Sözcü Plus Giriş
SERPİL YILMAZ

Amerikalı şirketlerden “Ver bana, ver bana”

30 Mayıs 2021 Yazarlar

Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Biden'ın ilk kez yüz yüze görüşme yapacağı NATO Zirvesi öncesi Türkiye'de yatırımları bulunan Amerikalı şirketler talep yağdırdı

Dünya gazetesinden Kerim Ülker'in, “650 milyar dolarlık iki ABD'li fon Türkiye'den çekiliyor” başlıklı yazısından, sözü edilen fonların Türkiye'deki yatırımlarının milyar dolara varmadığını anlıyoruz.

Amerika'daki Ermeni, Yahudi ve FETÖ lobilerinin senatörler üzerindeki etkisi, “çıkış kararında” etkili olmuş olabilir…

Ne var ki, dolar kuru 8.60 TL'ye ulaşarak yeni bir rekora imza atan Türkiye ekonomisinin “davetkar” sinyaller verdiğini iddia etmek de güç.

★★★

4.5 ayda 2 kez yapılan Merkez Bankası Başkanı değişikliği en çok finansal piyasaları etkiledi.

İstikrarsızlık olarak yorumlanan bu değişimler; Borsa İstanbul'da (BİST) yabancı yatırımcıların çıkışını hızlandırdı.

Hisse senetlerinde 2013 yılından bu yana dolar bazında en ucuz dönem yaşanırken, bu çıkışı “kaçış” olarak tanımlamak da mümkün.

★★★

Aynı eğilimi doğrudan yatırımlarda görüyor muyuz? Türkiye'den fabrikasını kapatıp giden yok!

Tam tersi; kamuya ait arsa-tesis-işletme-şirket gibi değerler satışa çıkıyor, ihaleler tam gaz devam ediyor; pandemide bile fabrikalar kapanmıyor…

★★★

27 Mayıs'ta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ABD Başkanı Joe Biden ile 14 Haziran'da Brüksel'de ilk kez yüz yüze geleceği NATO Zirvesi'nden önce Amerikalı şirketlerle çevrimiçi bir toplantı düzenledi.

Boeing, Amazon, Hilton, Microsoft, Kellogg, PepsiCo, Cisco, Citi, Netflix, Cargill, General Electric, Honeywell Aerospace, The Coca-Cola Company, Johnson&Johnson ve P&G gibi Amerika'nın önde gelen gruplarından üst düzeyde katılımlar sağlandı.

Online konferansta söz alanlardan Hilton ve Netflix yeni yatırım projelerini  anlattılar.

★★★

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, Dış Ekonomik İlişkiler (DEİK) Başkanı Nail Olpak, Türk-Amerikan İş Konseyi (TAİK) Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ ve Türkiye Varlık Fonu (TVF) Genel Müdürü Arda Ermut'un da katıldığı toplantıda; pandemi sonrası ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi yönünde öneriler alındı.

★★★

ABD'nin Türkiye'deki toplam doğrudan yatırımlarının 13 milyar dolara, Türk firmalarının ABD'deki yatırımlarının ise 7.2 milyar dolara vardığını söyleyen Erdoğan'ın “Dünyada ne olursa olsun, Türkiye'ye 1 dolarlık bile yatırımı olan firma bizim için Türk firmasıdır” sözü kayda geçti…

★★★

Toplantı sonrası görüştüğüm Amerikalı şirketlerin temsilcilerinden izlenimlerini aldım.

Yatırım ikliminin iyileşmesi için “güven ve istikrara” duyulan ihtiyacı başa koyuyorlar.

Şirketler öngörülebilirliğin ortadan kalkmasını, mevzuatların sıklıkla değişmesini, oyun içinde kuralların değişmesini, vergilendirme ve teşvik sistemini eleştiriyorlar.

★★★

Amerikan Ticaret Odası-Amerikan Şirketler Derneği (AmCham/ABFT) üyeleri, 5 Mayıs'ta Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan'ı da ziyaret etmiş ve yatırım iklimine ilişkin görüşlerini dile getirmişlerdi.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın “Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı” kapsamında verilen teşviği gündeme getiren yatırımcılar, birden çok bakanlıkla muhatap olmanın getirdiği zorluklara işaret ediyorlar.

AmCham Türkiye Temsilcisi'nin de içinde yer alacağı bir “çözüm masası” kurulması önerisine sıcak bakan Elvan, “koordinasyon kurulu” kuruluşunu başlattı.

