15 bin yıllık gelenek ortaya çıktı: Çocuklar da yapmış
İsrail’de yapılan yeni bir arkeolojik araştırma, yaklaşık 15 bin yıl öncesine ait kil boncuk ve kolyelerin nasıl üretildiğine dair dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Araştırmaya göre, bu süs eşyalarının yapım sürecinde yalnızca yetişkinler değil, çocuklar da aktif rol aldı.
Science Advances dergisinde yayımlanan çalışmada, Natufyan avcı-toplayıcı topluluklarının kil kullanarak süs eşyaları üretmiş olabileceği belirtildi. Günümüzde İsrail sınırları içinde yer alan el-Wad, Nahal Oren, Hayonim ve Eynan bölgelerinde yapılan kazılarda toplam 142 kil boncuk ve kolye ucu bulundu.
Araştırmacılar, kilin bu dönemde yalnızca çanak-çömlek üretimiyle ilişkilendirilen daha geç dönemlerden çok önce sembolik ve estetik amaçlarla kullanıldığını ifade ediyor.
Aynı kazı çalışmasında çok sayıda örneğin ortaya çıkarılması ve buluntuların farklı yerleşimlere, yaklaşık 3 bin yıllık bir zaman dilimine yayılması, bunun tek seferlik bir deneme değil, kuşaklar boyunca sürdürülen bir gelenek olduğunu gösteriyor.
Bulunan boncukların büyük kısmının arpa, buğday, mercimek ve bezelye gibi bitkilere benzeyen şekillerde tasarlanmış olması dikkat çekti. Bu durum, henüz tarıma geçmemiş Natufyan topluluklarının bitkilerle güçlü bir ilişki kurduğunu ortaya koyuyor.
Ayrıca bazı boncukların yüzeyine kırmızı aşı boyası uygulanmış olması, bu yöntemin dünyadaki ilk örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor ve dönemin insanlarının estetik görünüme önem verdiğini gösteriyor.
Keşfin en dikkat çekici bulgularından biri ise boncukların üzerinde tespit edilen 50 parmak izi oldu. Araştırmacılar bu izleri inceleyerek üreticilerin yalnızca yetişkinlerden oluşmadığını, çocuklar ve gençlerin de üretime katıldığını belirledi.
Bu bulgu, süs eşyası yapımının topluluk içinde ortak bir faaliyet olduğunu ve aynı zamanda bir öğrenme sürecinin parçası olabileceğini gösteriyor.