1124 tanesi kaderine terk edilirken 7 bini imkansızı başardı
Wyoming’de 1.124 rüzgar türbini kanadı toprağa gömülerek çöplüğe dönüşürken, Missouri’deki bir tesis 7.000’den fazla kanadı çimento fırınlarında değerlendirerek geri dönüştürmeyi başardı.
Rüzgar enerjisi sektörünün uzun süredir en büyük çevre sorunlarından biri olarak görülen kullanım ömrünü tamamlamış türbin kanatlarının bertarafı konusunda küresel çapta yeni yöntemler devreye giriyor. Bir dönem devasa boyutları nedeniyle kesilerek katı atık sahalarına gömülen kanatlar, artık çimento üretiminde ham madde, altyapı projelerinde yapı elemanı ve geri dönüştürülebilir malzemeler olarak değerlendiriliyor.
ARTIK ENERJİ SAĞLIYOR
2019 ve 2020 yıllarında ABD'nin Wyoming eyaletindeki Casper kentinde yer alan bir katı atık tesisinde, yenilenen rüzgar santrallerinden çıkarılan 1.100'den fazla devasa kanat, parçalanarak toprağa gömülmüştü. Cam elyaf takviyeli kompozit yapıları ve yapılarında kullanılan kalıcı reçineler nedeniyle eritilip yeniden şekillendirilemeyen bu malzemelerin çöplüklere gömülmesi, temiz enerji sektörünün geri dönüşüm eksikliğini gündeme taşımıştı.
Son yıllarda uygulanan yeni teknolojilerle birlikte süreç farklı bir boyut kazandı. Missouri'deki bir tesiste 2020 yılından bu yana 7.000'den fazla emekli kanat parçalanarak çimento fırınlarında kullanılmaya başlandı. Uygulanan bu yöntemle kanat ağırlığının yaklaşık %90'ı değerlendirilerek ham çimento bileşenlerinin yerini alıyor ve fırınlar için enerji kaynağı sağlıyor. Yapılan analizler, bu sürecin geleneksel üretime kıyasla çimento kaynaklı karbondioksit emisyonlarını %27 oranında azalttığını gösteriyor.
GERİ DÖNÜŞÜM VE YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ İÇİN KULLLANILDI
Geri dönüşüm süreçlerinin yanı sıra kanatların doğrudan yapı malzemesi olarak kullanıldığı alternatif projeler de hayata geçiriliyor. İrlanda'nın County Cork bölgesinde yürütülen Re-Wind projesi kapsamında, hizmet dışı bırakılmış iki adet türbin kanadı bir yaya köprüsünün ana taşıyıcı kirişleri olarak entegre edildi.
Öte yandan sorunun kaynağında çözülmesi amacıyla üretici firmalar, kullanım ömrü sonunda kimyasal yöntemlerle ayrıştırılabilen yeni nesil kanat tasarımlarına yöneldi. Çözünebilir reçinelerle üretilen ve bileşenleri (cam elyaf, plastik, metal ve ahşap) tamamen ayrıştırılabilen türbin kanatları, Birleşik Krallık ve Almanya'daki deniz üstü (offshore) rüzgar santrallerinde ticari olarak kullanılmaya başlandı.
KAPASİTE SORUNLARINA YOL AÇIYOR
ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre, ülkede yıllık kanat atık miktarının 2040 yılına kadar 10.000 ila 20.000 adede ulaşması bekleniyor. Küresel ölçekte ise birikimli kanat atığının 2050 yılına kadar 43 milyon metrik tona ulaşabileceği tahmin ediliyor. Bu miktar genel şehir atıklarına kıyasla küçük bir oranı temsil etse de kapladığı hacim nedeniyle yerel depolama alanlarında ciddi kapasite sorunlarına yol açıyor.
Avrupa rüzgar endüstrisi, 1 Ocak 2026 itibarıyla hizmet dışı bırakılan kanatların çöp sahalarına gömülmesine yönelik öz düzenleme kararını yürürlüğe koydu. Bölgede yıllık emekli kanat malzemesi hacminin 2030 yılına kadar 55.000 metrik tona çıkması beklenirken, sektörün odak noktası toplama, taşıma ve geri dönüştürme kapasitesini artırmaya kaymış durumda.