Depozito makinesini gören marketler suya zam yaptı
Türkiye genelinde kullanımı günler önce başlayan DOA depozitolu iade makinelerinin hizmete girmesinin hemen ardından zincir marketlerde su fiyatlarına zam geldi. 1 TL iade sağlayan cihazlarda vatandaşlar su içerken kullandıkları plastik şişeleri değerlendirirken su fiyatlarının hemen ardından zamlanması ise dikkat çeken bir gelişme oldu.
Türkiye genelinde 1 Temmuz itibariyle kullanıma açılan DOA depozitolu iade makineleri ile vatandaşlar iade ettikleri şişe başına 1 TL ücret iadesi alabiliyorlar. Henüz yeni bir uygulama olan DOA'nın kullanılmaya başlanması ile birlikte ilk günlerde milyonlarca vatandaş iade makinelerini kullanmıştı. Ancak sadece günler sonra zincir marketlerde yaşanan bir gelişme vatandaşa pes dedirtti.
SADECE GÜNLER OLMUŞTU
DOA depozitolu iade makinelerinin Türkiye genelinde kullanıma açılmasının ardından yalnızca günler geçmişti. Ancak buna rağmen ülke çapında su fiyatlarına zamların yansıdığı görüldü. Zincir marketler ve büyük işletmelerde en çok satılan su çeşidi olan 0,5 litrelik şaşal sularda ortalama fiyat bandı 5,25 TL seviyesinden 7,25 TL seviyesine yükseldi. Raflara yansıyan zamlar vatandaşın depozitolu iade makinelerinden aldıkları 1 TL'lik iade ücretinin arada erimesine neden oldu.
Geri dönüşüme katkı sağlarken vatandaşların iade ettikleri şişe başına ekonomik anlamda küçük de olsa bir tasarruf yapmasına olanak tanıyan bu iade makinelerinin kullanıma girmesi ile birlikte milyonlarca vatandaş sahip oldukları boş plastik şişeleri depozitolu geri dönüşüm makinelerinde değerlendirmişti. Ancak sadece günler sonra zincir market ve büyük işletmelerde en çok satılan ürünlerden olan 0,5 litrelik sulara yüzde yüzde 25 oranlarına yakın zamlar işlendi.
MARKETLERDE SU FİYATLARINA ZAM
Zincir marketler ve büyük market işletmelerinin raflarında görülen zamlar yalnızca 0,5 litrelik su fiyatları ile de sınırlı kalmadı. Marketlerde 1,5 litrelik su fiyatları da ortalama olarak 11,50 TL'den 13 TL'ye yükseldi. Su fiyatlarına işlenen zamlar 0,5 litre ve 1,5 litre su fiyatlarını kapsarken daha büyük şişelere sahip olan 5 litrelik ve 10 litrelik sularda ise zam görülmedi.
DOA depozitolu iade makinelerini kabul ettiği plastik şişelerin aralığının 0,5 litre ve 3 litrelik şişeler arasındaki şişeleri kapsaması göz önünde bulundurulduğunda yalnızca daha küçük litre hacmine sahip şişelerde işlenen zamlar da dikkat çekti. Günlük dış mekan kullanımında en çok tercih edilen 0,5 litrelik sular zamlardan en yüksek oranda nasibini alan ürün oldu.
TİCARET BAKANLIĞINDAN AÇIKLAMA GELDİ
DOA uygulamasının hayata geçmesinin ardından su ve ambalajlı içecek fiyatlarına zamların eklenmesi sonrasında Ticaret Bakanlığı harekete geçti. Ticaret Bakanlığı, ambalajlı su başta olmak üzere plastik, cam ve metal ambalajlı içecek sektöründeki üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarına yönelik denetim başlattı.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, çevre ve geri dönüşüm politikaları kapsamında uygulanan depozito katılım payı güncellemesinin ardından, bazı firmaların bunu bahane ederek maliyet artışının çok üzerinde fahiş zamlar yaptığı belirtildi. Konuyu incelemeye alan bakanlık, ulusal ve yerel marketler ile sektör temsilcilerini, maliyet dışı artışların "haksız fiyat uygulaması" sayılacağı konusunda açıkça uyardı.
Tüketiciyi mağdur eden her türlü fiyat artışına karşı idari yaptırımların kararlılıkla uygulanacağını vurgulayan Ticaret Bakanlığı; tüketici haklarını, piyasa düzenini ve adil rekabet koşullarını korumak için gerekli tüm hukuki ve idari tedbirleri almaya devam edeceğini bildirdi.