1 milyar dolarlık kriz: Siz uyurken fiyatlar değişecek
Otomobiller artık tekerlekli bilgisayarlara dönüştü, ancak yapay zekâ devriminin çip iştahı otomotiv sektörünü karanlık bir tünele sokuyor. DRAM fiyatları %100’den fazla arttı, Tesla ve Rivian gibi devler üretim riskine girerken, GM ve Ford’un 2026 maliyetlerine 1 milyar dolarlık ek fatura yolda.
Otomobillerimiz artık tekerlekli bilgisayarlara dönüştü. Bilgi-eğlence sistemleri, akıllı ekranlar ve Gelişmiş Sürücü Destek Sistemleri (ADAS), çalışmak için devasa miktarda DRAM (Dinamik Rastgele Erişimli Bellek) çipine ihtiyaç duyuyor, ancak aynı çiplere, dünyayı kasıp kavuran yapay zeka (AI) sunucularının da ihtiyacı var ve çip üreticileri, kâr marjı çok daha yüksek olan teknoloji devlerine öncelik veriyor.
Otomotiv endüstrisini karanlık bir tünele sokan bu krizin temel dinamikleri şunlar:
YAPAY ZEKA İŞTAHI VE %100 FİYAT ARTIŞI
Yapay zeka devrimi, muazzam bir veri işleme ve bellekleme gücü gerektiriyor. Üreticiler, devasa kârlar getiren yeni nesil AI çipleri varken, otomobillerde kullanılan daha eski ve basit DRAM'leri üretmeyi arka plana atıyor.
Pazardaki bu devasa talep kayması ve arz kıtlığı, dünya genelinde DRAM çip fiyatlarının %100'den fazla artmasına neden oldu.
EN BÜYÜK DARBEYİ KİMLER ALACAK?
Tesla ve Rivian gibi elektrikli araç (EV) devleri ve premium markalar en büyük risk grubunda. Modern araçların mimarisi, tüm fonksiyonları tek bir çipte toplayan SoC (System on Chip) teknolojisine dayanıyor ve bu sistemler DRAM olmadan kör ve sağır kalıyor.
Çip bulunamazsa, otomobil üreticileri fabrikaları durdurmamak adına yeni modellerden bazı gelişmiş otonom özellikleri veya ekran fonksiyonlarını geçici olarak kaldırmak zorunda kalabilir.
DETROİT'İN DEVLERİNE MİLYAR DOLARLIK FATURA
Amerikan devleri General Motors (GM) ve Ford, yaklaşan fırtınanın farkında. Sadece malzeme ve çip fiyatlarındaki bu anormal artışın, şirketlerin 2026 yılı maliyetlerine ayrı ayrı 1 milyar doların üzerinde ek yük getirmesi öngörülüyor.
Şirketler şu an için idare edebilecek kadar stokları olduğunu iddia etse de fiyatlar üzerindeki baskının sürdürülemez boyutlara ulaştığını kabul ediyorlar.
Küresel bellek çipi pazarının kaderi büyük ölçüde sadece üç şirketin dudaklarının arasında: Samsung (Güney Kore), SK Hynix (Güney Kore) ve Micron (ABD).
Pazarın %90'ını kontrol eden bu üçlüden SK Hynix, "süper döngü" adını verdikleri AI talebi sayesinde 2026 yılı için tüm üretim kapasitelerinin şimdiden tükendiğini (sold-out) duyurdu.
Otomotiv devleri çip tedarik edebilmek için artık AI şirketleriyle rekabet edip çok daha yüksek meblağlar ödemek zorunda kalacak. Bu devasa maliyet artışı da kaçınılmaz olarak showroomlardaki nihai araç fiyatlarına zam olarak yansıyacak.