Biden ABD'li şirketlerin nabzını tutu

ABD Bakan Yardımcısı Wendy Sherman, 25 Mayıs ile 4 Haziran arasında yapacağı; Brüksel, Jakarta, Phnom Penh, Bangkok ve Honolulu programına Ankara'yı da aldı.

Sherman, AmChamTürkiye /ABFT toplantısında başka STK'larla da görüştüğünü belirtti.

Bunlar arasında, ABD eski Başkanı Donald Trump ve ailesiyle “dost” olan Mehmet Ali Yalçındağ'ın başkanı olduğu TAİK'in yer almaması ABD Başkanı Joe Biden'ın “eski düzende” gitmeyeceğinin işaretiydi…

P&G Türkiye, Kafkasya ve Orta Asya Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Tankut Turnaoğlu'nun başkanlığını yaptığı AmCham Türkiye ile TAİK işbirliği gelişiyor.

“YEŞİL DÖNÜŞÜME DESTEK VERİN”

Amerika'dan şöyle bir şey duyduk mu?

ABD'nin pandemiyle küresel mücadeleye ve dünyayı bir sonraki salgına hazırlamaya ayırdığı 16 milyar dolardan fazla kaynaktan Türkiye'ye ŞU KADAR PARA AYIRDIK…”

Yok tabi…

Wendy Sherman Ankara ziyaretinin ardından CNN Türk'e yaptığı açıklamada “Türkiye'ye uygulanan S-400 yaptırımları için alternatifler sunduk, karar Türkiye'nin” dedi, gitti…

İnsan hakları ve demokrasi uyarıları yapmayı ihmal etmedi, iki ülkenin Afganistan-Libya'da işbirliğini hatırlattı; ihtilaflı ülkelerden Suriye'yi dışarıda bıraktı!

Konuk Bakan Yardımcısı'na Trump döneminde belirlenen Türkiye-ABD arasında ticaret hacmini 100 milyar dolara çıkarma hedefine sadık kalınması gerektiğini ifade eden şirketler, Amerikan yönetimine şu mesajı veriyor:

Gümrük Birliği'nin yenilenmesi müzakerelerine; e-ticaret, sağlık, yeşil enerji teknolojileri yatırımlarına destek verin. Türkiye; coğrafi konumu ve iş gücü yapısı, KOBİ'lerin küresel tedarikçi olma potansiyeli ile yatırım avantajını koruyor.”

Avrupa'yı da dezenfektan ile “kirletmeyi” başardık!

Ne pandemiymiş; vurgunculara gün doğmuş…

Kendi bakanlığına dezenfektan satmasının ortaya çıkmasından sonra görevden alınan Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan'dan beteri de varmış!

Türk Amerikan İş Adamları Derneği (TABA) Başkanı Ali Osman Akat hakkında Uluslararası Polis Teşkilatı'na (Interpol) şikayetler yağmış…

★★★

Akat'ın, ilk olarak Danimarka ve İrlanda'ya Aralık 2020'de ihraç ettiği Virapro marka dezenfektanın içeriğinde bulunan metanolün; baş ağrısı, bulanık görme ve hatta körlüğe yol açabileceğine işaret edilmiş.

Avrupa Birliği Yolsuzlukla Mücadele Ofisi'nin (OLAF) 140 bin litre dezenfektana el koyduğunun açıklandığını söyleyen bir TABA üyesi “OLAF, bu ürün hakkında 27 AB ülkesini uyardı” diyor.

★★★

Türk Patent ve Marka Kurumu'na Virapro el dezenfektanı için marka patent başvurusu 2020 yılında yapılmış.

Marka, 30 Mart 2020'de Akat'ın firması Tis Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi adına tescil edilmiş.

İTO kayıtlarına göre tek yetkilinin Akat olduğu firma, parfüm, krem, makyaj ürünleri gibi kozmetik alanında faaliyet göstermek üzere 2001 yılında kurulmuş.

Bu gelişme üzerine Akat, mahkeme kararıyla TABA Başkanlığı'ndan alınmış, yerine “geçici” olarak yardımcısı Süleyman Sanlı geçirilmişti.

O da hazirana kadar…

Derneğin Haziran 2021'de yapılacak genel kurulunda yeni başkan seçilecek.

YAZARIN TÜM YAZILARI