

* Kalın kar: Kar ne kadar kalın olursa doğal engelleri o kadar aşar ve kayma riski artar.

Bursa Arama Kurtarma Derneği (BAKUT) Operasyon Sorumlusu Orhan Topal (FOTO: SÖZCÜ)

* Islak ya da yapışkan yoğun kar: Bu tür kar ağır olduğundan alttaki tabaka tarafından tutulamaz ve kayma olasılığı artar.

* Kar tanelerinin şekli: İğne ve küçük taneler şeklindeki kar, yılsız şeklindeki kardan daha tehlikelidir.

* Katmanlar arasında boşluk: Katmanlar arasındaki hava boşlukları nedeniyle sağlam tutunma olamayacağı için risk artar.

* Kornişli bölgeler: Kornişlerin düşmesi çığa neden olabilir.

* Yamaç eğimi: Çığ en çok 25-45 derece eğimli yamaçlarda görülür.

* Yamaç yüzeyi: Kaya tabakası gibi yüzeyler çığ için uygun zemin oluşturur. Büyük kayalar katmanları tutacağı için çığ olasılığı düşüktür.

* Yamaç profili: Dış bükey yamaçlar genellikle diğerlerinden daha tehlikelidirler. Gerilimin en yüksek olduğu bölümde kırılma olasılığı yüksektir.

* Yamacın yönü: Kuzey yamaçlardaki kar kışın ortasında, güneydekiler ise ilkbaharda ve güneşli günlerde daha çok kayma riski taşır.

* Kuytu yamaçlar: Rüzgarın savurduğu karla dolan bu yamaçlarda kar hem derin hem de gevşektir.

İLGİLİ HABERVan'da çığ felaketinden Saadet Partisi'ni yıkan haberVan'da çığ felaketinden Saadet Partisi'ni yıkan haber

ÇIĞ RİSKİ BULUNAN YERLERDE YAPILMASI GEREKENLER

* Mümkünse sırt hattından gidilir. Yamaç üzerinde varsa kayalık, ağaçlık bölgeler hedeflenir. Yamaç teker teker geçilir. Karı en az noktadan kesecek şekilde uzun adımlar atılır. Karı en az ve en kısa kesecek şekilde yamaca dönük vaziyette yana atılan adımlarla geçilir.

* Emniyet alınan ve hedeflenen yerin güvenli olması halinde ip emniyetinde teker teker geçilir. Çığ geldiğinde çantanın atılabilmesi için bel tokası açık bırakılır. Sıkıca giyinilir. Varsa çığ kaytanı hazır tutulur. Varsa bieps cihazı çalıştırılır.

FOTO: SÖZCÜ

ÇIĞA YAKALANILDIĞINDA NE YAPILMALI?

* Çanta ya da kayak gibi malzemelerden kurtulun. Kazmanızı saplayarak aşağı kaymayı geciktirmeye çalışın. Bağırın ki diğerleri sizi fark etsin. Yana doğru koşmaya ya da atlamaya çalışın.

* Yüzme hareketleri bazen yardımcı olur. Gömülünce, kar göğsü sıkıştırmadan önce derin nefes alınarak göğüs kafesine geniş bir alan yaratılır. Kollar ve eller başın önünde bir solunum boşluğu oluşturmak üzere yüzün karşısında tutulur.

* Kuru ve toz kar, erken boğulma bakımından o kadar tehlikeli değildir. Çünkü içinde hava vardır. Islak kar yüz dışarıda olsa dahi sıkıştırmak suretiyle ölüme neden olabilir. Panikten ve enerji harcamaktan kaçının. Arkadaşlarınız büyük olasılıkla sizi arıyorlardır.

İLGİLİ HABERMeteoroloji'den 16 ilde yoğun kar ve çığ uyarısı!Meteoroloji'den 16 ilde yoğun kar ve çığ uyarısı!

ÇIĞ TESTİ NASIL YAPILIR?

* Bir kürek yardımıyla yamaçta 1 metre boyunda 90 santim eninde ve bir iki katman derinliğinde bir kar kesiti alınır. Ortaya çıkan katmanlarda aşağıdaki değerlendirmeler yapılır. Farklı sertlikteki komşu katmanlar. Çok yumuşak katmanlar. (El çok kolay giriyorsa)

* Katmandan yapılan kartopundan su sızıyorsa. Buz katmanları. Kristaller. Yapışık olmayan taneler, küçük kar topları. Hava boşluğu. Bunlardan herhangi birinin varlığı, yamaçta tehlikeli bir zayıflığın işareti olabilir.

* Kürekle ya da elle çekilen bir katman 5-10 kg lık bir kuvvet uygulaması ile kayabiliyorsa çığ riski vardır.

FOTO: SÖZCÜ

ÇIĞ NEDİR?

* Dağlık, engebeli ve eğimli rüzgaraltı yamaçlarda tabakalaşmış veya toz kar örtüsünün kendi iç direnciyle veya dış etkilerle yerinden koparak vadi tabanına hızla kayma olayıdır.”

Son güncelleme: 17:48 06.02.2020
Paylaş Tweet social-whatsapp Whatsapp Paylaş more