Sözcü Plus Giriş
SEZGİN ÖZCAN

Durdurulan Bağ-Kur sürelerini canlandırma fırsatı

20 Haziran 2021 Yazarlar

Başta vergi ve SGK prim borçları olmak üzere kamuya olan çeşitli borçların yeniden yapılandırılarak ödenmesine imkan sağlayan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Kanun, 4/b (Bağ-Kur) sigortalılarına borcu nedeniyle silinen (durdurulan) sigortalılık sürelerini daha az ödeme yaparak yeniden kazanma fırsatı veriyor.

Bilindiği üzere SGK'ya kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde primlerini ödeyemeyen 4/b sigortalılarına zaman zaman çıkarılan yasalarla borçlarını ödemeleri için bir süre veriliyor. Verilen süre içinde borçlarını ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılıkları durduruluyor.

Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiyor ve bu sürelere ilişkin primler SGK tarafından takip edilmeyerek siliniyor. Sigortalılıkları durdurulanlardan 4/b kapsamında çalışması devam edenlerin sigortalılıkları durdurma tarihini izleyen günden itibaren yeniden başlatılıyor. Daha sonra sigortalı ya da hak sahipleri tarafından, durdurulan sigortalılık sürelerinin tamamı, talep tarihinde belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı ödenerek canlandırılabiliyor, yani yeniden kazanılabiliyor.

Örneğin, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçici 76. maddesine göre 31 Mayıs 2018 tarihi itibarıyla prim borcu bulunan ve prim borcunu 2018 Temmuz ayı sonuna kadar ödemediği için sigortalılık süresi durdurulan 4/b sigortalısının,  silinen sigortalılık sürelerini canlandırmak istemesi halinde, her bir gün için en az başvuru tarihinde geçerli olan asgari ücretin yüzde 34,5'i kadar prim ödemesi gerekiyor.

FIRSAT KAÇMAZ

7326 sayılı Yasa ile durdurulan sigortalılık süreleri için ödenecek primlerin, Yİ-ÜFE uygulanarak güncellenmiş tutarı üzerinden ödenerek canlandırılmasına imkan sağlandı.

4/b kapsamında tescilleri yapıldığı halde prim borçları nedeniyle sigortalılık süreleri durdurulmuş olanlar, durdurulan sigortalılık süreleri için ödeyecekleri primlerin sigortalılık süreleri durdurulmamış gibi değerlendirilerek, Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanmasını talep edebilecekler. Başvuru süresi 1 Temmuz'da başlayacak olup, 1 Kasım 2021 (bu tarih dahil) (31 Ekim 2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) tarihine kadar başvurmak mümkün olacak. Başvurular e-devlet üzerinden yapılabilecek. Vefat edenlerin yakınları da avantajlı ihya için başvurabilecek. Hesaplanan borcun tamamının en geç ilk taksit ödeme süresi olan 1 Kasım 2021 (bu tarih dahil) (31 Ekim 2021 tarihi hafta sonuna denk geldiğinden) tarihine kadar ödenmesi gerekecek. Borcun tamamının ilk taksit ödeme süresi içinde ödenmemesi halinde ihya işlemi geçerli sayılmayacak.

SAĞLANAN AVANTAJ

Yapılandırma yasasının sağladığı avantajı, durdurulan sigortalılık süresinin 2017 yılına ilişkin olduğu varsayımıyla şöyle hesaplamak mümkün. Tercih fırsatı verilmemiş olsaydı, 2017 yılına ilişkin olarak 2021 yılında ihya edilecek her bir aylık sigortalılık süresi (örneğin 2017 Ocak ayı) için en az asgari ücret (3.577,50 TL) üzerinden 1.234,24 TL prim ödenmesi gerekecekti. Avantajlı ödeme halinde ise ödenecek prim tutarının hesabında, 2017 yılında geçerli olan asgari ücret (1.777,50 TL) esas alınacak ve prim aslı 613,24 TL olacak. Bu tutara, ödeme süresinin bittiği tarihten 9 Haziran 2021 tarihine kadar geçen süre için Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanan tutar eklenecek. Örneğin, 2017 yılı Ocak ayı için ödenecek tutar 725 TL olacak. Böylece, 509 TL daha az prim ödemek suretiyle ihya (canlandırma) işlemi gerçekleşmiş ve silinen sigortalılık süreleri yeniden kazanılmış olacak.

YAZARIN TÜM YAZILARI