100 yıldır tek damla yağmur yağmayan çöldeki suyun kaynağı ortaya çıktı
Şili'deki Atacama Çölü'nde meteoroloji istasyonları onlarca yıldır ölçülebilir hiçbir yağış kaydetmezken, bölge halkının suyu nereden bulduğu ortaya çıktı.
Dünyanın en kurak bölgesi kabul edilen Atacama Çölü'nde yağmur yağmamasına rağmen ekosistem ve insan yaşamı varlığını koruyor. Pasifik Okyanusu'ndan gelen yoğun deniz sisini özel ağ sistemleriyle toplayan bölge sakinleri, elde edilen su sayesinde içme suyu ihtiyacını karşılarken sebze ve meyve yetiştiriciliği de yapıyor.
YAĞMUR YAĞMAYAN ÇÖLE SU NEREDEN GELİYOR?
Atacama Çölü, doğudan gelen nemi engelleyen And Dağları ve batıda yağmur bulutlarının oluşmasını önleyen soğuk okyanus akıntıları nedeniyle aşırı kurak bir iklime sahiptir. Ancak soğuk Humboldt Akıntısı, yerel halkın "kamanaka" adını verdiği yoğun bir deniz sisi oluşturmaktadır. Kıyıdan iç kesimlere ilerleyen bu sis, kayaların ve bitkilerin üzerine çökerek yağışın olmadığı bölgelere düzenli nem taşımaktadır. Bölgedeki liken ve kaktüs gibi canlı türleri, doğrudan havadaki sisten emdikleri suyla yaşam döngülerini sürdürmektedir.
SİSTEN SU ELDE ETME SİSTEMİ NASIL ÇALIŞIYOR?
Doğal nem kaynağını değerlendirmek isteyen araştırmacılar ve bölge sakinleri, çöl alanlarına "sis toplayıcı" olarak adlandırılan özel ağ yapılar kurmuştur. Havadaki küçük su damlacıkları bu ağların yüzeyinde birikip süzülerek alt kısımdaki depolama tanklarına aktarılmaktadır. Chungungo gibi yerleşim yerlerine kurulan yüzlerce sis toplayıcı panel sayesinde günde binlerce litre su elde edilirken; toplanan bu nemle patates, marul, limon ve nar gibi tarım ürünleri yetiştirilmektedir.
SİS SUYU TÜKETİM İÇİN GÜVENLİ Mİ?
Deniz sisinden elde edilen su doğrudan tüketilemediği için kullanım öncesinde özel arıtma işlemlerinden geçirilmektedir. Havadaki nemin süzülmesiyle elde edilen suyun içerisinde deniz tuzu, mikroorganizmalar ve çeşitli çevresel parçacıklar yer alabilmektedir. Bilim insanları kurak bölgeler için sis suyunu alternatif bir tatlı su kaynağı olarak incelemeyi sürdürürken, küresel iklim değişikliklerinin sis oluşum sıklığını azaltma riski bölgedeki ekosistem için temel bir tehdit olarak değerlendirilmektedir.