2 milyon tane yol lastiğini suya bıraktılar ama felaket oldu
Florida açıklarında 1970'li yıllarda çevre projesi kapsamında deniz tabanına bırakılan yaklaşık 2 milyon atık lastik, güçlü dip akıntıları ve kasırgalarla hareket etmeye başladı. Doğayı tehdit ediyor...
Amerika Birleşik Devletleri’nin Florida eyaleti açıklarında, 1970'li yıllarda çevre kirliliğini önlemek ve deniz canlılarına yaşam alanı sağlamak amacıyla hayata geçirilen yapay resif projesi, öngörülemeyen deniz hareketleri ve fırtınalar nedeniyle büyük bir çevre felaketiyle sonuçlandı. Yaklaşık 2 milyon kullanılmış lastiğin denize bırakılmasıyla başlatılan çalışmanın olumsuz etkilerini ortadan kaldırmak için yürütülen temizlik operasyonları on yıllardır devam ediyor.
2 MİLYON ATIK LASTİK BIRAKILDI
1970’li yıllarda artan araç sayısına bağlı olarak büyüyen lastik atık sorununa çözüm bulmak amacıyla, atıkların okyanusta yapay resif olarak kullanılması fikri ortaya atıldı. Proje kapsamında, Haziran 1974'te Florida'nın Fort Lauderdale kenti açıklarındaki Osborne Resifi yakınlarında, kıyıdan yaklaşık 1,5 kilometre uzaklıkta ve 20 metre derinlikteki bölgeye yaklaşık 2 milyon atık lastik bırakıldı. Kamu ve özel sektörün yanı sıra askeri unsurların da destek verdiği operasyonda lastikler, naylon halatlar ve çelik kelepçelerle birbirine bağlanarak 150 bin metrekarelik bir alana yerleştirildi.
DİP AKINTILARIYLA HAREKET EDEN LASTİKLER DENİZ TABANINI TEHDİT EDİYOR
Uzmanlar, yapay resiflerin başarılı olabilmesi için kullanılan malzemelerin deniz tabanında sabit kalması ve deniz canlılarının tutunabileceği gözenekli bir yapıya sahip olması gerektiğini belirtti ancak pürüzsüz yüzeyleri nedeniyle deniz canlılarının üzerlerinde tutunamadığı lastiklerin, tuzlu suyun etkisiyle zamanla bağlarından kurtulduğu kaydedildi.
Bölgede meydana gelen kasırgalar ve güçlü dip akıntıları, serbest kalan milyonlarca hafif ve yuvarlak lastiği deniz tabanında hareketli birer tehdide dönüştürdü. Yapılan araştırmalar, çevreye saçılan lastiklerin bölgedeki doğal mercan resiflerine çarparak kırılmalarına yol açtığını, genç mercan oluşumlarını boğduğunu ve ekosistemin doğal kendini yenileme sürecine ciddi zarar verdiğini ortaya koydu.
TEMİZLİK ÇALIŞMALARI DEVAM EDİYOR
Lastiklerin yarattığı tahribatın çevre örgütleri tarafından rapor edilmesi üzerine, 2001 yılında Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) fonlarıyla ilk deneme temizlikleri başlatıldı. 2007 yılından itibaren ise ABD askeri dalgıçları, çevre örgütleri ve özel şirketler temizlik operasyonlarına dahil oldu.
Su altı akıntıları ve riskli çalışma koşulları nedeniyle oldukça yavaş ilerleyen çalışmalarda, çıkarılan her bir lastiğin yüksek maliyetli lojistik ve bertaraf süreçleri gerektirdiği ifade ediliyor. Yıllardır süren yoğun çalışmalara rağmen, deniz yatağında hala yüz binlerce atık lastiğin bulunduğu tahmin ediliyor.