Serpil Yılmaz
Serpil Yılmaz

Sahra Altı Afrika ile rekabet eden bir Türkiye

TIME dergisinin eylül sayısında ilan ettiği “2021'in En Etkili 100 İsmi” listesine, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) İcra Direktörü Fatih Birol'un girmesi, küresel iklim kriziyle mücadeleye duyulan ihtiyacı da ortaya koyuyor.

★★★

Birol TIME'ın yayını üzerine Twitter'da yaptığı paylaşımda bir vaatte bulunuyor:

Sahip olduğum tüm etkiyi ülkelerin net sıfır karbon salımı hedefine ulaşmasını sağlamak için kullanırken; bunun ekonomik, adil ve güvenli olmasını sağlayacağım.

★★★

Kilit kelimeler; “ekonomik, adil, güvenli…”

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da New York'ta devam eden Birleşmiş Milletler (BM) 76. Genel Kurulu'ndaki konuşmasında aynı vurguyu yaptı:

Paris İklim Anlaşması'nı, atılacak YAPICI ADIMLARA uygun şekilde ve ULUSAL KATKI BEYANIMIZ çerçevesinde, önümüzdeki ay Meclis'imizin onayına sunmayı planlıyoruz.

★★★

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı'nın (OECD) bünyesinde kurulan IEA'nın Paris'teki merkezine bağlanıp konuştuğum Birol, “Glasgow'da 100 milyar dolarlık Yeşil İklim Fonu bildirgesi imzalanacak” diyor..

İskoçya'nın Glasgow kentinde 31 Ekim-12 Kasım tarihleri arasında yapılacak, BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 26. Taraflar Konferansı'nda (COP26) gelişmiş ülkeler desteklerini ilan edecekler.

★★★

Dünyanın karşılaştığı en ivedi çözülmesi gereken sorunun, iklim değişikliği olduğunu vurgulayan Birol, “Sera gazı salımı bu oranlarda arttığı sürece, orman yangınları, kuraklık, sel felaketleri sayısı ve şiddeti artacak. Fosil yakıtları temiz enerjiyle  ikame etmek lazım. İklim mücadelesinde iletişim sektörü bisiklet hızıyla ilerliyorsa, enerjiyi tank gibi düşünebiliriz; daha yavaş…

★★★

197 ülkenin yüzde 75'inin 2050 yılına kadar “sıfır emisyon” taahhüdünü hatırlatan Birol, “Hem kendi ekonomilerinde hem de ticari partnerlerinde temiz enerji düzenlemelerine gidecekler” diyor.

Türkiye için de kritik bir nokta…

Türkiye'nin ihracatının yüzde 50'sini yaptığı AB ülkeleri, 1 Ocak 2023'te “sınırda karbon vergisi” uygulamaya başlayacak.

★★★

Peki Türkiye C0P26'da ilan edilen 100 milyar dolarlık fondan pay alabilecek mi?

İşte burası çok önemli.

Erdoğan'ın BM Genel Kurulu'ndaki sözlerini hatırlayın, bir parentez açmıştı:

Atılacak yapıcı adımlara uygun şekilde…

Bu, şu demek; eğer Türkiye'ye kaynak aktarılacaksa Meclis'ten bugün-yarın “Paris İklim Anlaşması” onayı çıkar.

★★★

Dünyada sıcaklık artışının 2.7 santigrat dereceye ulaşmasında en büyük pay gelişmiş ülkelerde…

Bu nedenle “küresel ısınmayla mücadele” sorumluluğu/yükümlülüğü haklı olarak farklı ölçeklendirilmeli.

Glasgow'dan çıkacak metin; Norveç ile Bangladeş'i aynı kefeye koymayacak…

★★★

Birol, 2030'a kadar yıllık küresel sıcaklık artışını 1.5 santigrat derece ile sınırlama hedefine doğru atılan adımları küçümsemiyor: “Geçen yıl enerji sektöründe yatırımların yüzde 90'ı yenilenebilir kaynaklara yapıldı.

Dünyanın en büyük 20 otomobil üreticisinden 18'inin elektrikli otomobil yatırımı var.

★★★

Zengin ülkelerin ahlaki ve finansal sorumluluğuna dikkat çeken Birol, “Masaya 100 milyar doların konulması, iklim krizi ile mücadelede samimi olunduğu inancı geliştirecek. Temiz enerji yatırımlarına katkı sağlayacak” sözleriyle, “yeşil ekonomiyi” istihdam, inovasyon ve mali politikalar açısından araçsallaştırıyor…

★★★

İkinci soru: Fonun dağıtımına hangi ülkeden başlanacak?

Sera gazı emisyonunda en düşük paya sahip olmakla birlikte “iklim krizinden” en fazla etkilenecek bölge Afrika…

Birol, 2 kişiden 1'inin elektriğinin olmadığı Sahra Altı Afrika'nın, İngiltere'nin üç katı güneş enerjisi potansiyeline sahip olduğunu vurguluyor.

Afrika'dan başlanacak; belli oldu.

★★★

Sabancı Üniversitesi İstanbul Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) Onursal Başkanı da olan Birol'a Türkiye iklim krizi ile mücadelede hangi noktada diye sorduğumda, yenilenebilir enerjiye ayrılan kaynaklardaki artışı vurguluyor.

Biz ne görüyoruz?..

Zeytinliklerin madencilere açılmasına yol açan ve TBMM'de 9 kez oy birliği ile reddedilen yasa tasarısını, hafta başında, bu kez elektrik ihtiyacı bahane edilerek 10. kez yenileyen Ticaret Bakanlığı'nı…

Orman alanlarını, kıyıları imara açan ilgili bakanlıkları…

Mahallenin 93 gündür nöbet tuttuğu 354 dönümlük Validebağ Korusu'na moloz döken Üsküdar AKP belediyesini…

Karadeniz'de, Kazdağları'nda ormanları katleden kamu ihalecisi madencileri…

★★★

Tapuda “dönüm” yazısını gördüler mi, gözleri dönüyor!

Umutlu olalım…

İktidara “New York'ta doğru söyler, Ankara'da şaşar” demeyelim.