11 saatlik uçuşun ardından 30 yaşındaki kadın aniden hayatını kaybetti: Doktorlar 4 yüksek risk grubunu uyardı

30 yaşındaki Çinli bir kadın, Yeni Zelanda'dan Çin'in Guangzhou kentine yaptığı 11 saatlik uçuşun ardından uçaktan indikten kısa süre sonra hayatını kaybetti. Doktorlar, ölümün nedeninin uzun süre hareketsiz kalmayla bağlantılı akut pulmoner emboli olduğunu belirlerken, özellikle dört risk grubundaki kişileri uyardı.

Uzun süre oturmanın yol açabileceği tehlike, uçak yolculuklarının ardından ortaya çıkan ve halk arasında "ekonomi sınıfı sendromu" olarak da bilinen derin ven trombozu (DVT) ve pulmoner emboli vakalarını yeniden gündeme getirdi.

Uçaktan indikten dakikalar sonra fenalaştı

Çin basınında yer alan haberlere göre, "Bayan Li" olarak tanımlanan 30 yaşındaki kadın, Yeni Zelanda'dan Guangzhou'ya yaklaşık 11 saat süren bir uçuş gerçekleştirdi.

Li, uçaktan indikten 10 dakikadan kısa süre sonra havalimanında aniden yere yığıldı ve bilincini kaybetti. Sağlık ekipleri tarafından hızla hastaneye kaldırılan kadında kısa süre içinde ventriküler fibrilasyon gelişti ve kalbi durdu.

Doktorların tüm müdahalelerine rağmen Li kurtarılamadı.

Guangzhou Hastanesi Yoğun Bakım Ünitesi Başkanı Dr. Peng Yin, yapılan değerlendirmelerin ölüm nedeninin akut pulmoner emboli olduğunu ortaya koyduğunu açıkladı. Pulmoner emboli, genellikle bacaklardaki toplardamarlarda oluşan kan pıhtısının koparak akciğerlere ulaşması ve akciğer damarlarından birini tıkaması sonucu ortaya çıkıyor.

Bacaklarındaki eski pıhtılar ortaya çıktı

Hastanede yapılan ayrıntılı incelemelerde Li'nin bacaklarında daha önce oluşmuş kan pıhtıları bulunduğu belirlendi. Vücut kitle indeksinin de 28'in üzerinde olduğu ve uzun süredir hareketsiz bir yaşam sürdüğü aktarıldı.

Bu faktörlere, 11 saat boyunca dar bir alanda ve büyük ölçüde hareketsiz oturması da eklenince kan pıhtısı oluşma riski daha da yükseldi.

Doktorlara göre uzun süre hareketsiz kalındığında bacaklardaki kan dolaşımı yavaşlıyor. Bu durum, özellikle toplardamarlarda kanın birikmesine ve derin ven trombozu (DVT) adı verilen pıhtıların oluşmasına zemin hazırlayabiliyor.

Oluşan pıhtının kopması halinde ise kan dolaşımı yoluyla akciğerlere ulaşması ve burada damarları tıkaması mümkün. Bu durum pulmoner emboliye ve ağır vakalarda ani kalp ve akciğer yetmezliğine yol açabiliyor.

Tehlike sadece uçak yolculuklarında değil

Kardiyolog Dr. Hua Cuie, riskin yalnızca uzun uçuşlarla sınırlı olmadığını belirterek uzun süre hareketsiz kalınan diğer durumlara da dikkat çekti.

Saatler süren otomobil ve tren yolculuklarının yanı sıra, uzun süre masa başında oturmak da kan dolaşımını yavaşlatabiliyor. Bu nedenle uzun süre oturmak zorunda kalan kişilerin düzenli aralıklarla hareket etmesi önem taşıyor.

Doktorların özellikle uyardığı 4 risk grubu

Uzun süre hareketsiz kalmak herkes açısından aynı düzeyde risk taşımıyor. Özellikle aşağıdaki gruplarda kan pıhtısı ve buna bağlı komplikasyonların görülme ihtimali daha yüksek:

1. Fazla kilolu, obez ve hareketsiz kişiler

Fazla kilo ve düşük fiziksel aktivite, bacaklardaki kan dolaşımını olumsuz etkileyebilir. Uzun süre oturmak da bu etkiyi artırarak kanın bacaklarda göllenmesine ve pıhtı oluşumuna zemin hazırlayabilir.

2. Hamileler ve östrojen içeren ilaç kullananlar

Hamilelik sırasında vücutta kanın pıhtılaşma eğilimi doğal olarak artar. Östrojen içeren doğum kontrol ilaçları veya hormon tedavileri de bazı kişilerde pıhtı riskini yükseltebilir.

3. Daha önce damar veya pıhtılaşma sorunu yaşayanlar

Varis, geçirilmiş derin ven trombozu veya pulmoner emboli öyküsü bulunan kişiler daha yüksek risk altında olabilir. Bazı kronik hastalıklar da riski artırabilir.

4. Kanser hastaları, yakın zamanda ameliyat geçirenler ve hareket kısıtlılığı bulunanlar

Kanser ve bazı tedaviler pıhtılaşma riskini artırabilir. Yakın zamanda ameliyat geçiren veya uzun süre yatağa bağımlı kalan kişilerde ise hareketsizlik nedeniyle risk daha da yükselebilir.

Uzun yolculuklarda riski azaltmak için 4 önemli adım

Doktorlar, uzun süre oturmak zorunda kalan kişilerin bazı basit önlemlerle riski azaltabileceğini belirtiyor:

1. Uzun süre aynı pozisyonda kalmayın.

Mümkün olduğunda her 1-2 saatte bir ayağa kalkıp kısa bir yürüyüş yapın. Ayağa kalkmanın mümkün olmadığı durumlarda ayak bileklerinizi hareket ettirin, ayak parmaklarınızı kendinize doğru çekip bırakın ve bacak kaslarınızı çalıştırın.

2. Yeterli sıvı alın.

Yolculuk boyunca yeterli miktarda su içmeye özen gösterin. Alkol tüketimini sınırlamak da önemlidir.

3. Rahat kıyafetler tercih edin.

Bacak ve bel bölgesini sıkmayan kıyafetler kullanın. Pıhtı açısından yüksek risk taşıyan kişilerin kompresyon çorabı kullanıp kullanmaması konusunda ise doktorlarına danışması önerilir.

4. Risk grubundaysanız yolculuk öncesinde doktorunuza danışın.

Daha önce pıhtı öyküsü bulunan, yakın zamanda ameliyat geçiren veya pıhtılaşma açısından yüksek risk taşıyan kişilerin uzun yolculuk öncesinde doktorlarından kişisel risklerine uygun öneri alması önemlidir. Koruyucu ilaç kullanımı gerekip gerekmediğine de yalnızca doktor karar vermelidir.

Bu belirtileri hafife almayın

Doktorlar, özellikle uzun bir yolculuğun ardından ortaya çıkan ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, kanlı öksürük, baş dönmesi veya bayılma gibi belirtilerin acil değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Bacakta tek taraflı şişlik, ağrı, hassasiyet veya olağandışı sıcaklık da derin ven trombozu belirtisi olabilir. Şüpheli bir kan pıhtısı belirtisi bulunan bacağı masaj yaparak ovmak yerine acil tıbbi değerlendirme almak gerekir.