1 milyon yıllık kafatası insanlığın kökenine ışık tutuyor
Çin’in Hubei eyaletinde 1990 yılında çıkarılan 1 milyon yıllık bir insan kafatası, dijital olarak yeniden inşa edildi. “Yunxian 2” olarak adlandırılan bu kafatası, Denisovalıların atalarına ait olabilir ve modern insanın Asya’daki evrimi hakkında önemli ipuçları sunuyor.
Science dergisinde yayımlanan yeni araştırmaya göre, kafatasının daha önce düşünüldüğü gibi Homo erectus’a değil, 2021’de Çin’in kuzeydoğusunda bulunan “Ejder Adam” (Dragon Man) kafatasıyla ve Denisovalılarla daha yakın akraba olduğu ortaya çıktı.
Araştırmacılar, bilgisayarlı tomografi (CT) taramaları kullanarak kafatasını dijital ortamda yeniden yapılandırdı. Yeniden inşa edilen kafatası, büyük bir beyin hacmi, uzun ve alçak alın kemiği, ve göz çukurları arasında dar bir mesafe gibi dikkat çeken özellikler taşıyor. Bu özellikler, araştırmacıların “Homo longi kladı” olarak adlandırdığı soylara özgü.
Homo longi kladı, Denisovalıları da içeren bir insan soy hattı olarak tanımlanıyor. Araştırmanın ortak yazarlarından Chris Stringer (Londra Doğa Tarihi Müzesi), bu kladın “1 milyon yıldan uzun bir süre boyunca” varlığını sürdürdüğünü belirtiyor. Aynı şekilde Neandertaller ve Homo sapiens soyları da benzer sürelerle devam etti.
Araştırmada 57 fosil kafatası üzerinden yapılan istatistiksel analizler, Neandertal kladının yaklaşık 1,38 milyon yıl önce, Homo longi kladının 1,2 milyon yıl önce, Homo sapiens’in ise yaklaşık 1,02 milyon yıl önce ortak atadan ayrıldığını gösterdi. Bu tarihlerin yakınlığı, insan evriminde hızlı bir çeşitlenme süreci yaşandığını düşündürüyor.
Araştırmanın diğer yazarlarından Xijun Ni (Çin Bilimler Akademisi), bu hızlı farklılaşmanın nedenini kesin olarak bilmediklerini, ancak bu eski insan gruplarının küçük, izole topluluklar hâlinde yaşadığını ve farklı paleocoğrafi çevrelere adapte olduklarını söylüyor.
Stringer ise, bu farklılaşmanın arkasında 1,1 milyon ve 900 bin yıl önce yaşanan iki büyük soğuk iklim olayı gibi çevresel faktörlerin rol oynamış olabileceğini ifade ediyor. Bu tür iklimsel değişimlerin, hem evrimsel hem de davranışsal dönüşümleri tetiklemiş olabileceği düşünülüyor.